Μια συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Ρόδη για το Greek News and Radio FL
Αυτή η πολύ ιδιαίτερη συζήτηση με την Νίκη Μαρκογιάννη, ιδιοκτήτρια του κτήματος «Ιππόλυσις», είμαι βέβαιη πως είναι η συνέντευξη που χρειάζεται να διαβάσεις, καθώς ο χείμαρρος γνώσης και αλήθειας που βγήκε από αυτή την γυναίκα θα απαντήσει σε πολλά ερωτήματα για την ζωή σου, για την υγεία σου, για τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τα πράγματα.
Η Νίκη Μαρκογιάννη είναι νευρολόγος, ψυχοθεραπεύτρια με μακρά πείρα, και -τώρα- η γυναίκα που βρήκε έναν ιδανικό τρόπο να χαρίζει θεραπεία στους ανθρώπους, μέσω των πανάρχαιων ιατρών: των αλόγων. Και καθώς είχα εδώ και αρκετό καιρό απορίες που αφορούσαν έναν γιατρό αυτής της ειδικότητας, εκείνη ήταν η ιδανική για να μιλήσουμε. Την βρήκα ένα Σάββατο πρωί στο κτήμα της στον Μαραθώνα, την ώρα που τα άλογα έβγαιναν για το πρωινό τους γεύμα.
Μετά από τόσα χρόνια δουλειάς πάνω στην ιατρική και ψυχοθεραπεία, σε βρίσκουμε εδώ. Ποια είναι η ιδέα πίσω από την Ιππόλυση;
Εγώ από μικρή παρατηρούσα τους ανθρώπους. Έβλεπα πως ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα που ενώ μπορεί να δημιουργήσει τα πάντα, αντ’ αυτού πάει και σκοτώνεται- και ακόμη κι όταν δεν σκοτώνεται προκαλεί δυστυχία συνεχώς. Και με αυτό το ερώτημα ξεκίνησα να κάνω ιατρική, είχα και μια σχέση με τα άλογα. Ένα περίεργο γονίδιο, γιατί ο πατέρας της μητέρας μου, που είχε πεθάνει πριν να γεννηθώ εγώ, είχε έρωτα με τα άλογα. Οπότε τα άλογα ήταν απαγορευμένα στο σπίτι, γιατί ο παππούς έπαθε βαρειά κατάθλιψη όταν του πήραν τα άλογα στον πόλεμο, οπότε ήταν ένα ταμπού για εμάς. Εγώ γεννήθηκα και μονίμως χλιμίντριζα (γελάει) και έλεγε ο πατέρας μου ότι το γονίδιο είναι αταβιστικό, κάπως έχει περάσει μέσα από τις γενιές. Ήμουν συνέχεια με τα άλογα, ήξερα ότι τα άλογα είναι παρηγορητικά – δηλαδή αν είσαι στενοχωρημένος, θα έρθει το άλογο και θα σε ηρεμήσει, θα σε παρηγορήσει. Μέσα από την ψυχιατρική έψαχνα διάφορα πράγματα, πώς μπορεί δηλαδή κάποιος να καταλάβει και να βοηθήσει τους ανθρώπους, και κάποια στιγμή προ ίντερνετ έμαθα ότι στην Αμερική τα άλογα τα χρησιμοποιούν θεραπευτικά, αλλά παρεμβατικά – όχι δηλαδή με την θεραπευτική ιππασία που είναι για φυσικοθεραπεία- αλλά ψυχοθεραπευτικά. Προσπάθησα να βγάλω άκρη τότε, αλλά προ ίντερνετ ήταν αδύνατον να συνεννοηθείς. Μετά αυτοί που έκαναν τις έρευνες και τις πρώτες φάρμες έφτιαξαν μια Ομοσπονδία, αλλά τσακώθηκαν, μεταξύ τους, μετά ξαναπροσπάθησαν… Το 1999 δημιουργήθηκε το Eagala (Equine Assisted Growth and Development) από μια καταπληκτική γυναίκα, την Lynn Thomas, που οργάνωσε την μεθοδολογία και αυτό απλώθηκε σε 50 χώρες.
Μεθοδολογία;
Το Equine Assisted Psychotherapy, όταν κάποιος έχει φοβίες, αϋπνίες και μπορεί να τα λύσει αυτά τα προβλήματα με τα άλογα. Το άλλο κομμάτι είναι το Equine Assisted Learning,το πώς μαθαίνεις να έχεις καλύτερη συγκέντρωση, προσοχή, να βρίσκεις γρήγορα εναλλακτικές λύσεις, να συνεννοείσαι εξωλεκτικά. Πήγα και εκπαιδεύτηκα στην Αγγλία και στο Βέλγιο, Φάνηκε ότι τα κακοποιημένα άλογα μου είχαν μια αδυναμία, δηλαδή όπου βρισκόμουν άκουγα κάποιο άλογο να με φωνάζει, και ήταν άλογο που το προόριζαν για σφαγείο, είχε σπάσει το πόδι του κ.λπ. Με κορόϊδευαν στην ιππασία, όταν έμπαινα σε έναν όμιλο και άκουγα ένα άλογο να με φωνάζει, μου έλεγαν «τί συμβαίνει τώρα με αυτό το ζώο»; Μετά από τις εκπαιδεύσεις νοίκιασα αυτό το κτήμα, και στην αρχή της κρίσης είπα να το επιχειρήσω. Επιβιώσαμε 16 χρόνια.
