Ινώ -Παπυρικό απόσπασμα της χαμένης τραγωδίας του Ευριπίδη

Η ανακάλυψη ενός αποσπασματικού παπύρου που περιέχει σημαντικά τμήματα (ενενήντα επτά στίχους ελληνικών) από δύο έργα του Ευριπίδη έχει προκαλέσει αναταραχή στον κόσμο των Κλασικών. Άγνωστα μέχρι τότε, τα κείμενα προέρχονται από την Ινώ του Ευριπίδη, μια ιστορία ζήλιας, εκδίκησης, φόνου και αυτοκτονίας, και τον Πολύιδο, ένα έργο θαυματουργής ανάστασης και εορτασμού.

Αυτή είναι η πιο σημαντική ανακάλυψη «νέας» τραγωδίας εδώ και σχεδόν εξήντα χρόνια. Ο πάπυρος ανασκάφηκε από μια ομάδα του αιγυπτιακού υπουργείου αρχαιοτήτων στην αρχαία νεκρόπολη της Φιλαδέλφειας, νότια του Καΐρου, στις 19 Νοεμβρίου 2022 και μόλις δημοσιεύτηκε (στα τέλη Αυγούστου 2024) και ταξινομήθηκε ως P. Phil. Nec. 23.

Ο καθηγητής Μπιλ Άλαν (Σχολή Κλασικών Σπουδών) έγραψε για τα νέα κείμενα στο Times Literary Supplement (6 Σεπτεμβρίου 2024).

 

Η Μυθολογική Ινώ

Η  Ινώ είναι μία από τις πιο τραγικές και πολυδιάστατες μορφές της ελληνικής μυθολογίας. Η ιστορία της ξεκινά ως θνητή πριγκίπισσα και καταλήγει στη μεταμόρφωσή της σε θαλάσσια θεότητα. 

Καταγωγή και Οικογένεια

Γονείς: Ήταν κόρη του Κάδμου, ιδρυτή των Θηβών, και της Αρμονίας.

Αδελφές: Αδελφές της ήταν η Σεμέλη (μητέρα του Διονύσου), η Αγαύη και η Αυτονόη.

Σύζυγος & Παιδιά: Παντρεύτηκε τον βασιλιά του Ορχομενού, Αθάμαντα, και απέκτησε δύο γιους, τον Λέαρχο και τον Μελικέρτη. 

Οι Κυριότεροι Μύθοι

Η μυθολογία της Ινώς χωρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Η Σύγκρουση με τη Νεφέλη (Φρίξος και Έλλη):
   Ως δεύτερη σύζυγος του Αθάμαντα, η Ινώ μίσησε τα παιδιά του από τον πρώτο του γάμο με τη θεά Νεφέλη. Για να τα εξοντώσει, έπεισε τις γυναίκες της χώρας να καβουρδίσουν τους σπόρους του σιταριού, προκαλώντας σιτοδεία. Στη συνέχεια, δωροδόκησε τους απεσταλμένους στο Μαντείο των Δελφών ώστε να πουν ότι ο λιμός θα σταματούσε μόνο αν θυσιαζόταν ο Φρίξος. Τα παιδιά σώθηκαν την τελευταία στιγμή από τοΧρυσόμαλλο Κριάρι.
2. Η Ανατροφή του Διονύσου και η Οργή της Ήρας:
   Μετά τον θάνατο της αδελφής της, Σεμέλης, η Ινώ ανέλαβε την ανατροφή του ανιψιού της, του θεούΔιονύσου. Η Ήρα, εξοργισμένη με την προστασία του νόθου γιου του Δία, τιμώρησε την Ινώ και τον Αθάμαντα με τρέλα. Μέσα στη μανία του, ο Αθάμαντας σκότωσε τον γιο τους Λέαρχο.
3. Η Μεταμόρφωση σε Λευκοθέα:
   Κυνηγημένη από τον παραφρονούντα σύζυγό της, η Ινώ έπεσε στη θάλασσα από έναν βράχο (συνήθως στον Ισθμό της Κορίνθου) κρατώντας στην αγκαλιά της τον μικρό Μελικέρτη. Οι θεοί τους λυπήθηκαν και τους μεταμόρφωσαν:
   1. Η Ινώ έγινε η θαλάσσια θεάΛευκοθέα.
   2. Ο Μελικέρτης έγινε ο θεόςΠαλαίμονας. 

