Μια συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Ρόδη για το Greek News and Radio FL
Αυτό που συνέβη και αυτή την φορά είναι κάτι που απολαμβάνω: να συζητώ με όλους τους συντελεστές μιας παράστασης. Και το ενδιαφέρον και πάλι είναι πως ξεκινώντας από το έργο, καταλήγουμε να ξηλώνουμε τα δεδομένα της ζωής μας. Η κοινωνία, η πολιτική, η ελευθερία, η τέχνη. Μια εξαθλίωση που επανέρχεται μετά από γενιές… Αλλά εν τέλει “η ζωή είναι έτσι κι αλλιώς ωραία”!
Μια συζήτηση με την Αργυρώ Λογαρά και τον Άγγελο Χατζά.
Το έργο “Αλλαγή: Μέθοδος” που παρουσιάζει η θεατρική ομάδα Νεάπολις, βασίζεται στο αυτοβιογραφικό έργο του Εντουάρ Λουί, και μέσα από της ερμηνείες της Αργυρώς Λογαρά και του Άγγελου Χατζά, με την συνύπαρξη επί Σκηνής του Κωνσταντίνου Τσιγκρή και της κιθάρας του, μας μιλά για την απόδραση από την καταπίεση και τους περιορισμούς. Ο χαρακτήρας έχει υποστεί την καταπίεση λόγω της διαφορετικότητας φύλου, αλλά η φιλική σχέση του με μια γυναίκα θα γίνει αφορμή για την μεταμόρφωση.
Το έργο μιλά για σχέσεις, αλλά είδα και μια πολιτική χροιά.
Α.Χ.- Ο συγγραφέας δίνει εικόνες από την ζωή του σε αυτό το έργο.
Η πολιτική ματιά που είδα, και πείτε μου αν κάνω λάθος, γίνεται μέσω της αναφοράς στο δεξιό και αριστερό ρεύμα, αλλά και την ταξική εικόνα που ζούμε τώρα και μάλιστα παγκοσμίως.
Α.Λ.- Το έργο είναι καινούργιο και μιλά για την εποχή μας. Ο συγγραφέας γεννήθηκε το `92 αρχικά, και αυτό σημαίνει ότι στην δεκαετία του `90 έζησε την παιδική του ηλικία, στην Γαλλία. Περιγράφει πράγματα που θα έπρεπε να είναι ακραία για την εποχή μας, σε μια ευρωπαϊκή πόλη.
Εννοείς, τους ανθρώπους που ζουν χωρίς μόρφωση, χωρίς πληροφόρηση, χωρίς δράση; Νομίζω ότι επειδή υπάρχουν άνθρωποι που ζουν έτσι, έφτασε η πολιτική και κοινωνική κατάσταση εδώ…
Α.Χ.- Και πολύς κόσμος σήμερα ζει έτσι, πραγματικά. Ο συγγραφέας καταθέτει την προσωπική του μαρτυρία, την προσωπική του ιστορία. Την ζωή του. Και την καταθέτει με πόνο, σκάβει πολύ στο παιδί που υπήρξε. Ο Εντουάρ είναι η προσωπική του ιστορία.
Α.Λ.- Γράφει αυτοβιογραφικά. Σε αυτό το βιβλίο, γιατί υπάρχουν και τα προηγούμενα, είναι πολιτικό το υπόβαθρο, ταξικό, είναι ο ίδιος που αναζητά.
Α.Χ.- Και η απόδραση γίνεται από αυτό τον φραγμό, τον ταξικό. Αν γεννηθείς στην εργατική τάξη, πολύ δύσκολα μπορείς να ξεφύγεις από τους περιορισμούς που επιβάλλει αυτός ο διαχωρισμός. Αυτή την πραγματικότητα την ζούμε.
Τα εργαλεία που δίνονται σε μια εργατική οικογένεια σαν αυτή του Εντουάρ, είναι μόνο ένα: μια τηλεόραση. Σε μια αστική οικογένεια σαν της Έλενας, είναι πολύ περισσότερα: μουσική, χορός… μια ελευθερία επιλογών.
Α.Χ.- Ένας άλλος κόσμος.
