Η γιαγιά του Πόντου, η δική μου γιαγιά, ήταν γυναίκα με πυγμή και τόλμη σε όλη τη ζωή της.
Ερχόμενη με χίλιες δυό ταλαιπωρίες από ένα χωριό της Ορντντούς που βρισκόταν στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, κατέληξε σε ένα χωριό της Βόρειας Ελλάδας χωρίς να γνωρίζει την καινούργια πατρίδα, τη νέα γη που θα την φιλοξενούσε ως τα βαθιά γεράματά της.
Σ’ αυτήν λοιπόν δημιούργησε την μεγάλη οικογένειά της, το σπιτικό της με τον φούρνο για να ψήνει τα ζυμωτά ψωμιά της, τα ζώα της αυλής της και τους όμορφους μπαξέδες της.
Κάθε άνοιξη, θυμάμαι τη γιαγιά να φοράει στη μέση της ένα φαρδύ χοντρό ζωνάρι, και να είναι γεμάτο λογιών λογιών πάνινα μικρά σακουλάκια, γεμάτα από σπόρους.
Η απορία μου ήταν, πώς θυμόταν τι είχε το καθένα. Γράμματα δεν ήξερε. Πώς τα ξεχώριζε και δεν μπερδευόταν; Πραγματικά ήταν άξιο απορίας για ενα μικρό κορίτσι της πόλης, που επισκεπτόταν συχνά το σπίτι του χωριού και παρατηρούσε τις δραστηριότητες της γιαγιάς.
Την ρωτούσα :Γιαγιά τι έχουν όλα αυτά τα μικρά σακουλάκια στο ζωνάρι σου; Πως τα έραψες ένα – ένα;
Η γιαγιά με πολλή αγάπη μου εξηγούσε :Τα έραψα με τα χέρια μου. Έλα κοντά μου να σου δείξω: Αυτό έχει μέσα σπόρο ντομάτας, αυτό πιπεριάς, αυτό μελιτζάνας, κολοκυθιού και συνέχιζε να μου δείχνει χωριστά το καθένα με διάφορους σπόρους.
Ήταν τόσο εντυπωσιακό όλο αυτό που έβλεπα και σαν μικρό κορίτσι που είμουν κοιτούσα τα όμορφα χρώματα που είχαν τα πάνινα σακουλάκια.
Αργότερα που μεγάλωσα κατάλαβα ότι αυτό το ζωνάρι της γιαγιάς, ήταν γεμάτο ζωή!
Ρωτούσα λοιπόν μικρή τη γιαγιά μου :Γιαγιά πώς θυμάσαι απ’ έξω όλους τους σπόρους; :Τους θυμάμαι απαντούσε “πουλίμ” ( ποντιακά) από την πατρίδα μου.
Εκεί από μικρή έμαθα από τους γονείς μου, να μαζεύω σπόρους από όλα όσα φυτεύαμε.
Κι όταν ερχόταν η κάθε εποχή, άνοιξη, καλοκαίρι η φθινόπωρο, η χειμώνας, πάντα είχαμε σπόρους μαζεμένους από την προηγούμενη χρονιά.
Μ’ αυτά πορευόμασταν το “θέρος” (Άνοιξη _καλοκαίρι) και τον “χειμωγκόν” (χειμώνα).
Πόση εντύπωση μου έκανε καθώς από μικρή έμαθε τόσους σπόρους η γιαγιά και τους μάζευε!
Ήταν αυτοί που έφερε στο ζωνάρι της από την πονεμένη πατρίδα.
Ήταν αυτοί που κουβαλούσε κρυφά στο μεσοφόρι της, ατελείωτα μερόνυχτα ταλαιπωρίας, με την ελπίδα για ζωή σε μια νέα πατρίδα, που στα χώματά της θα καλλιεργούσε τους δικούς της σπόρους για την επιβίωση των δικών της ανθρώπων.
Κι όταν ερχόταν το καλοκαίρι έβλεπα τη γιαγιά πάντα στον κήπο της, χωμένη μες τις φασολιές τις ντοματιές τα κολοκυθάκια, τις πιπεριές και τόσα άλλα λαχανικά. Τα φρόντιζε όλα με τόση αγάπη!
Πολλές φορές την έχανα καθώς το βλέμμα μου την αναζητούσε. Της φώναζα :Γιαγιά που είσαι;
Κι εκείνη μου απαντούσε με την γλυκιά φωνή της :
Αδακά είμαι πουλόπομ. (Εδώ είμαι πουλάκι μου).
Κι όταν την έβλεπα, έβλεπα τον κόσμο όλο!
Μα συνέχιζε εκεί, σκυμμένη στην κάθε ρίζα του φυτού. Να το σκαλίσει να το ρίξει κοπριά, να το ποτίσει…
Κι όταν ερχόταν η ώρα της πρώτης συγκομιδής, διέκρινα ένα μεγάλο χαμόγελο να φωτίζει όλο της το πρόσωπο! Ένα πρόσωπο σκαμμένο με βαθιές ρυτίδες, ηλιοκαμμένο, μες τον ιδρώτα φορώντας απαραίτητα την λευκή της μαντίλα. Και μια μεγάλη ποδιά, γεμάτη χρώματα κι αρώματα, σαν την καρδιά της!
Μια ποδιά που περίμενε καιρό να την γεμίσει και να την ξαναγεμίσει μ’ αυτά που έσπειρε και φύτεψε!
Μια ποδιά γεμάτη φαγητό για την φαμίλια της!
Και καθώς τελείωνε σιγά σιγά η εποχή του καλοκαιριού, έβλεπα προς το φθινόπωρο τα πρώτα λάχανα για τον χειμώνα!
Γεμάτος ο κήπος με λάχανα, κουνουπίδια και πράσα! Ήδη είχε φροντίσει να σπείρει από τις αρχές του καλοκαιριού τους χειμωνιάτικους σπόρους και καθώς φύτρωναν, τους μεταφύτευε δίπλα από τις ντοματιές και τα υπόλοιπα λαχανικά. Κι εκείνα αθόρυβα μεγάλωναν στην δροσιά.
Η γιαγιά μου η Μαρία ήταν μια ευλογημένη γυναίκα. Κάθε χρόνο η ίδια διαδικασία. Το φαρδύ ζωνάρι, ήταν πάντα φορτωμένο με νέους σπόρους.
Δεν σας κρύβω ότι συλλέγω κι εγώ σπόρους από τον δικό μου κήπο!
Τους φυλάω χωριστά σε μικρά πάνινα σακουλάκια, όπως η γιαγιά όμως δίχως το ζωνάρι της.
Τους τοποθετώ σε χάρτινη κούτα γράφοντας τί έχει το καθένα. Κι όταν έρχεται η κατάλληλη εποχή, σπέρνω τους σπόρους στον δικό μου κήπο, έτσι όπως μου έμαθε η λατρεμένη μου γιαγιά από τον Πόντο.
Η γιαγιά έφυγε στα βαθιά γεράματα, όμως άφησε γνώριμους σπόρους στα παιδιά και τα εγγόνια της.
Άφησε σπόρους ζωής, που αν θέλει ο Θεός, θα συνεχίσουν και οι επόμενες γενιές να μαζεύουν, να σπέρνουν, να φυτεύουν με τον ίδιο τρόπο όπως εκείνη…
Όπως της είχαν μάθει οι δικοί της, από τις αλησμόνητες πατρίδες..
photo misskursovie2013, https://pixabay.com
