Τους τελευταίους μήνες, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα έχει φορτιστεί γύρω από ένα τρίπτυχο: ευλογιά/ευλογοειδείς νόσοι στα αιγοπρόβατα, μαζικές θανατώσεις κοπαδιών, και μια σειρά από ισχυρισμούς που συνδέουν την κατάσταση με «ψηφιακές ταυτοποιήσεις» και «νέες διατροφικές συνήθειες» (όπως τα βρώσιμα έντομα).
Όμως άλλο πράγμα είναι η πραγματική κρίση στον πρωτογενή τομέα ,και άλλο η ερμηνεία της μέσα από θεωρίες ή πολιτικούς υπαινιγμούς.
1) Η πραγματική κρίση: η επιζωοτία και οι συνέπειές της
Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε σοβαρή επιζωοτία ευλογιάς/καπριποξικών νοσημάτων σε αιγοπρόβατα από το 2024 και μέσα στο 2025, με αποτέλεσμα ευρείες θανατώσεις ζώων ως μέτρο περιορισμού της νόσου και βαριά οικονομική ζημιά για κτηνοτρόφους και αλυσίδα παραγωγής (γάλα, κρέας, φέτα).
Τα περιοριστικά μέτρα (μετακινήσεις μόνο για σφαγή υπό προϋποθέσεις, έλεγχοι, απολυμάνσεις κ.λπ.) παρουσιάζονται συχνά ως «ακραία», αλλά σε πολλές επιζωοτίες η σφαγή/θανάτωση μολυσμένων κοπαδιών είναι τυπικό εργαλείο όταν το νόσημα είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό.
Παράλληλα, έχουν ενεργοποιηθεί μηχανισμοί ενίσχυσης/αποζημιώσεων για απώλειες εισοδήματος από θανατώσεις ζώων (2024–2025), κάτι που δείχνει το μέγεθος του προβλήματος.
2) «Πόσο αθώα είναι η θανάτωση;» , το δίλημμα πίσω από την πολιτική
Εδώ βρίσκεται η καρδιά της έντασης: Γιατί όχι εμβολιασμός αντί για θανατώσεις;
Στον δημόσιο διάλογο εμφανίζονται δύο βασικές θέσεις:
- Θέση Α (κρατική/ρυθμιστική): δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί «οποιοδήποτε» εμβόλιο αν δεν είναι αδειοδοτημένο/εγκεκριμένο για χρήση στη χώρα, και η διαχείριση πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες.
- Θέση Β (κτηνοτρόφοι/μέρος του Τύπου): υπήρξαν καθυστερήσεις, κόστος και τραύμα από τις μαζικές θανατώσεις, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι η ΕΕ πίεζε για στρατηγική εμβολιασμού.
Το συμπέρασμα; Δεν είναι “αθώο” ούτε “ένοχο” από μόνο του: είναι μια επιλογή πολιτικής διαχείρισης κρίσης με πραγματικές συνέπειες για ανθρώπους, ζώα και παραγωγή , και γι’ αυτό απαιτείται διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα στήριξης των πληγέντων.
3) Ψηφιακές ταυτοποιήσεις: τι σχέση έχουν πραγματικά;
Στη συζήτηση μπήκε έντονα ο όρος «ψηφιακή ταυτοποίηση», σαν να είναι κάτι νέο ή ύποπτο. Στην πράξη:
- Η ηλεκτρονική σήμανση/ταυτοποίηση αιγοπροβάτων (EID) είναι ευρωπαϊκή υποχρέωση εδώ και χρόνια, για ιχνηλασιμότητα, έλεγχο μετακινήσεων και διαχείριση νοσημάτων.