Είναι ελεύθερη η αστική οικογένεια όμως;
Α.Χ.- Είναι προνομιούχα. Εκεί υπάρχουν άλλα πράγματα, καταπιέσεις άλλου είδους. Όμως υπάρχουν προνόμια, να συμμετέχεις σε μια ζωή πιο άξια να την ζήσει κανείς. Τώρα τί κάνεις με αυτή την ζωή, είναι άλλο πράγμα. Σαν βάση όμως, ξεκινά η αστική τάξη με το προνόμιο να ζει καλύτερα.
Α.Λ.- Έχουν άλλα εργαλεία, σε αυτά βασίστηκε για να απελευθερωθεί ο Εντουάρ. Το σχόλιο που κάνει είναι πως υπάρχουν ζωές δύο ταχυτήτων. Αυτός δεν είχε πρόσβαση σε τίποτα, κι αν δεν είχε βιώσει την βία επειδή ήταν ομοφυλόφιλος θα μπορούσε να είχε γίνει σαν τον αδερφό του ή τον ξάδερφό του, να είχε παραμείνει στο χωριό, να πίνει… αυτός αναγκάστηκε να ξεφύγει. Ήταν ζωτικής σημασίας η απόδραση γι’ αυτόν.
Σκληρή η φράση του “η φτώχεια ήταν χειρότερη γιατί υπήρχε η προσβολή”. Αυτή η λέξη ήταν σκληρή.
Α.Λ.- Ναι, και στο βιβλίο αυτή την λέξη την είχε με κεφαλαία γράμματα.
Λέει όμως και κάτι άλλο ενδιαφέρον: ότι εξ αιτίας αυτής της διαφορετικότητας…
Α.Χ. – … εξαναγκάστηκε να αναζητήσει την ελευθερία.
Στο τέλος, υπάρχει μια νοσταλγία να γυρίσει πίσω;
Α.Χ.- Όχι ακριβώς.
Α.Λ.- Σε αυτό το βιβλίο, μετά την ζωή που έχει κάνει, το ότι έχει προσπαθήσει να ξεφύγει, κατάφερε όσα κατάφερε, και μετά επιστρέφει στην παιδική του ηλικία, αλλά όχι με νοσταλγία -πιο πολύ σαν σε ένα καταφύγιο. Κάτι που το κάνουν όλοι κάποια στιγμή.
Α.Χ. – Και σε αυτό το σημείο είναι ο εαυτός του, το σώμα του, η ρίζα του, έχει ανάγκη να το αναζητήσει.
Είναι η οικειότητα του τραύματος; Το τραύμα είναι σα να ζει αυτόνομα, έχει τις δικές του ανάγκες.
Α.Χ. – Είναι όμως και η ιστορία μας.
Α.Λ. – Οι μυρωδιές και οι εικόνες. Τώρα όλο αυτό το παρελθόν που έχει απομακρυνθεί, είναι οι αισθήσεις, δεν ξεφεύγεις από αυτές.
Α.Χ. – Γυρνώντας εκεί, βρίσκεις ένα κομμάτι ελευθερίας. Ακόμη και σε μια καταπιεσμένη ηλικία, υπάρχουν λουλούδια. Υπάρχει ανάγκη να γυρίσεις, δεν μπορείς να τα διαγράψεις, είναι κομμάτι της ζωής σου.
Και η σχέση τους; Η Έλενα εμένα με άφησε με απορίες. Αισθάνθηκα σαν να ήμουν στο δωμάτιο ενός ψυχολόγου και έβλεπα την κάτοψη ενός χαρακτήρα: την αρσενική και την θηλυκή του πλευρά…
Α.Λ.- Και εμείς είχαμε απορίες για την Έλενα.
Α.Χ. – Μια ταύτιση υπάρχει.
Α.Λ.- Δεν είναι ξεκάθαρος ο χαρακτήρας της Έλενας. Η Έλενα υπάρχει πάντα σε σχέση με τον Εντουάρ, δεν δίνει ο συγγραφέας στοιχεία για το παρελθόν της, ούτε στοιχεία για τον χαρακτήρα της. Σου γεννά κάποια ερωτήματα για αυτό τον ρόλο.
Α.Χ.- Με τις φιλίες γενικά κάτι υπάρχει που δένει τον ένα με τον άλλον.