Μίλησέ μου για τα άλογα και την δουλειά που κάνουν
Τα άλογα κάνουν απίστευτη δουλειά. Είναι συγκλονιστικό. Εγώ είμαι 45 χρόνια ψυχίατρος και κάθε φορά που τα άλογα κάνουν μια θεραπεία, μένω με το στόμα ανοιχτό. Στην αρχή δεν καταλαβαίναμε πώς το κάνουν, λέγανε ότι θα είναι η μυρωδιά ή κάτι άλλο. Μετά άρχισαν να τους δείχνουν βίντεο και τα άλογα αντιδρούσαν και στο βίντεο, άρα δεν ήταν η μυρωδιά. Μετά ήρθε η νευροφυσιολογία και μας είπε πως -όπως όλοι ξέρουμε- υπάρχει το συνειδητό και το ασυνείδητο. Το ασυνείδητο είναι σαν ένα τεράστιο κομπιούτερ και το συνειδητό είναι μια μικρή οθόνη περιορισμένη. Το ασυνείδητο περνάει συνέχεια πληροφορίες, και παρ’ όλο που λίγη πληροφορία περνά στο συνειδητό, αυτό μιλάει συνέχεια. Μιλάει μέσα από το σώμα, από αλλαγές του μυϊκού τόνου, συσπάσεις μυών, αλλαγές στην θερμοκρασία… αυτά δεν τα βλέπει το συνειδητό, αλλά το ασυνείδητο τα εντοπίζει και στους άλλους γύρω μας. Μπορεί να μιλάμε και ξάφνου να αισθανθούμε περίεργα για τον άλλο γιατί έχει γίνει μια σύσπαση στα μάτια πχ. που εμείς δεν της δίνουμε σημασία αλλά το ασυνείδητο την παρατηρεί. Εμείς στο συνειδητό έχουμε τόσο επικεντρωθεί στον λόγο που τα κουκουλώνουμε όλα αυτά. Τα άλογα διαβάζουν αυτήν λοιπόν την εξωλεκτική επικοινωνία, και έτσι είναι σα να πιάνουν απ’ ευθείας κουβέντα με το ασυνείδητο. Έρχεται ο άνθρωπος να κάνει ψυχοθεραπεία, σκαλίζουμε-σκαλίζουμε και κάποια στιγμή φτάνουμε σε έναν τοίχο. Γρατζουνάμε τον τοίχο για να δούμε τί έχει συμβεί μέσα στο ασυνείδητο, και πάει λέγοντας. Το άλογο όμως έχει μπει κατ’ ευθείαν μέσα στον τοίχο, κουβεντιάζει με το ασυνείδητο, και είτε βγάζει πληροφορία από το ασυνείδητο προς το συνειδητό (οπότε ξαφνικά σου έρχεται μια ιδέα και αναρωτιέσαι πώς εμφανίστηκε;), είτε μπορεί να συγκινηθείς ξαφνικά από κάτι. Μπορεί να σου πουν δηλαδή οι άνθρωποι εδώ «δεν κατάλαβα τίποτα» και μετά από τρεις μέρες να σου τηλεφωνήσουν και να σου πουν «κλαίω συνέχεια». Και λες «καλά πας». Το άλογο σε απ’ ευθείας επικοινωνία με το ασυνείδητο είναι σαν να κάνει δουλειά που θα κάναμε με 10 χρόνια ψυχοθεραπείας. Στα εκπαιδευτικά πάλι είναι πολύ σημαντικό, το άλογο σε μαθαίνει να συγκεντρώνεσαι και να έχεις έλεγχο του περιβάλλοντος. Δίνουμε έναν χώρο στους ανθρώπους, για να ακουστεί το μέσα τους, χωρίς να μιλήσουν. Γιατί υπάρχουν πράγματα που δεν αντέχουμε να τα πούμε, είτε δεν μπορούμε να τα εντοπίσουμε, είτε δεν ξέρουμε πώς να τα εκφράσουμε. Μπορεί να σε ρωτήσω «τί έχεις»; Και να μου πεις…
… «Κάτι έχω αλλά δεν ξέρω τί»…
Οπότε το άλογο δεν χρειάζεται τον λόγο.
Περιέγραψέ μου μια συνεδρία με άλογα.
Δεν ιππεύουμε ποτέ κατ’ αρχάς, εμείς πάντα δουλεύουμε από το έδαφος. Για να γίνει αυτή η δουλειά χρειάζονται εκπαιδευμένοι άνθρωποι και εκπαιδευμένα άλογα. Η εκπαίδευση αφορά το Un-Training, δηλαδή ενώ πρέπει ενώ έχεις ολοκληρώσει την εκπαίδευσή σου ως ψυχολόγος, να κάνεις un-training για να μην κάνεις ερμηνείες. Αν κάνεις ερμηνεία, το άλογο θα την αντιληφθεί και μπορεί να το αποπροσανατολίσεις. Πρέπει να είμαστε κενοί, να μην διαβάζει τίποτα από εσένα, να αισθάνεται μόνο ασφαλές. Το να αδειάσει το κεφάλι μας, παίρνει αρκετό καιρό.
Καιρό, αλλά και τον ηρωισμό του να αφήσεις πίσω σου το «εγώ» και την γνώση.
Πολλοί έχουν έρθει για εκπαίδευση και έχουν φύγει τρέχοντας γιατί αισθάνονται ότι αυτό τους καταργεί. «Έχω σπουδάσει τόσα χρόνια και έρχεται ένα τετράποδο και καταργεί εμένα»; Εγώ το κάνω γιατί βλέπω το όφελος προς τους ανθρώπους οπότε δεν με νοιάζει αν καταργούμαι. Αν μπορώ να δώσω μια ευκαιρία στους ανθρώπους να γίνουν καλά, τότε θα δώσω αυτή την ευκαιρία, δεν χρειάζεται να είμαι εγώ η σπουδαία. Το ίδιο un-training όμως γίνεται και στα άλογα, γιατί συνήθως έρχονται σε εμάς με σπασμένο ηθικό, σπασμένα πόδια, μέση και με μια ιστορία, που είναι συνήθως ιστορία υπακοής. Εδώ λοιπόν θα περάσουν μεγάλο χρονικό διάστημα, όπου τα αφήνουμε στην ησυχία τους χωρίς να υπακούσουν σε κανέναν. «Αν θέλετε να αγαπηθείτε, κάνετε φίλους, αν θέλετε να μαλώσετε μαλώστε, εμείς θα είμαστε εκεί να σας χωρίζουμε». Κάποια άλογα αφού περάσουν αυτό το στάδιο, αποφασίζουν να δουλέψουν -όχι όλα. Έρχεται λοιπόν ένας άνθρωπος που έχει κάποια ψυχολογικά θέματα και ζητάει βοήθεια. Αν πραγματικά ζητάει βοήθεια, γιατί δεν ζητάμε πάντα πραγματικά, κάποιο από τα άλογα θα έρθει και θα πει «εγώ θα σε βοηθήσω». Δεν διαλέγουμε εμείς το άλογο. Το άλογο μας διαλέγει.
