ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Είπαν Οι Φίλοι

December 9, 2022

EnglishGreek
greek-news-and-Radio-FL-logo

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida
The Greek Newspaper and the Greek Radio of Florida

EnglishGreek

Σε εκείνους που σκέπτονται πως η Ελλάδα σήμερα δεν έχει καμία σημασία ας μου επιτραπεί να πω ότι δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Η σημερινή, όπως και η παλιά Ελλάδα, έχει υψίστη σημασία για οποιονδήποτε ψάχνει να βρει τον εαυτό του.

Χένρυ Μίλλερ, 1891-1980, Αμερικανός συγγραφέας

greek-news-and-Radio-FL-logo
EnglishGreek
ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

17 Jan, 2022

Αναζητώντας τις ρίζες του ελληνικού Θεάτρου Σκιών ή όπως συχνά το αποκαλούμε στην Ελλάδα του Καραγκιόζη, σίγουρα ο δρόμος θα μας οδηγήσει στην Ανατολή. Θέατρο Σκιών συναντούμε στην Κίνα, την Ινδονησία, την Ιάβα, την Ινδία, στη συνέχεια στην Περσία, την Αίγυπτο, την Τουρκία, σε διάφορες χώρες στα Βαλκάνια καθώς και στην Ελλάδα.

Πώς γεννήθηκε; Πιθανόν από τις σκιές που δημιουργούνταν από τη φωτιά τη νύχτα στις τέντες των σκηνών. Στην Κίνα πάλι συνήθιζαν να βάζουν στα παράθυρα χαρτί, με αποτέλεσμα το βράδυ οι φωτισμένες επιφάνειες να δημιουργούν σκιές πάνω σε αυτά.

Στη συνέχεια, όμως, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το θέαμα γίνεται λαϊκό με πρωταγωνιστή τον Καραγκιόζη  (που σημαίνει μαυρομάτης) και εξαπλώνεται στους λαούς, που κατοικούσαν στην επικράτειά της.

Ο τούρκικος Καραγκιόζης αντλεί τα θέματά του από την καθημερινή ζωή. Τα πρόσωπά του είναι ο Καραγκιόζης, ο Χατζηαβάτης, ο Τσελεμπής (ομορφόπαιδο), ο μπεκρής, ο αλήτης, ο Μπεμπερουής (μικρός καμπούρης), ο Τουζούζ, σύμβολο της εξουσίας. Έχει επίσης τύπους από επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της κοσμοπολίτικης Κωνσταντινούπολης: τον Αρβανίτη, τον Αρμένη, το Φράγκο. Τον τούρκικο Καραγκιόζη χαρακτηρίζει η ελευθεροστομία, η χυδαιολογία και η κοινωνική ανισότητα. Άλλωστε, το θέαμα το έβλεπαν μόνο ενήλικες άντρες σε καφενεία.

Με αυτή τη μορφή, παίζεται αρχικά το Θέατρο Σκιών και στον ελληνικό χώρο, που αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο αρχικός Καραγκιόζης ήταν πολύ κοντά στην τούρκικη μορφή του, με πρόσωπα διαφορετικά από αυτά που ξέρουμε σήμερα και χρησιμοποιούσε αρκετή χυδαιολογία. Για τους λόγους αυτούς, η ελληνική κοινωνία δεν καλοδέχεται το θέαμα και κάποια φορά η αστυνομία σταματάει την παράσταση.

Όμως, σιγά- σιγά ο Καραγκιόζης  ριζώνει στον ελληνικό χώρο και προσαρμόζει τα θέματα και τους χαρακτήρες του σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και τις ανάγκες του ελληνικού κοινού. Εισάγονται νέα θέματα παρμένα από την ελληνική μυθολογία και ιστορία. Οι ήρωες του ελληνικού Θεάτρου Σκιών είναι επαρχιώτες από κάθε γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδας, τη Στερεά Ελλάδα, την Κρήτη, τη Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο αλλά και Εβραίοι, Αρβανίτες και Τούρκοι.

Οι βασικοί τύποι – ήρωες του ελληνικού Θεάτρου Σκιών:

Καραγκιόζης: πρόκειται για το φτωχό Έλληνα, που είναι πάντα απένταρος, πεινασμένος, άσχημος και καμπούρης, ωστόσο καταφέρνει και επιβιώνει παρά τις δύσκολες συνθήκες και αντιμετωπίζει τη ζωή θετικά και με χιούμορ.

Χατζηαβάτης:  Σε αντίθεση με τον Καραγκιόζη είναι τύπος σοβαρός, ήσυχος και ευγενικός.  Δείχνει πάντα να φοβάται  (όπως οι Έλληνες ραγιάδες τους Τούρκους), συνήθως συνεργάζεται και εξυπηρετεί τον πασά.

Μπαρμπαγιώργος:  είναι θείος του Καραγκιόζη, που πάντα το βοηθάει και τον υπερασπίζεται. Εμφανίζεται πάντα με φουστανέλα, ενώ με την είσοδό του τραγουδάει ένα δημοτικό τραγούδι.

