Μια από τις κορυφαίες Ορθόδοξες Εορτές όλων των Ελλήνων, η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, γιορτάζεται στις 15 Αυγούστου, ενώ η προετοιμασία ξεκινά από την πρώτη του μηνός με τη νηστεία και συνεχίζεται δεκαπέντε ημέρες. Ο Δεκαπενταύγουστος για τους Έλληνες προσωποποιεί την ίδια την Θεοτόκο – την αγία που έχει γίνει σύμβολο μητρότητας σε όλο τον κόσμο, αγία τιμημένη περισσότερο από κάθε άλλο ιερό πρόσωπο και όμως τόσο προσιτή σε απλούς ανθρώπους. Είναι η αγία, που όλοι μας ζητάμε παρηγοριά σε κάθε μας πρόβλημα και που ποτέ δεν παύει να φροντίζει για εμάς, αγκαλιάζοντας όλο τον κόσμο με την απέραντη καλοσύνη της.
Σύμφωνα με την παράδοση, που είχε καθιερωθεί από τον 7ο αιώνα, η περίοδος νηστείας που προηγείται της γιορτής διαρκεί δύο εβδομάδες. Είναι η νηστεία αρκετά αυστηρή, που νηστεύεται ακόμα και το λάδι όλες τις ημέρες εκτός Σαββάτου και Κυριακής. Ψάρι καταναλώνεται μόνο στην Εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα.
Ανήμερα της γιορτής χιλιάδες πιστοί με την ψυχή πλημμυρισμένη με ευλάβεια, κατάνυξη και χαρά προσκυνούν τις θαυματουργές εικόνες της Θεοτόκου, για να μαρτυρήσουν την πίστη τους στην Παναγία, η οποία πριν τη μετάβασή της στους ουρανούς είχε υποσχεθεί ότι δεν θα πάψει να φροντίζει για τους ανθρώπους και να μεσολαβεί στον Ιησού Χριστό για τη σωτηρία της ανθρωπότητας.
Πολλοί θρύλοι και πολλές ιστορίες δυμιουργήθηκαν γύρω από το όνομα της Παναγίας. Το Δεκαπενταύγουστο όλοι οι Έλληνες με βαθιά ευλάβεια στρέφουν τις σκέψεις τους προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Σε ολόκληρη τη χώρα οργανώνονται επίσημες εκδηλώσεις και πανηγύρια. Κάθε τόπος της Ελλάδας έχει τις δικές του παραδόσεις και έθιμα που σχετίζονται με την εορτή.
Η Παναγιά Θεοτόκος είναι παρούσα σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής του Ελληνικού έθνους και μόνο κοντά της βρίσκουν οι πιστοί καταφυγή και παρηγοριά στις δοκιμασίες που φέρνει η ζωη, μόνο κοντά της διαλύονται τα σκοτεινά σύννεφα της θλίψης, λησμονείται η οδύνη, στεγνώνουν τα δάκρυα και ο άνθρωπος ζει εν ειρήνη και χαρά. H Παναγία πάντα οδηγούσε και κατηύθηνε τον Ελληνικό λαό στις πιο κρίσιμες στιγμές και στους πιο αποφασιστικούς αγώνες της πολυτάραχης ιστορίας της χώρας. Η βαθιά πίστη που τρέφει ο Ελληνικός λαός προς την Θεοτόκο έγινε ο άσβηστος πνευματικός φάρος, που η λάμψη του φωτίζει την πολυκύμαντη ζωή τον Ελλήνων.
Εορτασμός της Παναγίας: έθιμα και παραδόσεις
Με μεγάλη λαμπρότητα εορτάζεται στην Ελλάδα η Κοίμηση της Θεοτόκου. Κάθε μέρος της χώρας έχει τις δικές του παραδόσεις για τον εορτασμό της Παναγίας, ενώ οι πιο διάσημες περιοχές, όπου με ιδιαίτερη ευλάβεια και κατάνυξη χτυπούν οι καρδιές των πιστών το Δεκαπενταύγουστο, θεωρούνται τα νησιά της Τήνου, της Θάσου και της Πάτμου, η Ημαθία, η Κοζάνη και τα Ιωάννινα.