Βαδίζεις ανάμεσα στα άλογα και έρχεται κάποιο προς εσένα, δηλαδή.
Ναι. Το άλογο που είναι για σένα θα έρθει και θα σε βοηθήσει. Αν δεν έρθει κανένα άλογο, είναι γιατί δεν ζητάς βοήθεια. Οι περισσότεροι δεν έχουμε μάθει να ζητάμε βοήθεια, είτε γιατί κάποτε ζητήσαμε και απογοητευτήκαμε, είτε γιατί νομίζουμε ότι το να ζητάς βοήθεια είναι αδυναμία. Σχεδόν όλη η πρώτη ώρα περνάει με τον κόσμο να λέει «δεν με θέλουν τα άλογα». Αλλά δεν έχει σχέση με αυτό, απλά δεν έχεις ζητήσει βοήθεια. Μετά, κάποια στιγμή τους βλέπεις, γίνεται η αλλαγή μέσα τους, έρχεται το άλογο και ξεκινάνε. Όταν έχουμε εταιρείες, ομάδες, εκεί το πρωί έχουμε μια διαδικασία εμείς με τα άλογα. Πάμε και τους λέμε «αγάπες μου, σήμερα θα έρθει μια εταιρεία, θα έρθουν άνθρωποι, θα κάνουμε ένα σεμινάριο γιατί πρέπει και να δουλέψουμε»… εκεί κάποια άλογα φεύγουνε μακρυά. Κάποτε είχαμε έναν χοντρούλη και μια φοράδα που ήταν workaholics, ερχόντουσαν πάντα. Τώρα πεθάνανε αυτά, γεράσανε, και τώρα δόξα τω θεώ, στην τρίτη-τέταρτη παράκληση θα πλησιάσει ένα κοντά, και μετά θα πει και το άλλο «γιατί εσύ κι όχι εγώ» και θα έρθει κι αυτό, και μετά αφού έρθουν τρία-τέσσερα, όταν μπούμε να δουλέψουμε αρχίζουν να φωνάζουν και τα άλλα.
Αφού σε επιλέξει το άλογο, τί συμβαίνει;
Αφού σε επιλέξει υπάρχει η διαδικασία που λέμε στους ανθρώπους «κάθισε λίγο και μίλησέ του για σένα». Από μέσα σου. Μπορεί εσύ να λες «με λένε έτσι, μένω εκεί, το θέμα μου είναι ότι μένω στην πόλη κ.λπ.» και το άλογο να απαντάει με τον τρόπο του «το πρόβλημά σου είναι η μαμά σου πχ» και αρχίζει να ταρακουνιέται το θέμα. Στην αρχή δίνουμε πιο δομημένη πρακτική στους ανθρώπους, όπως π.χ. «συμβόλισε το άλογο ως το πρόβλημά σου» κ.λπ. Το άλογο τον λαμβάνει αυτόν τον συμβολισμό όπως τον εννοείς. Μετά μια ακόμα απλή άσκηση για να δεις για παράδειγμα αν σε βοηθάει η καλοσύνη σου (όπως την εννοείς), αν σε βοηθάει η δύναμή σου. Γιατί συνήθως έχουμε δει όταν προβάλλεται στο άλογο η «δύναμη», τότε αυτό να μην κάνει βήμα. Νομίζουμε ότι η δύναμη μας βοηθάει, αλλά συνήθως είναι η δύναμη της αναστολής, που μας κρατάει πίσω.
Φοβόμαστε την δύναμή μας.
Φοβόμαστε την δύναμη, την επιτυχία, είναι πολλά που σε συνειδητό επίπεδο φαίνονται διαφορετικά. Μπαίνει πχ ένας στο γραφείο και σου μιλάει-σου μιλάει, και του λες «μα γιατί φοβάσαι τόσο πολύ την επιτυχία»; Και σου λέει «εγώ φοβάμαι;!». Το άλογο μπαίνει εκεί και του κουνάει την μύτη του στο πρόσωπο – και τί να του πεις; Ότι έχει λάθος το άλογο; Πολλές φορές προσπαθεί το άλογο να σου εξηγήσει, το βλέπεις, είναι σα να σου μιλάει. Λέει ο άλλος «δεν καταλαβαίνω»… γυρίζει το άλογο μας κοιτάζει εμάς, αλλά εμείς δεν καταλαβαίνουμε την μεταξύ τους συνομιλία για να βοηθήσουμε… και όταν ο άνθρωπος λέει καμμιά φορά «α, το κατάλαβα», το άλογο αντιδρά σαν να λέει «όχι, δεν κατάλαβες»! (γελάει) Ή στα σεμινάρια με πολλούς ανθρώπους μαζί, μπορεί να έρθει ένα άλογο να πάρει ένα άτομο ξεχωριστά και να ασχοληθεί μόνο με αυτό…
… γιατί βρήκε θέμα να ασχοληθεί.
Ναι.
Στον βαθμό που δεν το έχω ζήσει όλο αυτό, μου φαντάζει μαγικό.
Είναι πολύ ενδιαφέρον, εγώ μένω με ανοιχτό το στόμα ακόμα. Έχουμε και άλογα που δεν δουλεύουν. Δεν έχουν συγχωρήσει μετά από 10-15 χρόνια τους ανθρώπους από όσα έχουν περάσει. Αυτά, ακόμη κι αν δουλέψουν, θα το κάνουν έντονα και βίαια. Δεν τα βάζουμε στις θεραπείες.