Η Θεά Λευκοθέα στην Οδύσσεια

Ως Λευκοθέα, θεωρείται προστάτιδα των ναυτικών. Ο πιο γνωστός της ρόλος στην ποίηση είναι στην Οδύσσεια, όπου εμφανίζεται στον Οδυσσέα κατά τη διάρκεια μιας σφοδρής καταιγίδας. Του δίνει ένα μαγικό μαντήλι (κρήδεμνον), το οποίο τον προστατεύει από τα κύματα και τον βοηθά να φτάσει σώος στο νησί των Φαιάκων

 

Μύθοι: Υγίνος – Ινώ

Μετάφραση από τα Αγγλικά από τον Δημήτρη Συμεωνίδη JP

• 2 2 ΙΝΟ: Η Ινώ, κόρη του Κάδμου και της Αρμονίας, επιθυμώντας να σκοτώσει τον Φρίξο και την Έλλη τα παιδιά της Νεφέλης σχεδίασε ένα σχέδιο με τις γυναίκες ολόκληρης της φυλής και συνωμότησε να φρύξουν όλους τους σπόρους στην φωτιά για να τους κάνουν άγονους έτσι ώστε, όταν θα προέκυπτε η στειρότητα και η σπανιότητα των σιτηρών, ολόκληρο το κράτος να χαθεί, κάποιοι από πείνα, άλλοι από ασθένεια. Σχετικά με αυτή την κατάσταση, ο Αθάμας έστειλε έναν υπηρέτη στους Δελφούς, αλλά η Ινώ του έδωσε εντολή να φέρει πίσω μια ψευδή απάντηση ότι ο λοιμός θα τελείωνε αν θυσίαζε τον Φρίξο στον Δία. Όταν ο Αθάμας αρνήθηκε να το κάνει αυτό, ο Φρίξος υποσχέθηκε εθελοντικά και πρόθυμα ότι μόνος του θα απελευθέρωνε το κράτος από την δυστυχία του. Κατά συνέπεια, οδηγήθηκε στο βωμό, φορώντας τις ιερές ταινίες(θυσίας), αλλά ο υπηρέτης, από οίκτο για τον νεαρό, αποκάλυψε τα σχέδια της Ινούς στον Αθάμα. Ο βασιλιάς, αφού πληροφορήθηκε το έγκλημα, παρέδωσε τη σύζυγό του και τον γιο της Μελικέρτη για να θανατωθούν, αλλά ο Διόνυσος έριξε ομίχλη γύρω της και έσωσε την Ινώ την παραμάνα του. Αργότερα, ο Αθάμας, τρελαμένος από τον Δία, σκότωσε τον γιο του Λέαρχο. Αλλά η Ινώ, μαζί με τον γιο της Μελικέρτη, έπεσε στη θάλασσα. Ο Διόνυσος ήθελε να την ονομάσει Λευκοθέα, και ο Μελικέρτης, ο γιος της θεός Παλαίμων, αλλά εμείς την ονομάζουμε Μητέρα Ματούτα και αυτόν Πορτολάνο Προς τιμήν του κάθε πέμπτο χρόνο διεξάγονται γυμναστικοί αγώνες, οι οποίοι ονομάζονται Ίσθμια

 

