Ένας «γάμος» αναμένεται φέτος στην Νάξο! «Παντρεύονται» η Γαστρονομία και η Τέχνη, δύο τομείς στους οποίους έχει διαπρέψει στο διάβα του χρόνου, το πιο μεγάλο και εύφορο νησί των Κυκλάδων. Στο πανέμορφο χωριό του Δαμαλά, εκεί όπου καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και τελειόφοιτοι και απόφοιτοι από την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών και την Σχολή Μαρμαροτεχνίας της Τήνου, θα φιλοτεχνούν έργα από ναξιώτικο μάρμαρο, ενώνοντας το χθες με το σήμερα της πλούσιας ιστορίας της μαρμαροτεχνίας του νησιού, εκεί ακριβώς και γνωστοί chef θα σμιλέψουν τα δικά τους «γλυπτά» πάνω σε Πατάτα Νάξου, στο πλαίσιο του Food Experience Patata Naxou που διοργανώνει, το τριήμερο 10-12 Σεπτεμβρίου, η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (Ε.Α.Σ.) Νάξου, με πρωταγωνιστή τον ξεχωριστό, πεντανόστιμο θησαυρό της ναξιακής γης.
Η ξακουστή Πατάτα Νάξου, με τη μεγάλη θρεπτική αξία και την πλούσια γεύση, παράγεται εδώ και δεκαετίες κυρίως στα πεδινά παραθαλάσσια χωράφια, με παραδοσιακό τρόπο λίπανσης και έχει παίξει σπουδαίο ρόλο στην ιστορία και την ανάπτυξη όχι μόνο της Νάξου, αλλά και της Ε.Α.Σ. Νάξου. Περισσότερες από 200 οικογένειες ασχολούνται με την καλλιέργεια της Πατάτας, ενώ κάθε χρόνο 8.000 τόνοι παράγονται στο νησί.
Παράλληλα, οι καλεσμένοι του Food Experience, άνθρωποι του πολιτισμού, της μαγειρικής, της δημοσιογραφίας και του θεάματος, θα απολαύσουν γαστροταξιδιωτικές εμπειρίες σε Νάξο και Σχοινούσα, ενώ θα γίνουν …αγρότες για μία μέρα, πάντα για καλό σκοπό και θα φυτέψουν συμβολικά Πατάτες Νάξου, οι οποίες, μαζί με Γραβιέρα Νάξου Π.Ο.Π. και ντόπια αμνοερίφια, θα προσφερθούν σε Ιδρύματα της χώρας, τα οποία φιλοξενούν παιδιά που έχουν την ανάγκη όλων μας.
Όσον αφορά στο Συμπόσιο Γλυπτικής με Ναξιακό Μάρμαρο, θα πραγματοποιηθεί για τέταρτη συνεχή χρονιά από τον ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό πολιτιστικό οργανισμό «Κυκλαδία», με την συμμετοχή καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το Συμπόσιο θα φιλοξενηθεί φέτος στον υπαίθριο χώρο της Κυκλαδίας, στον Δαμαλά της Νάξου, από την 21η Αυγούστου έως και την 11η Σεπτεμβρίου 2021 και σκοπός του είναι να επαναφέρει την χρήση του μαρμάρου για καλλιτεχνική δημιουργία, να τονίσει τις δυνατότητες που προσφέρει το υλικό αυτό στην γλυπτική, αλλά και να συνδέσει το παρελθόν της Νάξου με το παρόν της, όπου η ιστορία του μαρμάρου συνεχίζεται εδώ και 5000 χρόνια.
Η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου πριν από 94 ολόκληρα χρόνια, το μακρινό 1926, άνοιξε τα φτερά της προς το λαμπρό -όπως αποδείχθηκε- μέλλον της, με συνοδοιπόρους της έναν πολύ μικρό αριθμό πρωτοβάθμιων Αγροτικών Συνεταιρισμών και σκοπό αφενός την εξυπηρέτηση των μελών τους, αφετέρου δε την τυροκόμηση μικρών ποσοτήτων γάλακτος. Σταδιακά, οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί στην επικράτεια του νησιού αυξήθηκαν στους 32, με φυσικά μέλη 3.654 αγροτοκτηνοτρόφους, ενώ παράλληλα, χρόνο με τον χρόνο αυξήθηκαν και οι δραστηριότητες της Ε.Α.Σ. Νάξου φθάνοντας στο 1955, οπότε και ξεκίνησε η παραγωγή της περίφημης σήμερα Γραβιέρας Νάξου, η οποία πλέον φέρει την Πιστοποίηση Προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π). Όμως η Ε.Α.Σ. δεν ήταν διατεθειμένη να επαναπαυθεί στις δάφνες της και έτσι σύντομα έβαλε πλώρη για την παραγωγή και του άλλου σπουδαίου προϊόντος του νησιού, της Πατάτας Νάξου, η οποία επίσης φέρει πλέον την Πιστοποίηση Προϊόντος Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε). Κάθε Σεπτέμβριο πραγματοποιείται προς τιμήν της το ετήσιο Φεστιβάλ Πατάτας Νάξου, το μεγαλύτερο αγροτικό Φεστιβάλ των Κυκλάδων!