Αυτό σημαίνει ότι φτάνουν στην ρίζα του προβλήματος με πολύ πιο άμεσο τρόπο;
Ναι και οι άνθρωποι εκεί ταράζονται. Δεν το αντέχουν. Είναι τα άλογα που στο λένε, στο δείχνουν, όταν τα ρωτάς «βρε αγάπη μου, θα συγχωρέσουμε τους ανθρώπους»; Αυτά αντιδρούν. Και λες «καλά, δεν πειράζει». Είναι γενικά πολύ συγχωρητικά ζώα τα άλογα, μπορεί να τα χτυπήσεις και αυτά είναι συγχωρητικά. Αλλά δεν αντέχουν να τα προσβάλλεις βαθειά. Έχουν μια ευγένεια, μια μεγάλη αξιοπρέπεια. Αν τα προσβάλλεις σε αυτό το θέμα, είναι πολύ βαρύ. Καλύτερα να του σπάσεις το πόδι παρά να του προσβάλλεις την αξιοπρέπειά του, την οντότητά του.
Γι’ αυτό και ήταν τόσο δεμένα με τους Ινδιάνους της βόρειας Αμερικής που είχαν κώδικα τιμής και συμπεριφοράς.
Πώς τον έλεγαν τον δάσκαλο της Ιατρικής; Ιπποκράτη. Ο Απόλλωνας πού πήγε τον γιο του, τον Ασκληπιό, να μάθει ιατρική; Στον Κένταυρο. Πού πήγαιναν όλοι οι βασιλιάδες τα παιδιά τους να διδαχτούν; Στον Κένταυρο. Δεν ήταν ο ίδιος 2.000 χρόνια. Κένταυροι ήταν αυτός ο αρχαϊκός λαός από τους πρωτογενείς της Ελλάδας, που θεωρούσαν ότι είναι ένα με το άλογο, γιατί ήταν πάντα μαζί και είχαν μάθει από τα άλογα. Ινδιάνικη, ελληνική, φοινικική μεθοδολογία… Πριν κάποια χρόνια μου είχε έρθει μια δασκάλα του Ταϊ-Τσι και μου είπε πως η Κινέζικη ιατρική αναπτύχθηκε από τα ιπποειδή. Οι άνθρωποι που τολμούν να βγουν από την υπεροψία, το γνωρίζουν αυτό. Για τα γαϊδούρια είναι μια άλλη κατάσταση.
Έχεις και γαϊδουράκια.
Βεβαίως. Σε βάζω σε μια καρέκλα, κάθεσαι και έρχονται αυτά, σε μυρίζουν και ξάφνου σε δαγκώνουν σε ένα σημείο. Αν δεν κουνηθείς δεν μένει σημάδι, πονάς βέβαια λίγο εκείνη την ώρα. Και εκεί που δαγκώνουν, είναι οι μεσημβρινοί. Μια γυναίκα την έπιασε ένα από την μύτη, της είπα «μην κουνηθείς». Αυτή λοιπόν είχε ένα θέμα εντέρου, δαγκώνοντας την μύτη, της λύθηκε το θέμα του εντέρου. Ό,τι κάνουν, το κάνουν πάνω στους μεσημβρινούς.
Τί σοφία έχουν αυτά τα ζώα…
Έχουμε απομονωθεί οι άνθρωποι. Σκέψου: Είναι μια θάλασσα και είμαστε όλοι μαζί. Εξατμίζεται και ανεβαίνει και γίνεται σύννεφο, και συνεχίζουμε να είμαστε όλοι μαζί. Κάποια στιγμή διαφοροποιείται σε σταγόνες. Την στιγμή που η σταγόνα πέφτει, έχει την αίσθηση της αποκλειστικής ατομικότητας. Λέει «τώρα εγώ είμαι η Νίκη» και μετά πέφτει και γίνεται πάλι μέρος του συνόλου. Τα φυτά που είναι εδώ και μας ακούνε, ξέρουν τί λέμε. Και βρίσκεται αυτό τώρα και επιστημονικά. Ένα είμαστε. Έχουμε την ψευδαίσθηση του χωρισμού και όσο την κρατάμε, τόσο τρομάζει το Εγώ μας. Όσο πιστεύω ότι είμαι μια μοναδική οντότητα, αποκλεισμένη, το Εγώ μου τρομοκρατείται. Όσο τρομοκρατείται, φουσκώνει, γιατί πιστεύει ότι έτσι θα προστατευθώ. Οπότε όλοι αυτοί με το Εγώ το φουσκωμένο, είναι τρομοκρατημένα Εγώ που βιώνουν τον απόλυτο διαχωρισμό. Αν αρχίσεις να βιώνεις την ένωση, το Εγώ είναι καλά, γιατί δεν έχει φόβο. Είναι μια ενέργεια που κυκλοφορεί και δεν φοβάται. Συνυπάρχει με τα υπόλοιπα.