Αγγλικό κείμενο από τα λατινικά

• 2 2 INO: Into, daughter of Cadmus and Harmonia, wishing to kill Prix’s and Heller, Nebula’s children, formed a plan with the women of the entire tribe, and conspired to parch the seed grain to make it unfertile, so that, when the sterility and scarcity of grain resulted, the whole state should perish, some by starvation, others by sickness. With regard to this situation Athames’ sent a servant to Delphi, but Iino instructed him to bring back a false reply that the pestilence would end if he sacrificed Prius to Jove. When athame’s refused to do this, Prix’s voluntarily and readily promised that he alone would free the state from its distress. Accordingly he was led to the altar, wearing fillets (of sacrifice), but the servant, out of pity for the youth, revealed Imo’s plans to athames’. The king, thus informed of the crime, gave over his wife into and her son Melicertes to be put to death, but Father Liber cast mist around her, and saved Ino his nurse. Later, Athamas, driven mad by Jove, slew his son Learchus. But Ino, with Melicertes her son, threw herself into the sea. Liber would have her called Leucothea, and Melicertes, her son the god Palaemon, but we call her Mater Matuta, and him Portunus. In his honor every fifth year gymnastic contests are held, which are called Isthmian

Ινώ του Ευριπίδη

Η  Ινώ είναι μια αποσπασματικά σωσμένη τραγωδία του Ευριπίδη, η οποία θεωρούνταν για αιώνες χαμένη, μέχρι την πρόσφατη ανακάλυψη σημαντικών στίχων σε αιγυπτιακό πάπυρο (2024). 

Η υπόθεση του έργου, όπως ανασυντίθεται από τα αποσπάσματα και τις αρχαίες πηγές (όπως ο Υγίνος), επικεντρώνεται στην εκδίκηση και την οικογενειακή καταστροφή:

Η Επιστροφή: Η Ινώ, πρώτη σύζυγος του βασιλιά Αθάμαντα, επιστρέφει στο παλάτι μετά από μακρόχρονη απουσία (κατά την οποία θεωρούνταν νεκρή ή βρισκόταν σε διονυσιακή έκσταση).

Η Σύγκρουση: Στο διάστημα της απουσίας της, ο Αθάμαντας έχει παντρευτεί τη Θεμιστώ, με την οποία έχει αποκτήσει παιδιά. Η Ινώ επιστρέφει μεταμφιεσμένη σε σκλάβα και διαπιστώνει ότι η Θεμιστώ σχεδιάζει να δολοφονήσει τα δικά της παιδιά (του πρώτου γάμου).

Η Παγίδα: Η Θεμιστώ διατάζει τη μεταμφιεσμένη Ινώ να ντύσει τα παιδιά της Ινώς με μαύρα ρούχα (για να τα αναγνωρίσει και να τα σκοτώσει τη νύχτα) και τα δικά της με λευκά. Η Ινώ όμως αντιστρέφει τα ρούχα.

Η Τραγική Κατάληξη: Η Θεμιστώ σκοτώνει κατά λάθος τα δικά της παιδιά. Μόλις το συνειδητοποιεί, αυτοκτονεί.

Η Τελική Καταστροφή: Η τραγωδία ολοκληρώνεται με περαιτέρω αιματοχυσία, καθώς ο Αθάμαντας καταλαμβάνεται από μανία και σκοτώνει τον γιο του, Λέαρχο, ενώ η Ινώ πέφτει στη θάλασσα με τον άλλο γιο της, τον Μελικέρτη, όπου και μεταμορφώνονται σε θαλάσσιες θεότητες. 

Το έργο χαρακτηρίζεται ως «τραγωδία εκδίκησης» και τα νέα ευρήματα περιλαμβάνουν μια σκηνή όπου η Ινώ θριαμβεύει πάνω στην ηττημένη Θεμιστώ.

 

Ο Ευριπίδης (περ. 485/480 – 406 π.Χ.)

Ήταν ένας από τους τρεις μεγάλους τραγικούς ποιητές της αρχαίας Αθήνας, μαζί με Σοφοκλή και Αισχύλο, γεννημένος στη Σαλαμίνα, με καταγωγή από τη Φλύα, που έζησε την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου. Έγραψε περίπου 90 έργα, αλλά μόνο 19 διασώζονται ακέραια, όπως οι «Άλκηστις», «Μήδεια» και «Ιφιγένεια», με σημαντικές καινοτομίες που επηρέασαν βαθύτατα το θέατρο. 

Βασικά Στοιχεία:

Γέννηση: Γύρω στο 485 π.Χ. στη Σαλαμίνα.