Α.Λ.- Ίσως κι αυτή να ήρθε σε επαφή με έναν κόσμο που δεν γνώριζε και αναπτύσσεται μέσα από αυτόν. Δεν είναι κι αυτή το συνηθισμένο κορίτσι, είδες, οι άλλοι την λένε “τρελλή”, δεν ανήκει στην πλειοψηφία. Είναι ένα alter ego του Εντουάρ, είναι σα να του παίρνει συνέντευξη -στην παράσταση βέβαια, γιατί το βιβλίο είναι γραμμένο στο πρώτο πρόσωπο.
Α.Χ. – Υπάρχει όμως και κάτι σε αυτές τις σχέσεις, που είναι δυνατές. Είναι μια σχέση δυνατή και καθοριστική. Εμείς βλέπουμε την άποψη του Εντουάρ, αλλά πιστεύω ότι είναι καθοριστική και για τους δύο. Σε αυτές τις σχέσεις πρέπει να ψάξεις και στο συναίσθημα και στην βιολογία, για να δεις γιατί ενώνονται δύο άνθρωποι και φτιάχνουν αυτό τον δεσμό. Και για να υπάρξουν τέτοιες σχέσεις στην ζωή κάποιου, θα πρέπει να υπάρξει ο παράγοντας της τύχης, ο παράγοντας της συγκυρίας, αλλά και στο ότι ταιριάξανε οι αναζητήσεις τους, οι συναισθηματικοί τους κόσμοι, οι τάσεις για την ελευθερία. Και πάντα να μένουν ανεξήγητα όλα αυτά.
Άρα είναι μια συμπόρευση που μπορεί να οδηγήσει, πού;
Α.Χ. – Στην αλλαγή.
Α.Λ.- Αν και δεν έχουμε την πλευρά της Έλενας, σίγουρα η σχέση με τον Εντουάρ την έχει καθορίσει.
Α.Χ.- Αλλάζουν και οι δύο. Γιατί κι εμείς από τις σχέσεις μας δεν αλλάζουμε; Από τους φίλους μας, την ζωή μας…. αλλάζουμε.
Α.Λ.- Λέει κάποια στιγμή η Έλενα πως δεν θέλει να φύγει, να πάει στο Παρίσι και εκεί χωρίζουν οι δρόμοι τους, αλλά…
Α.Χ.- … αλλά μέχρι εκείνο το σταυροδρόμι η συμπόρευσή τους είναι καθοριστική και για τους δύο. Διαμορφώνουν την προσωπικότητά τους. Χορεύει στο τέλος η Έλενα, που δεν χόρευε στην αρχή. Αυτός τολμά να πάει στο gay bar εξ αιτίας της, που δεν πήγαινε.
Α.Λ.- Η Έλενα τον βοήθησε να αλλάξει τα μαλλιά του, για να της μοιάσει – που εγώ σκέφτηκα “πόσο περίεργο είναι να θέλεις να κάνεις κάποιον άνθρωπο να σου μοιάσει”, και να το επιδιώκεις, αλλά αυτή το ήθελε.
Α.Χ.- Και εκείνη κάτι σε αυτό οραματίζεται, γιατί πρόκειται πια για μια ζωή καλλιτεχνική, μποέμικη, δεν είναι μια ζωή συμβατική. Στην πόλη μεν, όχι στο καταπιεσμένο χωριό…
Α.Λ.-… χωρίς να έχει ανάγκη φυγής…
Α.Χ.- …γιατί αυτός είχε ανάγκη την δόξα, για να του δώσει ώθηση, να ζήσει. Αυτή δεν το είχε ανάγκη αυτό, γιατί ζούσε. Με έναν πατέρα που αγαπούσε τον Μπραμς, μια μητέρα που αγαπούσε τον Μοντιλιάνι, ανέπνεε. Αλλά μαζί του, νομίζω ότι ανέπνευσε πιο ζεστά, πιο καλά…
Α.Λ.- … είχε μεν μια βάση, αλλά ήταν διαφορετική εκείνη. Εκείνος είχε μόνιμα μια τάση να φεύγει. Γι’ αυτό λέει το βιβλίο “μόνο τις ερωτικές νύχτες βίωνα το παρόν”. Είχε πάντα την τάση να πάει αλλού. Η Έλενα ζούσε το παρόν, γι’ αυτό δεν είχε ανάγκη να φύγει για το Παρίσι.
