Στη σύγχρονη εποχή, οι νέοι ζουν μέσα σε έναν κόσμο εικόνων, ταχύτητας και συνεχούς πληροφορίας. Το διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ο κινηματογράφος έχουν γίνει η νέα πραγματικότητα, και μαζί τους μεταφέρονται πρότυπα που πολλές φορές είναι επιβλαβή, επικίνδυνα και ψεύτικα. Κάθε μέρα, χιλιάδες νέοι εκτίθενται σε εικόνες αλκοόλ, ναρκωτικών, βίας, σεξουαλικοποίησης και ακραίων συμπεριφορών, χωρίς να υπάρχει φιλτράρισμα, χωρίς να διδάσκονται να κρίνουν, χωρίς να προστατεύεται η ψυχή τους.
Η συνεχής αυτή έκθεση δεν είναι αμελητέα. Καθώς οι εικόνες περνούν στο υποσυνείδητο, διαμορφώνουν στάσεις, αποφάσεις και συμπεριφορές που οι νέοι θεωρούν «φυσιολογικές» ή «επιθυμητές». Το παρόν δοκίμιο εξετάζει πώς τα κακά πρότυπα επηρεάζουν τη νεολαία, πώς η επιφάνεια υπερτερεί της ουσίας και πώς η κοινωνία κινδυνεύει να χαθεί σε μια επιφανειακή, μιμητική και άδικη πραγματικότητα.
Κακά Πρότυπα και Υποσυνείδητη Επίδραση
Η συνεχής έκθεση σε επικίνδυνα πρότυπα δεν μένει επιφανειακή. Μπαίνει στο υποσυνείδητο και, με τον καιρό, μπορεί να εκδηλωθεί σε συμπεριφορές που οι νέοι θεωρούν αποδεκτές ή φυσιολογικές. Οι εικόνες ανθρώπων που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ σε νυχτερινά κέντρα, που καπνίζουν, παίρνουν ουσίες ή επιδίδονται σε ακραία βία και πορνεία, δεν είναι απλώς «σκηνές ταινιών». Είναι πρότυπα που διαμορφώνουν την αντίληψη του τι είναι επιθυμητό, αποδεκτό ή «μοντέρνο».
Η υποσυνείδητη αποδοχή αυτών των προτύπων οδηγεί σε έναν κύκλο μίμησης, όπου οι νέοι επαναλαμβάνουν συμπεριφορές που δεν έχουν εσωτερικά επεξεργαστεί, χωρίς κριτική σκέψη, και πολλές φορές βλάπτουν την ίδια τους τη ζωή.
Η Ομορφιά της Διαφορετικότητας Χάνεται
Η μόδα και η εμφάνιση αποτελούν ένα ακόμα μέτωπο επιρροής, ιδιαίτερα για τις γυναίκες. Όταν όλες γίνονται ξανθιές, ακολουθούν τα ίδια μοτίβα στη μόδα, επενδύουν ατελείωτες ώρες στα μαλλιά, τα νύχια και τον καλλωπισμό τους, χάνουν την ουσιαστική διάσταση της ζωής. Τρεις, τέσσερις ώρες καθημερινά αφιερωμένες αποκλειστικά στο φαίνεσθε είναι ώρες που θα μπορούσαν να επενδυθούν στην πνευματική, καλλιτεχνική ή επαγγελματική ανάπτυξη.
Το αποτέλεσμα είναι ένας κόσμος επιφανειακός, όπου η εξωτερική εικόνα υπερτερεί της ψυχής και της ουσίας. Όταν όλοι ακολουθούν τα ίδια πρότυπα, χάνεται η πρωτοτυπία. Δημιουργούνται «στρατιές» ομοιόμορφων ανθρώπων, χωρίς χαρακτήρα, χωρίς διαφορετικότητα. Η ομορφιά της ζωής, που βρίσκεται στη μοναδικότητα και στην έκφραση του εαυτού, εξαφανίζεται.
Επιπτώσεις στην Ψυχική Υγεία και στην Κοινωνία
Η συνεχής ενασχόληση με την επιφάνεια και η πίεση να συμμορφωθούν οι νέοι σε αυτά τα πρότυπα οδηγούν σε ψυχική κόπωση, άγχος, ανασφάλεια και συναισθηματική κενότητα. Η υπερβολική ταχύτητα της ζωής, ο ανταγωνισμός και η ανάγκη συνεχούς προβολής αντιβαίνουν στο φυσικό ρυθμό του σώματος και της ψυχής.
Οι άνθρωποι απομακρύνονται από τα ουσιαστικά: τις βαθιές σχέσεις, την αλληλεγγύη, τη φιλοσοφική και ηθική στάση απέναντι στη ζωή. Η κοινωνία κινδυνεύει να γίνει μια κοινωνία εγωκεντρικών, ανταγωνιστικών και επιφανειακών ανθρώπων, όπου η αξία του ατόμου μετριέται από την εικόνα του και όχι από την ουσία του, από τα κατορθώματα και όχι από τη συνεισφορά στον συνάνθρωπο.
Η Ανάγκη Επιστροφής στη Φυσιολογικότητα
Η απάντηση δεν είναι η πλήρης απομόνωση από την τεχνολογία ή η άρνηση της μόδας και της αισθητικής, αλλά η ισορροπία, η κριτική σκέψη, η προσωπική έκφραση και η ουσιαστική ανάπτυξη του χαρακτήρα. Η επιστροφή στη φυσιολογικότητα, στην αγνότητα των συναισθημάτων και στην εκτίμηση της ουσίας πάνω από την επιφάνεια, είναι το μόνο αντίδοτο.