Καταγωγή: Από την αττική Φλύα.

Εποχή: Έζησε την περίοδο των Μηδικών Πολέμων και του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Σημασία: Ανανέωσε την τραγωδία εισάγοντας ρεαλιστικούς χαρακτήρες, ψυχολογικό βάθος και κοινωνικά θέματα, όπως και το ρόλο της γυναίκας, κάνοντας το έργο του πιο προσιτό και κριτικό απέναντι στην κοινωνία.

Θάνατος: Πέθανε στην Πέλλα της Μακεδονίας το 406 π.Χ.. 

Χαρακτηριστικά Έργου:

Ρεαλισμός: Αντίθετα με τους προκατόχους του, εστίασε στους ανθρώπινους πόθους και τις αδυναμίες, χρησιμοποιώντας συχνά το deus ex machina (θεός από μηχανής) στο τέλος των έργων του.

Γυναίκες ως Πρωταγωνίστριες: Δημιούργησε ισχυρούς και περίπλοκους γυναικείους χαρακτήρες (π.χ. Μήδεια, Αντιγόνη), κάτι πρωτοποριακό για την εποχή.

Καινοτομίες: Εισήγαγε τον «από μηχανής θεό», επικεντρώθηκε στην ψυχογραφία των ηρώων και παρουσίασε τους μύθους με πιο ανθρώπινο και ρεαλιστικό τρόπο.

Συγγραφική Παραγωγή: Έγραψε περίπου 92 έργα, αλλά κέρδισε μόνο πέντε πρώτες νίκες στους δραματικούς αγώνες (μία εκ των οποίων μετά θάνατον).

Σωζόμενα Έργα: Σήμερα σώζονται ακέραιες 19 τραγωδίες (συμπεριλαμβανομένου του σατυρικού δράματος Κύκλωψ), ανάμεσα στις οποίες οι πιο διάσημες είναι η Μήδεια, η Εκάβη, η Ιφιγένεια εν Αυλίδι και οι Βάκχες.

Ο Ευριπίδης θεωρείται ο «πιο τραγικός» των τριών μεγάλων, καθώς έφερε την τραγωδία πιο κοντά στην ανθρώπινη εμπειρία

 

P.Phil.Nec:23 : Text and Translation

 

Col. 1

 ̣ ̣ ἔ]πληϲά τ’ ὀργῆϲ µητέρ’· ἡδέ̣ϲθω θεοῖϲ

 ] ̣υϲα θύµαθ᾽, οἷ᾽ ἐµῶν µηδεὶϲ φίλων.

⸐]

 παλαιοὶ νόµοι βροτῶν

 διδυµόλεκτρον οὐ ϲέβο̣υϲ̣ιν ἡδονάν.

⸐]

5 καὶ] µὴν ϲιωπή γ ̓ἐν δόµοιϲ οἰµωγµάτων·

διπ]λ̣ῶϲ κάχ’, ὡϲ ἔοικε, πράϲϲεϲθαι καλόν.

⸐]

 ὁ δ’ ἐφάµεροϲ ἄλλοτ ̓ἄλλᾳ δαίµων

 ὑπονέφελοϲ αἰὲν βαίνων

 λάθρια πράϲϲει.

⸐]

10 τοῖϲ] µάρτυϲιν γὰρ τἀφανῆ λαµπρύνεται.

⸐]

πάντ]ωϲ ϲτυγῶ ϲε χὤϲτιϲ εἰϲ τάχοϲ κακὸν

βου]λεύεταί τι µᾶλλον ἢ ϲχολῇ καλόν.