Άρα, η «ψηφιακή ταυτοποίηση» στα ζώα δεν είναι κάποιο μυστικό σχέδιο· είναι εργαλείο ιχνηλασιμότητας που χρησιμοποιείται σε όλη την Ευρώπη. Το αν εφαρμόζεται σωστά, πόσο κοστίζει και ποιος επωφελείται εμπορικά από τα συστήματα αυτά, είναι θεμιτά ερωτήματα — αλλά άλλο αυτό, κι άλλο η σύνδεσή του με σενάρια για «επιβολή νέας διατροφής».
4) «Νέες διατροφικές συνήθειες» και έντομα: τι ισχύει και τι όχι
φωτό πηγη https://karditsastakra.com/
Είναι επίσης γεγονός ότι η ΕΕ έχει εγκρίνει ορισμένα προϊόντα από έντομα ως «νέα τρόφιμα» (Novel Foods). Αυτό δεν σημαίνει «επιβολή» ,σημαίνει ότι επιτρέπεται η διάθεσή τους στην αγορά με συγκεκριμένους κανόνες, ιδίως για την αλλεργιογόνο δράση και την επισήμανση.
Η βασική ανησυχία που επαναλαμβάνει η EFSA στα σχετικά κείμενα είναι κυρίως οι αλλεργικές αντιδράσεις/διασταυρούμενη αλλεργία (π.χ. σε άτομα με αλλεργία σε καρκινοειδή ή ακάρεα).
Ο ισχυρισμός ότι «επιστήμονες προειδοποιούν πως η εντομοφαγία μπορεί να επιφέρει μέχρι και θάνατο μέσω πολλών ειδών καρκίνων» δεν τεκμηριώνεται στις αξιολογήσεις της EFSA που είναι το βασικό ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για την ασφάλεια των νέων τροφίμων.
Η Ελλάδα δεν κινδυνεύει από «φανταστική διατροφική κρίση». Κινδυνεύει από κάτι πολύ πραγματικό:
μια υγειονομική κρίση στην κτηνοτροφία που οδηγεί σε απώλεια ζωικού κεφαλαίου, πίεση σε παραγωγή/τιμές και βαθιά ανασφάλεια στην ύπαιθρο.
Το ζητούμενο δεν είναι να μεταφερθεί η κοινωνία σε πολωτικά σενάρια, αλλά να απαντηθούν τρία πρακτικά ερωτήματα:
- Ποια στρατηγική είναι επιστημονικά και θεσμικά βέλτιστη (σφαγή, εμβολιασμός ή συνδυασμός) και με ποιο χρονοδιάγραμμα;
- Πώς θα σταθεί οικονομικά ο κτηνοτρόφος και πότε, με σαφείς αποζημιώσεις/προκαταβολές;
- Πώς ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα και η βιοασφάλεια χωρίς να μετατρέπεται σε πανικό για “ψηφιακούς ελέγχους”;
Οι πολιτικές συμπτώσεις που τροφοδοτούν ερωτήματα
Στο δημόσιο διάλογο έχουν προστεθεί και πολιτικές συμπτώσεις που, για πολλούς, εντείνουν την καχυποψία. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι ο αρμόδιος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, εφαρμόζει την πολιτική των μαζικών θανατώσεων ζώων στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της επιζωοτίας, ενώ την ίδια στιγμή, η κόρη του βουλευτή Καρδίτσας της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργου Κωτσού, έχει παρουσιάσει επιστημονική έρευνα σε διεθνή συνέδρια που αφορούν την προώθηση των εντόμων ως εναλλακτικής πηγής τροφής για ανθρώπινη κατανάλωση.
Οι επικριτές αυτής της σύμπτωσης υποστηρίζουν ότι, ανεξάρτητα από το επιστημονικό ή ακαδημαϊκό πλαίσιο των ερευνών, το γεγονός ότι η ελληνική κτηνοτροφία πλήττεται σοβαρά την ίδια περίοδο γεννά εύλογα ερωτήματα στην κοινωνία, τα οποία η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει με διαφάνεια και σαφήνεια.
Από την δημοσιογραφική ομάδα του Greek Radio FL
photo (main) Greek Radio FL
photo πηγη https://karditsastakra.com/