Α.Χ.- Στο βιβλίο υπάρχει ένα κομμάτι που δεν το κρατήσαμε στο έργο, όπου ο Εντουάρ προσπαθεί να σπουδάσει στην Ecole Normale, που του δίνει εφόδια για την επαγγελματική εξέλιξη μετά. Η Έλενα αυτό δεν το έχει ανάγκη, ούτε την Οξφόρδη, ή το Καίμπριτζ…
Α.Λ.- Ζει ικανοποιητικά.
Α.Χ.- Αυτός όμως το έχει ανάγκη.
Συμβαίνει αυτό λόγω της συγκεκριμένης διαφορετικότητας; της ομοφυλοφιλίας;
Α.Χ.- Ομοφυλοφιλία αλλά και η φτώχεια. Η καταραμένη φτώχεια εννοούμε όμως.
Α.Λ.- Βίωσε την βία στα παιδικά του χρόνια, ήταν διαφορετικός με άσχημο τρόπο. Η Έλενα ακόμη κι αν ήταν διαφορετική, θα έβρισκε στήριγμα στο περιβάλλον της. Θα είχε αυτοπεποίθηση γι’ αυτό που είναι. Ο Εντουάρ δεν βρήκε το παραμικρό στήριγμα.
Το κυριότερο κριτήριο των ανθρώπων που ζουν όπως η καταπιεστική οικογένεια του Εντουάρ, η εργατική τάξη, είναι η καθημερινότητα. Το παρόν. Δεν υπάρχει περιθώριο για να δημιουργηθούν όνειρα για το μέλλον.
Α.Χ.- Και πάντα θέλουν να αποδράσουν, όπως με το αλκοόλ. Να ξεχάσουν την πραγματικότητα.
Για λίγο όμως, γιατί δεν έχουν περιθώριο να “ξεφύγουν” για πολύ.
Α.Χ.- Γιατί η πραγματικότητα είναι εκεί και είναι σκληρή.
Τί είναι λοιπόν αυτό που κάνει το έργο επίκαιρο; θα ρωτούσα – αλλά μετά από όλα αυτά νομίζω ότι η απάντηση έχει δοθεί.
Α.Λ.- Υπάρχει μεγάλο μέρος του πληθυσμού παγκοσμίως που ζει σε συνθήκες εξαθλίωσης. Κάτι που το γνωρίζαμε από τους παππούδες μας, αλλά τώρα έχει γυρίσει πίσω με έναν πολύ ευθύ τρόπο, βίαιο. Υπάρχει αμορφωσιά, σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Το βλέπεις παντού. Και στην Ευρώπη, που θεωρούσαμε ότι το επίπεδο ήταν υψηλό. Δεύτερο στοιχείο, η έλλειψη ελευθερίας. Δεν είμαστε ελεύθεροι.
Ελευθερία, ως προς το να βρεις τί είναι αυτό που θέλεις εσύ ο ίδιος να κάνεις.
Α.Χ.- Αυτό ακριβώς. Πέρα από όσα σου επιβάλλονται, τί πραγματικά θέλεις και πώς.
Και επιβάλλονται με ωραίο τρόπο, με όμορφα μοτίβα, με μουσική, τέχνη, καλλωπισμούς, για να μην αναζητήσεις κάτι έξω από αυτό το υψηλό – κατά τα άλλα – επίπεδο.
Α.Χ.- Να ξεπεράσεις συμβάσεις, φόβους, συμπλέγματα – είναι ζητούμενο. Απλά για την εργατική τάξη είναι πιο σκληρός ο αγώνας.
Α.Λ.- Δεν είναι δεδομένο ότι η λογοτεχνία ή η μουσική θα σε κάνουν ελεύθερο άνθρωπο, είσαι όμως ένα βήμα πιο κοντά. Σου παρέχεται μια δυνατότητα που δεν παρέχεται …
Α.Χ.- … σαν τροφή σου παρέχεται, ενώ σε άλλους δεν παρέχεται ούτε αυτό.
Η σχέση αυτού του ζευγαριού μας δείχνει ότι είναι ένας τύπος σχέσης που μπορεί να οδηγήσει πάντως στην ελευθερία, με τον ένα να βοηθά στην εξέλιξη του άλλου.
Α.Χ.- Αυτή η σχέση, αλλά και κάθε σχέση με τους ανθρώπους, έξω στην ζωή. Ο ίδιος ο συγγραφέας, αλλά και μια σειρά από συγγραφείς, υποστηρίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις στην ζωή, στον δρόμο, έξω, την αλληλεπίδραση.