⸐]

 ̣ ̣ ̣] ̣οϲ γὰρ ὅϲτιϲ ζῶν ἔδοξ’ εἶν̣αι κακόϲ

ἄκλ]α̣υτoν εἶναι; µηδὲ ϲῆµ᾽ ἔ[α λ]α̣[β]ε̣ῖν

15 αὐτ]ὸν καθ᾽ αὑτοῦ τύµβον αἰϲ̣χ̣ύ̣ν̣η̣ν̣ δ̣όµοιϲ. (~adesp. fr. 279g.10)

⸏]

3

 τί γὰρ αἰϲχύνηϲ

 πλέον ἀνθρώποιϲ ε ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣οϲ

 τοῖϲ γενναίοιϲι παρ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣;

⸐]

φεῦ] φε̣ῦ τὸ νικᾶν τἄνδ[ιχ’] ὡϲ̣ καλὸν γέραϲ, Fr. 1034.1-3

20 τὰ µ]ὴ δίκαια δ’ ὡϲ ἁπανταχοῦ κ̣ακόν· .

καὶ] γλῶϲϲα φλαύρα καὶ φθόνοϲ το[ῦ] µὴ φθο̣νεῖν .

⟨ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ⟩

⸐]

βίᾳ] ν̣υν ἕλκετ’ ὦ κακοὶ τ[ιµ]ὰ[ϲ] βροτοί, Ino fr. 419.1-4

καὶ κ]τ̣ᾶϲθε βίοτον πάντοθεν θη̣ρώµε[νο]ι, .

ϲύµ]µε̣ικτα µὴ δίκαια καὶ δίκα[ι᾽] ὁµο̣ῦ̣· .

25 ἔπ]ειτ ̓ἀµᾶϲθε τῶνδε δύϲτηνο̣ν̣ θ̣έ̣ροϲ. .

⸐] .

5 καὶ] Diggle, οὐ] ed. pr. 6 διπ]λ̣ῶϲ Battezzato, κα]λ̣ῶϲ ed. pr. 10 τοῖϲ] Battezzato 11 πάντ]ωϲ Diggle ap.

1. ed. pr. 13 ̣ ̣ ̣] ̣ ο̣ϲ pap., αὐδ]ᾷϲ Battezzato 14 ἄκλ]α̣υτoν Battezzato, ]ουτον ed. pr. ; µηδὲ ϲῆµ᾽ ἔ[α

λ]α̣[β]ε̣ῖν Battezzato, µηδ᾽ ἐϲ ηµε ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ε̣ιν ed. pr. 15 αἰ̣ϲ̣χ̣ύ̣ν̣η̣ν̣ ed pr. in comm. 23 βίοτον pap., π⟨λ⟩ο⟨υ⟩τον

1. ed. pr.

 

] ̣ ̣δ̣ειδον κ̣α̣[ ]̣πονην µ̣α̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣

 ]̣ ̣ ̣ ̣ωθειϲ χρόνιοϲ εκ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣

 ] ̣ ̣ ̣αϲ ἐ̣ξαίροντα και ̣ ̣ ̣ ̣[̣ c . 7 ]α̣

 ] ̣ ̣ ̣ ̣θ’ ὑφαίµου ϲφαλ̣ε̣ρ̣[ ̣]̣ ̣[̣ c.8 ] ̣ω

⸐]

30 καὶ] µὴν ὅτ’ ἐλθεῖν ὤφελ̣᾽ [ἐ]ϲ φά̣ο̣ϲ̣ [πάθοϲ]

 ]ηρο̣ϲ̣ ἥκειϲ καὶ θεοῖϲ ϲ̣τυ[γο]ύ̣µενο̣ϲ̣

 ]νειϲ ἄκραντα παυε ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣

 ] µ̣ίκρ’ ὀνήϲαϲ µεγάλα δ ̓ἀλγύναϲ ἐµ̣έ

ὦ νή]π̣ιοι µὲν, ν̣ηπίου δ᾽ ἀφ᾽ αἵµατ̣ο̣ϲ

⸐]

35 βροτο]ί, τί µοχθεῖτ᾽ οὐδὲν εἰδότεϲ πέρ[α;

οὔθ᾽] ὅ̣ϲ̣τ̣ιϲ ὑµῶν ὄλβιοϲ γενήϲεται,

οὐτ᾽ ε]ἴ τ̣ιϲ ἔϲται δυϲτυχὴϲ, ὅταν τύχῃ.