Όλες οι εσωτερικές παραδόσεις αναγνωρίζουν κάποια κέντρα μέσα μας, τα οποία τα ονομάζουν «τσάκρα» π.χ. Έψαξα ένα βιβλίο ανατομίας νευρικού συστήματος και βρήκα ότι εκεί υπάρχουν ζώνες γαγγλίων. Τί σημαίνει όμως αυτό για το σώμα; Γιατί τα θεωρούσαν ιερά; Πώς λειτουργούν δηλαδή για εμάς;
Το σώμα, εκτός από την κυκλοφορία του αίματος και την κυκλοφορία των μηνυμάτων μέσω του νευρικού συστήματος, είναι μια ενεργειακή δομή με ενεργειακά κανάλια. Πολλές φορές συμβαίνει στο ενεργειακό κανάλι να βρίσκουμε σειρές γαγγλίων, ενώσεις νευρώνων, που σημαίνει πως δεν είναι άσχετο το ένα με το άλλο. Δηλαδή το νευρικό σύστημα πάνω σε κάτι τέτοιο έχει χτιστεί και από κάτι τέτοιο. Εδώ λέμε ότι βρίσκεται το «ηλιακό πλέγμα» που γίνεται τόση φασαρία- είναι το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Έχουμε το νευρικό σύστημα, με το οποίο κινούμαστε, και το αυτόνομο νευρικό σύστημα που ρυθμίζει τα σπλάχνα. Αυτό, κακώς πήραν μια ελληνική λέξη οι ξένοι και το ονόμασαν το ένα σκέλος ‘συμπαθητικό’ και το άλλο ‘παρασυμπαθητικό’, το ένα δηλαδή είναι της έντασης και το άλλο της χαλάρωσης, αυτό που κάνει δηλαδή αυτοθεραπεία. Όλο το κομμάτι της κοιλιάς, των σπλάχνων, ρυθμίζεται από το παρασυμπαθητικό. Όταν κατεβάσω εγώ την αναπνοή μου εκεί είναι σαν να το ξυπνάω, γιατί συνήθως βρίσκομαι σε συμπαθητικοτονία για να ζήσω, να μιλήσω κ.λπ. Όλο το σώμα μας είναι μια βιοχημεία. Έχω ένα μόριο και μπορεί αυτό να είναι δεξιόστροφο ή αριστερόστροφο. Δηλαδή αντανακλά το φως από την μία πλευρά ή από την άλλη. Αλλάζει αμέσως, από φάρμακο να γίνει φαρμάκι. Το πού θα πάει το κάθε μόριο εξαρτάται από το πεδίο στο οποίο βρίσκεσαι. Μπορεί να είσαι σε ένα πεδίο όπου όλα να εναρμονιστούν «προς υγεία», ή σε ένα άλλο να γυρίσουν όλα «προς τοξικότητα». Δεν αλλάζει η χημική σύνθεση, αλλά…
… η θέση του στο περιβάλλον.
Ναι.
Και αυτό δεν συμβαίνει τυχαία.
Όχι, συμβαίνει αυτό που χρειάζεται την δεδομένη στιγμή και από το τί επιδράσεις δέχεται. Υπάρχει μια ουσία στο νευρικό σύστημα που λέγεται ακετυλχολίνη, στο παρασυμπαθητικό, για ηρεμία. Ήμουν για πολλά χρόνια με μια καταπληκτική Σουηδή επιστήμονα, που έκανε έρευνα για αυτό το θέμα το 1985. Τότε ξέραμε ότι υπήρχε η ακετυλχολίνη απλώς. Αρχίζει και φωνάζει αυτή ότι είναι φορέας της αυτοθεραπείας, και ότι επειδή βρισκόμαστε συνέχεια σε ένταση δεν προλαβαίνει ο οργανισμός μέσω του παρασυμπαθητικού, να παράξει την ακετυλχολίνη και να κάνει αυτοθεραπεία. Γιατί ο οργανισμός κάνει αυτοθεραπεία αν τον αφήσουμε. Ένας μεγάλος ερευνητής δουλεύει με όλους τους νευροδιαβιβαστές και παίρνει το Νόμπελ κι αυτή φωνάζει γιατί άφησε απ’ έξω την ακετυλχολίνη. Τον πήρε τηλέφωνο και τον έβρισε και του είπε «γράψε κι αυτό γιατί είναι θέμα ισορροπίας». Τίποτα μόνο του δεν έχει σημασία. Του έλεγε “is it balanced with the earth? Is it balanced with the mountains?”. Πέθανε αυτή η γυναίκα και το 1999-2000 βγήκε μια μελέτη ότι η ακετυλχολίνη προλαβαίνει το αλτσχάϊμερ. Εξαφανίζεται η ακετυλχολίνη από την αγορά. Από τότε δεν έχουμε. Πριν από τέσσερις μήνες βγαίνει μια μελέτη από ΗΠΑ και λέει ότι σε καταστάσεις σχιζοφρένειας που δεν ελέγχονται, η ακετυλχολίνη μπορεί να τις ελέγξει. Και επειδή δεν υπάρχει στο εμπόριο, εμείς το πήραμε από τα μανιτάρια: από κάποια δηλητηριώδη αν πάρεις μια μικρή δόση κάνει αυτή την δουλειά. Και όλες οι μελέτες έχουν μείνει στα ράφια ή κλειδωμένες στα συρτάρια. Το θέμα είναι να γίνονται καλά οι άνθρωποι; Βέβαια αν μπορεί να γίνει κάποιος καλά αποφεύγοντας το αλτσχάϊμερ ή να ρυθμίσει την σχιζοφρένεια με κάτι που κοστίζει 1 σεντ το χάπι είναι διαφορετικό από το να γίνει καλά με ένα χάπι που κάνει 30 δολάρια. Αυτά στα λέω τώρα για την αξία του παρασυμπαθητικού συστήματος και της αυτοθεραπείας. Το μαρούλι έχει ακετυλχολίνη, η γαζία το ίδιο. Μια ομάδα γεωπόνων ήρθε εδώ και τους είπα «τα φυτά έχουν νευρικό σύστημα». Μου είπαν όχι. Νέοι άνθρωποι τώρα. Τους λέω «είσαι 30 χρόνων και μου λες ότι δεν έχουν; Φυσικά δεν έχουν εγκέφαλο και παρακλάδια, αφού όμως το μαρούλι έχει ακετυλχολίνη και σεροτονίνη, τότε έχει νευρικό σύστημα. Αλλιώς γιατί να έχει νευροδιαβιβαστές»; Αυτά υπάρχουν παντού μετά από έρευνες, δεν έχω την μυστική βίβλο! Ακόμη και η βιοχημεία μας είναι κοινή, απλώς δεν είχαμε τρόπο πιο πριν να το ψάξουμε. Τα όργανα του σώματος είναι σαν μια ορχήστρα. Σε αυτή την ορχήστρα συμμετέχουν και τα δικά σου όργανα, και του αλλουνού, το τί γίνεται στο χώμα, όλα. Μια τεράστια ορχήστρα. Αν υπάρχει αρμονία σε αυτή την τεράστια ορχήστρα, είμαστε καλά. Αν κάτι αρχίσει και φαλτσάρει τότε αυτό θα επηρεάσει και τα υπόλοιπα όργανα της ορχήστρας.
Εμείς τρέχουμε να αποδείξουμε πράγματα σήμερα που οι αρχαίες παραδόσεις τα γνώριζαν εν τέλει.