Νιόνιος: είναι από τη Ζάκυνθο και από αρχοντική οικογένεια. Εμφανίζεται άψογα ντυμένος με φράκο και ψηλό καπέλο. Η ομιλία του είναι ανακατεμένη με ιταλικές λέξεις.

Βεληγκέκας: είναι Τουρκαλβανός, ο φύλακας του σαραγιού και ο φόβος και ο τρόμος των ηρώων του μπερντέ.

Σταύρακας: είναι ο περιθωριακός τύπος, που κάνει τον παλικαρά, μιλάει μάγκικα με ιδιόμορφη συρτή προφορά. Με την είσοδό του στον μπερντέ τραγουδάει ένα ρεμπέτικο τραγούδι.

Μορφονιός: είναι ένας κωμικός τύπος με μεγάλο κεφάλι και μύτη. Είναι ωραιοπαθής και φαντασμένος, ενώ με την πρώτη δυσκολία αναζητάει τη ….μαμά του.

Πασάς: είναι ο εκπρόσωπος της τουρκικής εξουσίας, πλούσιος και δυνατός.  Εμφανίζεται ανάλογα με τις καταστάσεις, άλλοτε αυστηρός και σκληρόκαρδος και άλλοτε καλός και στοργικός.

Βεζυροπούλα: πρόκειται για την κόρη του πασά. Είναι όμορφη, καλή και αρρωσταίνει, όταν ο πατέρας της την καταπιέζει και δε γίνεται το χατίρι της.

Η σκηνή του ελληνικού Θεάτρου Σκιών στη μία πλευρά, αριστερά προς τους θεατές έχει την παράγκα του Καραγκιόζη, που εκφράζει τους φτωχούς και άθλιους και στην άλλη, τη δεξιά, το σαράι του πασά, που δηλώνει τον εκπρόσωπο της εξουσίας.  Με αυτή τη σκηνοθεσία παρουσίασε την ταξική διαφορά των ανθρώπων.

Ο Καραγκιόζης εξελίχτηκε σε ένα πολύ αγαπητό λαϊκό θέατρο για μεγάλους και μικρούς. Ευνοήθηκε από τις κοινωνικές συνθήκες, από το ρυθμό που αναπτύσσονταν οι πόλεις και την πολυπολιτισμικότητα του πληθυσμού τους. Αξιοσημείωτο είναι ότι το Θέατρο Σκιών στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα (1900-1930) είχε μόνιμα στέκια και ψυχαγωγούσε πολύ περισσότερο κόσμο από οποιοδήποτε άλλο θέατρο της εποχής του.

Σήμερα, το ελληνικό Θέατρο Σκιών έχει χάσει το παραδοσιακό κοινό του, που ουσιαστικά καθοδηγούσε με τις αντιδράσεις του, θετικές ή αρνητικές, τον καραγκιοζοπαίχτη να αλλάζει ή να ενσωματώνει στοιχεία και νεωτερισμούς. Το κοινό του έχει περιοριστεί στα παιδιά ενώ η ζωντανή μουσική, που το συνόδευε έχει περιοριστεί στην αναπαραγωγή ηχητικών C.D. με ανάλογη μουσική και τραγούδια. Έτσι από θέαμα λαϊκό έχει μετατραπεί σε θέαμα παιδικό, που επίσης έχει να ανταγωνιστεί την τηλεόραση, τον κινηματογράφο και τόσες άλλες πηγές διασκέδασης.  
Arian Zwegers, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Ακολουθήστε μας στο Facebook @grnewsradiofl

Ακολουθήστε μας στο Twitter @grnewsradiofl

 

Copyright 2021 Businessrise Group.  All rights reserved. Απαγορεύται ρητώς η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή αναδιανομή μέρους ή όλου του υλικού του ιστοχώρου χωρίς τις κάτωθι προυποθέσεις: Θα υπάρχει ενεργός σύνδεσμος προς το άρθρο ή την σελίδα. Ο ενεργός σύνδεσμος θα πρέπει να είναι do follow Όταν τα κείμενα υπογράφονται από συντάκτες, τότε θα πρέπει να περιλαμβάνεται το όνομα του συντάκτη και ο ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί στο προφίλ του Το κείμενο δεν πρέπει να αλλοιώνεται σε καμία περίπτωση ή αν αυτό κρίνεται απαραίτητο να συμβεί, τότε θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον αναγνώστη ποιο είναι το πρωτότυπο κείμενο και ποιες είναι οι προσθήκες ή οι αλλαγές. αν δεν πληρούνται αυτές οι προυποθέσεις, τότε το νομικό τμήμα μας θα προβεί σε καταγγελία DMCA, χωρίς ειδοποίηση, και θα προβεί σε όλες τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες.

Άλλα Άρθρα

Pin It on Pinterest

Share This