Αυτό κι αν είναι επαναστατικό στις μέρες μας, που κλεινόμαστε ολοένα. Η κοινωνικοποίηση θα φέρει την αγάπη δηλαδή… γιατί είδα ότι αν κάτι σώζει, αυτό είναι η αγάπη.
Α.Χ.- Ναι, αναπνέεις.
Α.Λ.- Ο Εντουάρ, όπως όλα τα παιδιά, ήθελε να ανήκει κάπου. Για να νιώσει την αγάπη του να ανήκεις στον κόσμο. Όλα είναι σχέσεις.
Ακόμη ένας λόγος που βλέπω πολιτικό αυτό το έργο. Αντί του “βάλε ίντερνετ και μείνε σπίτι”, ή “δεν θέλω κανέναν, έχω τις γάτες μου”. Πώς έγινε η επιλογή του έργου;
Α.Χ.- Το διάβασα το έργο ένα καλοκαίρι και μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Πάνω στις συζητήσεις που είχαμε για την ομάδα μας, για το τί θέλουμε, τί μας ενδιαφέρει, ήρθε και κούμπωσε πάνω στην χρονική συγκυρία.
Α.Λ.- Είναι πολύ σύγχρονο, μιλά για το τώρα με πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Εγώ στην αρχή θύμωνα όταν το διάβαζα αυτό το βιβλίο, έλεγα “γιατί έπρεπε να ζουν έτσι οι άνθρωποι”; χωρίς επιλογές, χωρίς μόρφωση…
Αυτοί οι άνθρωποι είναι η πλειοψηφία, η βάση του να βρισκόμαστε εδώ που είμαστε.
Α.Λ.- Και επιλέγουν συνήθως τα ακροδεξιά πολιτικά ρεύματα αυτοί οι άνθρωποι. Στο βιβλίο αυτό συμβαίνει με τον πατέρα του Εντουάρ. Και είναι βίαιο όλο αυτό.
Όσο τα καθεστώτα καταπιέζουν τα ένστικτα, τις ορμές και τις επιθυμίες των ανθρώπων, τόσο πιο βίαια θα γίνονται αυτά τα γεγονότα. Η εσωτερική βία θα φέρνει πάντα εξωτερική εξαθλίωση, έκρηξη.
Α.Λ.- Η ερωτική επιθυμία είναι ένα θέμα. Αν δεις τα παιδιά πώς βιώνουν το σεξ σήμερα και την ερωτική τους επιθυμία, φαίνεται αυτό. Έχει απαγορευτεί χωρίς να έχει απαγορευτεί: έχει διαστρεβλωθεί σε τέτοιο βαθμό που βγάζει βίαια αποτελέσματα. Δεν τους εξηγείται ότι πρόκειται για ένα σημαντικό θέμα της ζωής τους, αντίθετα το καταπιέζουν και γίνεται ανεξέλεγκτο το αποτέλεσμα.
Και η παιδεία μας έχει αποδείξει το ίδιο: όσο οι τέχνες ήταν μέρος της αναγκαστικής παιδείας, τα πράγματα ήταν πιο ήρεμα από αυτή την άποψη γιατί το άτομο καλλιεργείται συνολικά.Τώρα, από την εργατική κυρίως τάξη, αυτό που κόβεται είναι οι τέχνες μέσα στην καθημερινότητα της επιβίωσης.
Α.Χ.- Ο Εντουάρ λέει ότι “κοντά της έμαθα έναν νέο κόσμο όπου μπορούσε να έχει θέση το σώμα μου”. Η τέχνη είναι ελευθερία.
Όταν θέλεις να φτάσεις την χαμηλότερη τάξη στην βάση της, της κόβεις την τέχνη, τον πολιτισμό. Εσείς από άποψη επιβίωσης πώς τα πάτε με το θέατρο;
Α.Χ.- Δεν έχουμε επιχορήγηση από το κράτος, είναι αυτοχρηματοδοτούμενη η ομάδα μας. Αυτό μας δίνει μια ανεξαρτησία, αλλά και μεγάλη οικονομική δυσκολία.
Α.Λ.- Και περιορισμούς.
Ονειρεύεστε να ανεβάσετε κάποιο έργο πιο κλασσικό;
Α.Λ.- Είχαμε ανεβάσει τον Δον Κιχώτη.