Όταν ο Πυθαγόρας είχε δημιουργήσει την Σχολή του στην Σάμο, είχε μελετήσει τους ήχους και την επίδρασή τους στο νευρικό σύστημα. Το Μ ηρεμούσε το νευρικό σύστημα. Το Ν έκανε ήρεμη διέγερση. Το Σ σε έκανε εύθυμο. Σήμερα λένε ότι το Σ ανεβάζει την σεροτονίνη. Αν πεις Σ για πέντε λεπτά αρχίζεις και γελάς. Εμείς τα χάσαμε κάποια στιγμή αυτά με την ιστορία μας, φύγανε οι γνώσεις, πήγαν στην Ανατολή και μετά μας ξαναήρθαν. Ο Πυθαγόρας με τί μετρούσε τους ήχους; Ή είχε μια τεχνολογία που χάθηκε ή έκανε άλλη χρήση του εγκεφάλου που σήμερα την χάσαμε.
Είμαστε στην εποχή της πληροφορίας, και απ’ ό,τι ξέρουμε όταν μαθαίνεις κάτι νέο ο εγκέφαλος δημιουργεί νέες συνάψεις. Πώς συμβαίνει και πληθαίνουν τα κρούσματα ασθενειών που ελαττώνουν την μνήμη;
Αρνείται. Υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρμονία. Αν πάρω ένα αυτοκίνητο και το γκαζώσω να πάω Θεσσαλονίκη, θα καεί, αν δεν του αλλάζω ρυθμό, ταχύτητα κ.λπ. Έχει γίνει ένα γκάζωμα υπερπληροφόρησης, η οποία είναι και παραπληροφόρηση. Μεταξύ υπερπληροφόρησης και παραπληροφόρησης, ο εγκέφαλος κατεβάζει τον διακόπτη. Γι’αυτό και έχουμε και πιο χαζούς ανθρώπους – το `70 ο μέσος όρος του IQ ήταν 110, τώρα έχει πάει στο 90. Κανονικά θα έπρεπε να ανέβει αλλά έχει οπισθοχωρήσει.
Άρα αυτή η ορχήστρα που λέγαμε πριν, (και καλά δηλαδή τα έλεγε ο Γιουνγκ), έχει ένα σύστημα αυτόνομο – αυτορύθμισης. Που είναι πέρα από την δική μας βούληση.
Δεν έχει σχέση με την δική μας βούληση. Έχει σχέση με την συνολική αρμονία. Οποιοσδήποτε δημιουργήσει μεγάλη δυσαρμονία, εξαφανίζεται. Γιατί το θέμα δεν είναι να υπάρχω εγώ, το άλογο, η γάτα. Είναι να μην διαταράζεται η αρμονία, η Γη που είναι ζωντανή…
… ναι, και έχει αποδειχτεί και επιστημονικά πλέον αυτό.
Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που έχει περάσει τόσα και έχει αδειάσει τόσες φορές από πάνω της, τί; Την υπεροψία. Δεν την σηκώνει, κλωτσάει. Γελούσα εχθές που έβλεπα στις ειδήσεις ότι υπάρχει ένα υπερ-λουξ καταφύγιο στην Αμερική, που για να κλείσεις θέση πρέπει να πληρώεις 300 εκατ δολάρια και θα πάνε εκεί για να σωθούν κάποιοι, όταν θα έχει καταστραφεί η γη. Κάπου στην Βιρτζίνια.
Κι αν καταστραφεί η Γη πώς θα σωθεί η Βιρτζίνια;
Το ανέκδοτο είναι, κατ’ αρχάς το πώς θα φτάσεις μέχρι την Βιρτζίνια; Ή πώς θα το ξέρεις προηγουμένως για να ξεκινήσεις να πας ως εκεί; Και το άλλο είναι ότι αν μαζευτεί εκεί η απόλυτη υπεροψία της ανθρωπότητας, τότε το πρώτο μέρος που θα καταστραφεί, θα είναι αυτό το καταφύγιο! Αν τους βρει όλους μαζεμένους, ίσως μας αφήσει εμάς ήσυχους.
Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που πήραν διάγνωση από γιατρό ότι βρίσκονται σε τελικό στάδιο μιας ασθένειας και έχουν λίγους μήνες ζωής. Με αλλαγή όμως τρόπου σκέψης και ίσως και ζωής, έζησαν πολλά χρόνια μετά. Αυτό σημαίνει ότι ρυθμίζεται το νευρικό σύστημα και το σώμα;
Το νευρικό σύστημα αν παρουσιάσει δυσαρμονία, τότε παρουσιάζει και το ανοσοποιητικό. Αυτό σημαίνει αρρώστια. Γιατί κάθε μέρα βγάζουμε 10.000 καρκινικά κύτταρα και τα σκοτώνει ο οργανισμός. Αν το ανοσοποιητικό δεν δουλεύει καλά, αρρωσταίνουμε. Αν το νευρικό σύστημα μπει σε κατάσταση αρμονίας, τότε και το ανοσοποιητικό δουλεύει υπέρ του ανθρώπου.
Η σκέψη παίζει ρόλο.
Η σκέψη ναι, αλλά δεν αρκεί αυτό. Το «είμαι υγιής» δεν αρκεί. Πρέπει βαθειά μέσα μου να καταλάβω γιατί θέλω να ζήσω. Γιατί θέλω να είμαι υγιής. Αυτό που έχει βρεθεί από έρευνες είναι ότι εγώ είμαι ένας άνθρωπος που κάνω την δουλειά μου, βάφω τα νύχια μου, πάω σε πάρτι, αρρωσταίνω γιατί δεν μου κάθονται οι άντρες που θέλω, πεθαίνω. Αν κάποια στιγμή βγω από τον εγωκεντρισμό μου και αρχίσω να ασχολούμαι προσφέροντας, επανατοποθετείται το νευρικό σύστημα.
Ξαναγίνεσαι μέρος της ορχήστρας.