Ημαθία – Παναγία Σουμελά
О ορθόδοξος ναός της Παναγίας Σουμελάς, βρισκόμενος δίπλα στο χωριό Καστανιά, είναι κτισμένος από τους Πόντιους πρόσφυγες στη μνήμη της Μονής Σουμελάς, που επί 16 αιώνες υπήρξε το σύμβολο του Ποντιακού Ελληνισμού. Κάθε καλοκαίρι χιλιάδες ορθόδοξοι συρρέουν στην Ημαθία για να συμμετάσχουν στην επίσημη λιτάνευση της θαυματουργής Αγίας Εικόνας της Παναγίας. Οι πολυάριθμες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, που διοργανώνονται στα χωριά, προσφέρουν σε όλους τους παρευρισκόμενους μια θαυμάσια ευκαιρία να απολαύσουν παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια από ποντιακά συγκροτήματα.
Κοζάνη – Παναγία Μικρόκαστρου
Το έθιμο των καβαλάρηδων προσκυνητών, που αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό του εορτασμού της Παναγίας στη Σιάτιστα, προέρχεται από την περίοδο της τουρκοκρατίας. Την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου οι καβαλάρηδες με τα καταστόλιστα άλογα συγκεντρώνονται στις πλατείες και με τις πρώτες ακτίνες του ήλιου ξεκινούν για να προσκυνήσουν την Αγία Εικόνα Παναγίας Μικρόκαστρου.
Θάσος – Παναγία Θάσου
Λαχανικά, ρύζι και μοσχαρίσιο στιφάδο είναι τα απαραίτητα στοιχεία του παραδοσιακού γεύματος, στο οποίο συμμετέχουν όλοι οι πιστοί που έχουν συρρεύσει στον Ιερό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στην Παναγία της Θάσου – οικισμό που ονομάστηκε προς τιμή της Θεοτόκου. Μετά τη λιτάνευση της Αγίας Εικόνας όλοι οι πιστοί συγκεντρώνονται στο προαύλιο της εκκλησίας, με σκοπό να φουντώσει το γλέντι, με χορούς, νοστιμότατους μεζέδες και ντόπιο κρασί.
Τήνος – Παναγία της Τήνου
Το νησί τις Τήνου είναι ταυτισμένο με την Παναγία του. Το προσκύνημα, που συγκεντρώνει κάθε χρόνο χιλιάδες πιστούς απ’ όλα τα μέρη τις Ελλάδας και από το εξωτερικό, θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα του Ελληνισμού. Το πανηγύρι, που ακολουθεί, διαρκεί εννέα (9) ημέρες.
Ακριβώς εδώ, στο λιμάνι της Τήνου, την ημέρα των εορτασμών της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου 1940, το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» τορπίλισε το ελληνικό καταδρομικό «Έλλη».
Πάτμος – Παναγία της Διασώζουσας
Σε αυτό το νησί βρίσκεται το πασίγνωστο μοναστήρι της Αποκάλυψης, και οι μοναχοί του τηρούν το έθιμο του Επιταφίου της Παναγίας. Η περιφορά αρχίζει από την εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς, κατευθύνεται στην μικρή πλατεία της Διασώζουσας, στην πλατεία της Λόζας και καταλήγει στη Μεγάλη Παναγιά.
Το βράδυ της ίδιας ημέρας γίνεται μεγάλη αγρυπνία στην εκκλησία της Παναγιάς της Διασώζουσας. Πολύς κόσμος, ντόπιοι και επισκέπτες, προσέρχονται να ανάψουν ένα κερί στην εικόνα της.