Α.Χ.- Αφήνουμε τον χρόνο να αποφασίσει για εμάς, κάπως πιο ανοργάνωτα. Όταν θα χρειαστεί να οργανωθούμε, να βάλουμε κάτω έργα και να ψάξουμε, θα δούμε. Για την ώρα αφήνουμε τις ιδέες να κυκλοφορούν αναρχικά.
Υπάρχει κάποιο έργο που το έχετε απωθημένο;
Α.Χ.- Όχι…
Α.Λ.- Εγώ ονειρεύομαι να ανεβάσουμε κάποια στιγμή ένα πολυπληθές έργο (γελάει). Συνήθως δουλεύουμε με πιο πολλά άτομα, στην αρχή μόνο δουλεύαμε οι δυο μας και είναι ωραίο που επιστρέψαμε μετά από χρόνια σε αυτό το σχήμα, γιατί έδωσε πολλά. Αλλά, θα ήθελα ένα έργο με κόσμο, να έρθουν και οι φίλοι μας που είναι καλοί ηθοποιοί… Για έργο συγκεκριμένο όμως, όχι, δεν μπορώ να πω τώρα, γιατί έχει σημασία η στιγμή στην οποία βρίσκεσαι κάθε φορά.
Πώς φεύγει το κοινό από αυτό το έργο;
Α.Χ.- Παρακολουθούν με προσοχή και συγκίνηση.
Α.Λ.- Συγκινούνται.
Α.Χ.- Και λένε αυτό που μας είπες και εσύ: νόμιζα ότι θα δω μια ιστορία για ένα αγόρι που καταπιέστηκε, και μια κοπέλα κ.λπ., αλλά κάτι γίνεται και την προσέχουν αυτή την ιστορία, γιατί -δεν ξέρω, είναι μια ιστορία πρωτότυπη; ενδιαφέρουσα; ελπίζω να την κάνουμε εμείς ενδιαφέρουσα.
Α.Λ.- Πέρα από το θέμα της ομοφυλοφιλίας, το διαφορετικό αφορά πολλούς τομείς: είναι ένα παιδί που έρχεται από επαρχία π.χ., οπότε ταυτίζονται και με αυτό, ή ο τρόπος ζωής του πριν φτάσει στην πόλη…
Ήταν συγκλονιστική και η παρουσία του πατριαρχικού συμβόλου με την κιθάρα.
Α.Χ.- Ναι, γιατί μας δίνει τον τόνο.
Υπενθυμίζει ανά πάσα στιγμή το πατριαρχικό μοτίβο.
Α.Λ.- Και η πατριαρχική φιγούρα είναι μεγάλο μέρος του προβλήματος για το οποίο συζητάμε.
Αν είχατε την ευκαιρία να πείτε ό,τι θέλετε στην υπουργό πολιτισμού μας, τί θα της λέγατε;
Α.Χ.- Να ενισχύσει τις μικρές ομάδες. Είχαμε ακούσει για κτήρια που θα δίνονταν για παραστάσεις, για πρόβες, κάτι που δεν έγινε ποτέ. Επιχορηγήσεις. Στήριξη με χώρους, υλικοτεχνική υποδομή με διευκολύνσεις. Να ανοίξει το τοπίο παραπάνω, υποστηρικτικά. Γιατί είναι πολλοί σαν εμάς που δεν παίρνουμε επιχορήγηση.
Α.Λ.- Αν υπάρχουν χώροι θα υπάρξει και μια ανταλλαγή. Τώρα είναι ο καθ’ ένας μόνος του και γίνονται πολλές παραστάσεις πια, και ο κόσμος βλέπει πολύ θέατρο.
Γίνονται πολλές παραστάσεις, ο κόσμος βλέπει πολύ θέατρο, και το υπουργείο δυστυχώς είναι αλλού.
Α.Λ.- Είναι ένα παλιό μοντέλο, άλλων εποχών. Ενώ έχουν γίνει τεράστια βήματα στο θέατρο.
Πώς το εννοείς αυτό;
Α.Λ.- Έχουν αλλάξει οι φόρμες, τα κείμενα, ο τρόπος υποκριτικής. Δεν μένουμε πια στο παλιό μοντέλο που ωθεί έναν πρωταγωνιστή-θεό όπως σε άλλες εποχές. Νέα παιδιά κάνουν απίστευτα πράγματα σε ομάδες. Εργάτες του θεάτρου που δουλεύουν για να βγει ένα κοινό αποτέλεσμα. Και πολλά διαφορετικά θεάματα.