Ναι, γιατί είχα απομονωθεί. Οι τελευταίες έρευνες για το αλτσχάϊμερ λένε πώς όσο πιο εγωκεντρικός είναι κάποιος, τόσο περισσότερο καταλύεται το νευρικό σύστημα. Κι όταν προσφέρω, δεν σημαίνει «προσφέρω για να είμαι καλά», δεν είναι σωστό αυτό. Δεν σημαίνει «είμαι καλό παιδί για να πάω στον παράδεισο», γιατί τότε δεν είμαι καλό παιδί. Το θέμα είναι να ανοίξω την καρδιά μου και να προσφέρω γιατί έτσι αισθάνομαι. Τεράστια εσωτερική μετακίνηση. Πολλοί άνθρωποι που βλέπουν τον τοίχο του θανάτου και έκαναν αυτή την εσωτερική μετακίνηση, πέρασαν σε άλλο επίπεδο. Έχω μιλήσει πολλές φορές με καρκινοπαθείς σε τελευταία στάδια και τους ρωτάω «θα δωρίσεις τους κερατοειδείς σου που δεν έχουν πάθει κάτι από την χημειοθεραπεία»; Και αντιδρούν. «Γιατί»;… «τί θα τους κάνεις; Αν πεθαίνεις και έχει μείνει κάτι σωστό επάνω σου γιατί δεν το χαρίζεις να σώσεις κάποιον»;…
Αυτός ο ασθενής στο τελικό στάδιο την ώρα που θα κάνει την εσωτερική μετακίνηση, ουσιαστικά, μπορεί να μεταστρέψει και τον ρου της ασθένειας; Αυτό που η εκκλησία μεταφράζει ως «μετάνοια» δηλαδή.
Υπάρχει μια κόκκινη γραμμή. Αν φτάσεις στο σημείο που έχουν καταστραφεί όλα τα όργανα, εκεί μπορεί να μην γίνεται αυτό. Υπάρχει περιθώριο αρκεί να μην έχεις φτάσει στην κόκκινη γραμμή. Κι εκεί όμως πάλι είναι ωφέλιμο, γιατί και την τελευταία στιγμή με διαλυμένα όλα τα όργανα, βιώνεις μια κατάσταση ενότητας (δεν μιλάω για παράδεισο και κόλαση), που ψυχικά θα σε ηρεμήσει και θα φύγεις ήσυχα. Πολλές φορές όμως έχουν οπισθοχωρήσει σοβαρές αρρώστιες. Και δεν ξέρουμε και γιατί.
Στην Ικαρία λένε ότι γίνονται πολλά τέτοια καλά.
Εγώ νομίζω ότι στην Ικαρία πας ήδη αποφασισμένος να αλλάξεις ζωή και να κάνεις μια τεράστια μετακίνηση.
Οπότε η αλλαγή ήδη έχει ξεκινήσει να δουλεύει με την απόφασή σου να πας. Τί συμβαίνει στον άνθρωπο όταν είσαι συνέχεια εκτεθειμένος στον φόβο, στον θυμό, στην τεμπελιά, στο άγχος;
Ο φόβος και το άγχος παράγουν πολλή αδρεναλίνη και ντοπαμίνη και τοξικώνεται το σύστημα. Δεν επιτρέπει στην ακετυλχολίνη να προκαλέσει αυτοθεραπεία. Η τεμπελιά είναι δύο ειδών. Η μία είναι η «καλοήθης» που λέω εγώ. Συμβαίνει όταν έχει κουραστεί το νευρικό σύστημα και θέλει να πάρει τον χρόνο του. Σε αυτό τον άνθρωπο δίνουμε χρόνο, γιατί αυτό χρειάζεται. Η «κακοήθης» τεμπελιά είναι ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που θεωρούν ότι οι άλλοι έχουν γεννηθεί για να τους υπηρετούν. Παρασιτούν. Από την άλλη, βλέπουμε πολλούς ανθρώπους να κυκλοφορούν με ακουστικά στους δρόμους, δεν κοιτάζει ο ένας τον άλλον. Αυτό είναι σα να μην αντέχει άλλη πίεση το νευρικό σύστημα. Κάθε πλάσμα θέλει έναν χώρο για να ανασάνει. Είμαστε 5 εκατ άνθρωποι ο ένας πάνω στον άλλο στην πόλη, δεν υπάρχει ζωτικός χώρος. Οπότε έτσι απομονώνονται μέσα τους για να τα βγάλουν πέρα.
Υπάρχει και ο συλλογικός θυμός. Βλέπω ανθρώπους που ζουν με έναν συνεχή θυμό με ό,τι γεγονός συμβεί, με όποιον πολιτικό μιλήσει.
Είναι φόβος. Ο θυμός υπάρχει ως ερέθισμα. Π.χ. έρχεσαι να με πατήσεις και εγώ βγαίνω μπροστά με θυμό. Ο θυμός είναι προστάτης μου, γιατί δεν θέλω να με πατήσεις. Ο γενικός θυμός έχει ένα παράπονο. Έναν φόβο για το τί θα γίνει τώρα και ένα παράπονο για το πώς θα τα βγάλω πέρα. Χρειάζεται το εσωτερικό παιδί μέσα μας μια σιγουριά. Γίνονται μεγάλες πολιτικές αλλαγές, και ο φόβος μεγαλώνει, άρα μεγαλώνει και ο θυμός. Ο φόβος είναι κι αυτός σωματοφύλακας. Τα σεμινάρια που κάνουμε εδώ είναι για αυτούς τους μεγάλους σωματοφύλακες. Ο φόβος θα με σώσει από το να περάσω τον δρόμο με τα αυτοκίνητα. Όσο δεν τον σέβομαι, γίνεται κυρίαρχος. Όσο το παίζω άφοβη και τον αγνοώ, γίνεται κυρίαρχος, όπως και η μαμά που όταν το παιδί δεν την ακούει θα γίνει αυταρχική. Ο φόβος μας κρατάει στην ζωή. Μπορούμε να συζητάμε με τον θυμό και τον φόβο για να καταλαβαίνουμε τί θέλουν να μας πουν. Όσο κλεινόμαστε στο μικρό Εγώ που γίνεται πιο ανυπεράσπιστο και πιο τρομαγμένο, τόσο περισσότερο φοβόμαστε. Είναι τελείως ενοχοποιητικό να λες ότι η πρόθεσή σου αρκεί για να φέρει το αποτέλεσμα που θέλεις, ως εντελώς παντοδύναμος. Λέγοντας δηλαδή πως «για ό,τι μου συμβαίνει φταίω εγώ» ή πως «για ό,τι δεν μου συμβαίνει φταίω εγώ». Όχι. Δεν είσαι παντοδύναμος. Είσαι μέρος ενός συνόλου. Πήγαινε με την ροή. Όλοι οι αρχαίοι που έκαναν τόσο σπουδαία πράγματα φοβόντουσαν. Τον κεραυνό, την πλημμύρα. Και γι’ αυτό έλεγαν «τί να κάνουμε, έγινε πλημμύρα, θα ξε-πλημμυρίσουμε».
