Του Αλέξη Παπαχελά
Αυτό που συμβαίνει στον Περσικό Κόλπο είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Οχι μόνο για τους προφανείς λόγους. Αλλά γιατί η εξέλιξη του πολέμου δείχνει ότι έχουν καταρρεύσει βασικά δόγματα και μηχανισμοί λήψης αποφάσεων. Το ποιος είναι ο στόχος της επιχείρησης αλλάζει ώρα με την ώρα, αν είναι η αλλαγή καθεστώτος, η πλήρης αποδυνάμωση του Ιράν ή κάτι άλλο. Εν τω μεταξύ οι χώρες του Κόλπου βλέπουν το δικό τους «αφήγημα» να καταρρέει, καθώς δεν μοιάζουν πλέον με την «Ελβετία ή το Λας Βέγκας της Μέσης Ανατολής». Το Ισραήλ τηρεί αποστάσεις από τις ΗΠΑ, τις οποίες το ίδιο παρέσυρε σε αυτή την περιπέτεια και ο Λίβανος διαλύεται. Τη μια στιγμή ανακοινώνεται ότι το αμερικανικό ναυτικό συνοδεύει ήδη κάποια τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ, την επόμενη διαψεύδεται.
Αν οι συνέπειες περιορίζονταν στην περιοχή, θα λέγαμε εντάξει, μία ακόμη κρίση είναι και θα περάσει. Οι Αμερικανοί θα θυμούνταν ότι η Ιστορία δεν αστειεύεται, αλλά εκδικείται σε αυτές τις περιοχές, θα τα μάζευαν και θα πήγαιναν στην επόμενη κρίση.
Ακόμη κι αν πίσω από όλα όσα ζούμε υπάρχει μεγάλος αμερικανικός στρατηγικός στόχος, τις επιπτώσεις της υψηλής στρατηγικής θα τις υποστούμε όλοι, τώρα και για μεγάλο διάστημα.
Εδώ όμως αποδομείται ένα παγκόσμιο σύστημα – ενεργειακό, γεωπολιτικό, οικονομικό. Είναι σαν κάποιο αόρατο χέρι να πιέζει συνεχώς τον πλανήτη για να δει πόσο αντέχει, πόσο αντέχουμε όλοι. Ο κορωνοϊός διέλυσε σε πρώτη φάση την παγκοσμιοποίηση και τα δίκτυα μεταφορών, η Ουκρανία έφερε τα πάνω κάτω στην ενέργεια και στον πληθωρισμό, ο «Τραμπ ΙΙ» μας σόκαρε με τους δασμούς και τώρα ο πόλεμος στο Ιράν φτάνει τον πλανήτη στα «κόκκινα». Με έναν Τραμπ να νιώθει την απεριόριστη, έως τώρα, στρατιωτική του ισχύ, μόνη ελπίδα είναι να πάρουν κάποια στιγμή το πάνω χέρι στο Οβάλ Γραφείο ρεαλιστές, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο και οι «ενήλικοι» που έκαναν τη διαφορά στον «Τραμπ Ι». Ηδη πάντως οι αγορές και το πορτοφόλι του μέσου Αμερικανού έχουν νιώσει το σοκ και δείχνουν την ανάγκη να επανέλθουμε σε μια σχετική κανονικότητα. Είναι όμως ρεαλιστική αυτή η προσδοκία; Δεν νομίζω. Η αυριανή κανονικότητα δεν θα αποτελεί σε καμία περίπτωση μια ήπια μετάλλαξη της χθεσινής.
Προσπαθούμε όλοι να βρούμε αν πίσω από όλα όσα ζούμε υπάρχει κάποιο σοφό στρατήγημα. Θα μπορούσε, π.χ., κάποιος να πει ότι ο Τραμπ απάντησε στο κινεζικό εμπάργκο σπάνιων γαιών με τις διαδοχικές επιθέσεις στο Ιράν και στη Βενεζουέλα, που παρείχαν φθηνό πετρέλαιο στο Πεκίνο. Θα φανεί στη συνάντηση κορυφής Τραμπ – Σι στο τέλος του μηνός. Εν τω μεταξύ, όμως, ακόμη κι αν υπάρχει όντως τέτοιος μεγάλος στρατηγικός στόχος, τις επιπτώσεις της υψηλής στρατηγικής θα τις υποστούμε όλοι, τώρα και για μεγάλο διάστημα.
Πηγή
https://www.kathimerini.gr/opinion/564125602/i-apodomisi-enos-pagkosmioy-systimatos/
photo lucasgeorgewendt, https://pixabay.com