Οι νέοι πρέπει να ανακαλύψουν τη δύναμη της διαφορετικότητας, να επενδύσουν στην πνευματική τους καλλιέργεια, στη δημιουργικότητα και στην αληθινή ζωή. Μόνο έτσι μπορεί να γεννηθεί μια κοινωνία ανθρώπινη, συνειδητοποιημένη, με αλληλεγγύη και ουσιαστικά συναισθήματα.
Η Ανάγκη για Κοινωνική Δικαιοσύνη και Επαναστατική Αφύπνιση
Η κοινωνική δικαιοσύνη φαίνεται να είναι ένα ιδανικό δύσκολο να επιτευχθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, όχι γιατί είναι ανέφικτη, αλλά γιατί η κοινωνία κυριαρχείται από πλουτοκράτες. Αυτοί που κατέχουν τα οικονομικά «κλειδιά» του πλανήτη ελέγχουν την παραγωγή και την κατανάλωση, προσφέροντας όχι ό,τι είναι απαραίτητο για την υγεία και την ευημερία, αλλά ό,τι τροφοδοτεί τον εθισμό — σε αλκοόλ, ναρκωτικά ή άλλες καταναλωτικές συνήθειες.
Ο εθισμός αυτός βλάπτει όχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή. Όσο οι πλούσιοι θέτουν εμπόδια στη δίκαιη κατανομή του πλούτου, τόσο οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να επιβάλλουν δικαιοσύνη. Ο πολιτικός που θα αμφισβητήσει το κατεστημένο δέχεται πιέσεις και απειλές, όχι μόνο για τα προνόμιά του, αλλά και για τη σωματική του ακεραιότητα.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, η ελπίδα φαίνεται να βρίσκεται μόνο στην αφύπνιση και τη δράση των πολιτών, κυρίως των νέων. Μια παγκόσμια επανάσταση, συνειδητή και οργανωμένη, θα μπορούσε να κλονίσει τα κέντρα εξουσίας που καθορίζουν τις ζωές μας. Σήμερα, υπηρετούμε ένα σύστημα που μας καταπιέζει, δουλεύοντας ακατάπαυστα για ελάχιστες απολαύσεις που φτάνουν μόνο για την επιβίωση.
Ο ελεύθερος χρόνος, η δημιουργικότητα, η υγεία και η πνευματική καλλιέργεια καταναλώνονται από γραφειοκρατικά και τεχνολογικά καθήκοντα που μας κρατούν ανίκανούς να σκεφτούμε, να νιώσουμε και να επαναστατήσουμε. Η γη υποφέρει, οι πόροι εξαντλούνται, η φύση καταστρέφεται, και η ανθρωπότητα φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται ότι οι πράξεις των ισχυρών θα επιστρέψουν ως boomerang.
Η Σωτηρία Μέσα από την Παιδεία
Η σωτηρία βρίσκεται στην παιδεία και στη διάδοση ιδεών που καλλιεργούν ανθρωπιά, αλληλεγγύη και κοινωνική δικαιοσύνη. Οι επιστήμονες, οι καλλιτέχνες, οι στοχαστές και οι πολίτες πρέπει να συστρατευτούν για να αλλάξουν συνειδήσεις, να φέρουν γνώση και ενημέρωση, να αναδείξουν τις συνέπειες της ακραίας ανισότητας και της εξουσιαστικής μανίας των λίγων.
Η αλλαγή συνειδήσεων είναι η μόνη πραγματική δύναμη που μπορεί να ανατρέψει το άδικο σύστημα και να δημιουργήσει μια κοινωνία δικαιοσύνης, ισότητας και ανθρωπιάς. Ο αγώνας δεν θα είναι εύκολος και δεν θα είναι χωρίς κινδύνους, αλλά η ελπίδα και η ανθρωπιά δεν μπορούν να παραμείνουν φυλακισμένες.
Αν οι νέοι σηκώσουν κεφάλι, αν η γνώση και η παιδεία οδηγήσουν σε συλλογική αφύπνιση, η ανθρωπότητα μπορεί να αλλάξει πορεία. Η γη, ο άνθρωπος και το μέλλον μας αξίζουν αυτή την προσπάθεια.
Συμπέρασμα
Η έκθεση σε κακά πρότυπα μέσα από το διαδίκτυο, τον κινηματογράφο και τη μόδα είναι ένας κίνδυνος που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Η επιφάνεια, η μιμητικότητα και η αδυναμία κριτικής σκέψης οδηγούν σε ψυχική κενότητα και επιφανειακές κοινωνικές σχέσεις. Η λύση βρίσκεται στην επένδυση στον εσωτερικό κόσμο, στη διαφορετικότητα, στην πνευματική και ηθική ανάπτυξη και στην επιστροφή στη φυσιολογικότητα, που θα δώσει νόημα, χαρά και ουσία στη ζωή των νέων και της κοινωνίας συνολικά.
Οι νέοι δεν χρειάζονται περισσότερες εικόνες — χρειάζονται περισσότερη αλήθεια. Δεν χρειάζονται περισσότερη μίμηση — χρειάζονται περισσότερη ελευθερία έκφρασης. Δεν χρειάζονται έναν κόσμο τέλειων βιτρινών — χρειάζονται έναν κόσμο δικαιοσύνης, ανθρωπιάς και ουσίας.
Αν σηκώσουν το βλέμμα, αν αμφισβητήσουν όσα τους παραδίδονται έτοιμα, αν τολμήσουν να ονειρευτούν διαφορετικά, τότε δεν θα αλλάξουν μόνο οι ίδιοι. Θα αλλάξει ο κόσμος.
photo Greek Radio FL