Πες μας κάποιες ιστορίες από συνεδρίες με τα άλογα.
Εγώ και οι απ’ έξω δεν καταλαβαίνουμε τίποτα όταν γίνεται μια συνεδρία, γιατί όταν μιλάει το άλογο μιλάει απ’ ευθείας στον άνθρωπο. Μπορεί να σταθεί το άλογο και να χτυπάει το πίσω του πόδι, και να σημαίνει Α. Να έρθει σε εσένα και να χτυπάει το πίσω πόδι και να σημαίνει Β. Γιατί εκείνη την ώρα είναι η απάντηση σε αυτό που λέει το ασυνείδητό σου. Εγώ, απ’ έξω δεν ξέρω την κουβέντα που κάνετε εσύ και το άλογο. Θυμάμαι όμως μια περίπτωση, που είχαμε μείνει κι εμείς με το στόμα ανοιχτό. Μια εταιρεία είχε φέρει 80 άτομα, το κομμάτι στρατηγικού σχεδιασμού και μάρκετινγκ. Μας λένε «βγάλαμε ένα καινούργιο προϊόν, δεν θα σας πούμε τί είναι αυτό, και θέλουμε να δουλέψουμε την στρατηγική του μάρκετινγκ». Ήταν εννιά άλογα τότε που έκαναν παρέα, αλλά δύο από αυτά είχαν τσακωθεί πολύ και μένανε στα δύο άκρα, δεν ήταν κοντά το ένα στο άλλο. Τους λέμε λοιπόν «συμβολίστε τα άλογα». Και συμβολίζουν τα άλογα λοιπόν και λένε «αυτό είναι το νέο προϊόν, αυτό είναι η κερδοφορία, αυτό εκεί το μόνο του είναι ο ανταγωνισμός» κ.λπ. Και πριν τελειώσουν φεύγει το ένα το τσακωμένο που είναι η κερδοφορία και αγκαλιάζεται με το άλλο το τσακωμένο που ήταν ο ανταγωνισμός. Κοιταζόμαστε, λέμε «τί είναι αυτό τώρα»; Το έκαναν από την αρχή με νέα διανομή ρόλων, και πάλι το ίδιο, η κερδοφορία πήγαινε στον ανταγωνισμό. Το νέο προϊόν πήγε στον ανταγωνισμό, οπότε οι ανταγωνιστές ξέρουν το προϊόν. «Όχι, υπάρχει μυστικότητα». Τα άλογα όταν δουλεύουν με ομάδα είναι σαν ένα τεράστιο παζλ αυτό που βλέπουν, αφού το ασυνείδητο μιλά με εικόνες, οπότε κρατούν τα κομμάτια που είναι οι πιο ισχυρές εικόνες. Αυτό που είδαν μας είπε λοιπόν ότι το προϊόν αυτό το φτιάχνει και ο ανταγωνιστής. Και η εταιρεία αποφάσισε να μην βγάλει το προϊόν, γλίτωσαν και 30 εκατ. Είναι ένα θεατρικό έργο όλο αυτό που συμβαίνει με τους ρόλους και τα άλογα.
Σε μια θεραπεία, τα ζώα γενικά βλέπουν πού υπάρχει δυσαρμονία στην ορχήστρα που λέγαμε και πάνε και την διορθώνουν.
Ακριβώς. Στην Ισπανία εδώ και 20 χρόνια βάζουν σκυλιά στα νοσοκομεία. Στην αρχή τα έβαζαν στην εντατική και τα σκυλιά πήγαιναν κάτω από το κρεββάτι του ασθενή που μπορούσε να θεραπευτεί. Όπου δεν πήγαιναν, όπου δεν έπαιρναν άδεια (γιατί για να κάνεις θεραπεία πρέπει να ζητήσεις άδεια, και τα σκυλιά το κάνουν αυτό), τότε δεν σήκωνε θεραπεία. Στην αρχή έμπαιναν δύο φορές την εβδομάδα, αλλά πέθαιναν.
Έπαιρναν πάνω τους την ασθένεια.
Τώρα τα βάζουν κάθε δύο μήνες. Ενώνονται με το δυσαρμονικό πεδίο, προσπαθούν να το εναρμονίσουν, αλλά μένει πάνω τους ένα κομμάτι…
Πέρα από ψυχολογικά θέματα, υπάρχουν και περιπτώσεις κινητικών προβλημάτων στα οποία βοηθούν τα άλογα;
Μια κυρία με καροτσάκι που ήρθε, πλησίασαν όλα τα άλογα και ξάπλωσαν στα πόδια της. Μετά ήρθε ένα άλογο, έβαλε το κεφάλι του κάτω από την μασχάλη της και την ανασήκωσε. Έκανε δύο βήματα. Δεν σώθηκε αλλά για πρώτη φορά μετά από χρόνια ένοιωσε ότι μπορεί. Δεν θα σου πω ότι ανασταίνουμε νεκρούς, αλλά άνθρωποι με πατερίτσες, την μισή ώρα τουλάχιστον εκεί μέσα δεν τις χρησιμοποιούν.