Οι ομαδικές δουλειές μεταφέρουν ένα μήνυμα.
Α.Χ.- Και λένε μια ιστορία.
Α.Λ.- Και αγγίζουν τον κόσμο.
Α.Χ.- Το κοινό έχει ανάγκη να ακούσει ιστορίες, εμείς έχουμε ανάγκη να πούμε ιστορίες και να τις ζήσουμε μαζί με το κοινό.
Α.Λ.- Άκουγα ένα podcast ενός κορυφαίου προγραμματιστή, που έλεγε πως στα παιδιά του υπενθυμίζει πως “ό,τι αξίζει, είναι ό,τι έχει ζωή” και πως στα επόμενα χρόνια αυτό που θα μείνει, θα είναι αυτό που είναι ζωντανό. Η απομόνωση υπάρχει, είμαστε όλοι κλεισμένοι με τον υπολογιστή και το κινητό, και η ανάγκη θα υπάρχει ολοένα για ό,τι είναι ζωντανό στις σχέσεις.
Μπορεί να είναι όμορφη η ζωή;
Α.Λ.- Ε, είναι! Έτσι κι αλλιώς!
Α.Χ.- Είναι, έτσι κι αλλιώς.
Έχω βγει από παράσταση, όπου ήταν τόσο ρεαλιστικά δοσμένη η καθημερινότητα με την βία της και όλα τα δυσάρεστα περιστατικά που ζούμε, που ο δρόμος της Αθήνας μετά για μένα ήταν σαν πεδίο μάχης. Φοβόμουν. Υπάρχει όριο στο τί θα πεις στο κοινό και πώς; Πρέπει να του δώσεις μια κάθαρση πριν τον διώξεις;
Α.Χ.- Μια απόσταση.
Α.Λ.- Είναι καθαρά προσωπική η οπτική για κάθε δημιουργό. Νομίζω ότι ακόμη κι αν δείξει τα σκοτάδια της πραγματικότητας, το κάθε έργο θα πρέπει να δίνει την δυνατότητα στον θεατή να μπορεί να επιβιώσει, διαφορετικά είναι εκτός ορίων. Για εμένα είναι και θέμα εντυπωσιασμού, σαν να προσπαθείς να εξάγεις εκβιαστικά ένα συναίσθημα δείχνοντας την σκληρή πραγματικότητα.
Διαφορετικά είναι σαν να λέμε τις ειδήσεις.
Α.Λ.- Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει η πραγματικότητα, συμβαίνει δίπλα μου, αλλά κάπως θα πρέπει να ζήσω, γιατί με το τέλειο σκοτάδι μουδιάζεις, δεν μπορείς να αντιδράσεις.
Α.Χ.- Περισσότερο θολώνεις, παρά ξεκαθαρίζεις, με αυτό τον τρόπο.
Ένα μήνυμά σας προς τους Έλληνες της Φλόριντα;
Α.Χ.- Μας ακούγεται πολύ εξωτικός αυτός ο τόπος!
Α.Λ.- Να είναι καλά, με κουράγιο και υπομονή.
Α.Χ.- Τους έχουμε στο μυαλό μας σαν μια φωτεινή γωνιά… να χαίρονται το φως, όπως το χαιρόμαστε και εδώ.
Α.Λ.- Να νοιώθουν κοντά στην Ελλάδα όσο γίνεται.
Θεατρική ομάδα Νεάπολις
Θέατρο Φούρνος έως τις 7 Μαΐου
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Στέλλα Ζουμπουλάκη
ΔΙΑΣΚΕΥΗ-ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Άγγελος Χατζάς
ΜΟΥΣΙΚΗ-ΖΩΝΤΑΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Κωνσταντίνος Τσιγκρής
ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Βαγγέλης Γούλας
ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ: Έρη Πασαλιμανιώτη
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Αποστόλης Τσατσάκος
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Αλέξανδρος Μποτονάκης
ΣΛΑΪΤΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Τάνια Ελπασίδου
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Αντώνης Κοκολάκης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Αργυρώ Λογαρά, Άγγελος Χατζάς – Κ. Τσιγκρης.