Το 1961 η E.A.Σ. Νάξου προχωρά στη δημιουργία του πρώτου τυροκομείου (αναβαθμίζοντας την ποσοτική και ποιοτική παραγωγή τυροκομικών προϊόντων του νησιού), ενώ το 1983, κατόπιν επένδυσης ενός πολύ μεγάλου ποσού, θέτει σε λειτουργία μία νέα, σύγχρονη και ιδιόκτητη μονάδα επεξεργασίας γάλακτος, συνολικής έκτασης 3.371τ.μ., στην θέση Αγία Ειρήνη Γλινάδου. Μέσα από μία πορεία συνεχούς ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού, ακολουθώντας ωστόσο πάντα τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο και τις ίδιες παραδοσιακές αξίες, η μονάδα επεξεργασίας γάλακτος της Ε.Α.Σ. Νάξου παίζει ρόλο πρωταγωνιστικό στην εγχώρια παραγωγή σκληρών τυριών και τα προϊόντα της έχουν κερδίσει την εκτίμηση των καταναλωτών.
Σήμερα, η Ε.Α.Σ. Νάξου αποτελεί κινητήριο δύναμη και μοχλό ανάπτυξης για τον αγροτικό κόσμο της Νάξου, αλλά και ευρύτερα για την οικονομία του συνόλου του νησιού, ενώ το 2014 μετατράπηκε σε Αγροτική Εταιρική Σύμπραξη – Ανώνυμη Εταιρεία, στηριζόμενη σε 12 πρωτοβάθμιους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, οι οποίοι αποτελούν και τους Μετόχους της Εταιρείας. Εκτός από την έντονη εμπορική της δραστηριότητα η Ε.Α.Σ. Νάξου έχει να επιδείξει σπουδαίο κοινωνικό έργο, αλλά και πάμπολλες διακρίσεις και βραβεύσεις, με κορυφαίες το Χρυσό Βραβείο Γεύσης στην Ελλάδα και τα δύο Αστέρια στον Διαγωνισμό Ανώτερης Γεύσης στο Ινστιτούτο iTQi των Βρυξελλών (2015, 2016, 2018).
Η Γραβιέρα Νάξου Π.Ο.Π. αποτελεί την «ναυαρχίδα» της παραγωγής, αλλά και το μεγάλο καμάρι, της Ε.Α.Σ. Νάξου. Αυτό το σκληρό τυρί, με το υποκίτρινο χρώμα, τη λεπτή, ξηρή επιδερμίδα, τη συμπαγή ελαστική μάζα, τις χαρακτηριστικές μικρές διάσπαρτες οπές, το φίνο άρωμα, τη γλυκιά και λεπτή γεύση και την πολύ χαρακτηριστική επίγευση έχει εδώ και χρόνια κερδίσει τη φήμη ως ένα από τα δύο κυριότερα προϊόντα του νησιού (σ.σ. το άλλο είναι η πατάτα Νάξου Π.Γ.Ε.) και ένα από τα κορυφαία ελληνικά τυριά, ενώ είναι ιδανικό για όλες τις χρήσεις (επιτραπέζιο, για τρίψιμο, για σαγανάκι, κ.λπ.).
Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί το μακρινό εκείνο 1926, ότι λίγο πριν το γύρισμα του ενός αιώνα δημιουργικού και επιτυχημένου βίου της, η Ε.Α.Σ. Νάξου, πάντοτε πρωτοπόρα και με καινοτόμες ιδέες, θα «σάλπαρε» το 2018 για ένα ακόμη τολμηρό ταξίδι, ανοίγοντας αυτή τη φορά το δικό της εστιατόριο στην Παραλία της Χώρας της Νάξου, το οποίο φέρει ως ονομασία ακριβώς την εμβληματική χρονιά της ίδρυσής της! Το εστιατόριο «1926» μόλις 2 χρόνια αργότερα, βραβεύθηκε από την Λέσχη Αρχιμαγείρων Ελλάδας και την έκθεση HORECA -στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκε η βράβευση- ως ο καλύτερος γαστροτουριστικός προορισμός της Νάξου για το 2020!