30 ὤφελ᾽ [ἐ]ϲ φάοϲ [πάθοϲ] Battezzato, ὤφελ[ε]ϲ φάοϲ ed. pr. 33 ] µ̣ικρ pap., ] ̣ικρ᾽ ed. pr., µικρ᾽ leg. non pot.

1. pr. 34 ὦ νή]π̣ιοι µὲν, ν̣ηπίου δ᾽ ἀφ᾽ αἵµατ̣ο̣ϲ Finglass, ] ̣ ̣οιµεν ν̣ηπίου δ᾽ αρ̣ ̣ ̣ µάτ̣α̣ϲ ed. pr. 35 βροτο]ί

vel θνητο]ί Battezzato 36 οὔθ᾽] ὅ̣ϲ̣τ̣ιϲ Diggle ap. ed. pr. 37 οὐτ᾽ ε]ἴ τ̣ιϲ ἔϲται Diggle ap. ed. pr.

 

 

 

Μετάφραση στα Αγγλικά

 

Col. i

 … and I filled a mother with rage. May she enjoy …

 sacrifices to the gods, such as none of my family ever has.

 (…)

 The ancient laws of men

 do not approve of bigamous pleasure.

 (…)

5 Hear—silence, no more lamenting in the house.

 It’s fine, it seems, to commit a double crime.

 (…)

 The daily daimon, going now here now there,

 does his nefarious business

 under the cover of mist.

 (…)

10 Through witnesses the hidden things shine clearly.

 (…)

 I thoroughly despise you, and anyone who counsels poorly

 in haste, rather than properly at his leisure.

 (…)

 For it is … when whoever in life has a bad reputation

 remains unlamented. Let him not even have a grave marker

15 near his tomb, a shame to his house.

 

 For what is a greater

 shame to men …

 of repute … ?

 (…)

 Oh, what a great gift it is to win justly

20 and what an evil altogether to win unjustly,

 and a disparaging tongue; and jealousy more … than not to envy

 (…)

 Go on, keep making a grab for honour, you evil mortals,

 and lay your hands on riches, hunting everywhere,

 using illegal and legal means alike—

25 and then reap your miserable harvest.

… later (27) … bloody (29)

30 But when the suffering should have come to light,

 … you have arrived, hated by the gods …

 … fruitless … stop

 … little gain and much pain for me.

 (…)

 Fools, from a line of fools.

 (…)

35 Mortals, why do you toil, knowing nothing further

 Neither who of you will be rich,

 nor if one will be unfortunate, when the time comes.

 

Απόδοση

 

Στήλη 1.

… και γέμισα μια μητέρα με οργή. Είθε να απολαύσει …

θυσίες στους θεούς, τέτοιες που κανένας στην οικογένειά μου δεν έχει κάνει ποτέ.

(…)

Οι αρχαίοι νόμοι των ανθρώπων

δεν εγκρίνουν τη διγαμική ηδονή.

(…)

5 Άκου — σιωπή, τέλος οι θρήνοι στο σπίτι.

Είναι καλό, φαίνεται, να διαπράττεις διπλό έγκλημα.

(…)

Ο καθημερινός δαίμονας, πηγαίνοντας πότε εδώ πότε εκεί,

κάνει την άνομη δουλειά του

κάτω από την κάλυψη της ομίχλης.

(…)

10 Μέσα από μάρτυρες τα κρυμμένα πράγματα λάμπουν καθαρά.

(…)

Σε περιφρονώ απόλυτα, και όποιον συμβουλεύει άσχημα

βιαστικά, παρά σωστά στον ελεύθερο χρόνο του.

(…)

Γιατί είναι … όταν όποιος στη ζωή έχει κακή φήμη

παραμένει αθάνατος. Ας μην έχει ούτε μια ταφόπλακα

15 κοντά στον τάφο του, ντροπή για το σπίτι του.

 

Γιατί τι είναι μεγαλύτερη ντροπή για τους ανθρώπους …

φήμης … ;

(…)

Ω, τι μεγάλο δώρο είναι να κερδίζεις δίκαια

20 και τι κακό να κερδίζεις άδικα,

και μια γλώσσα υποτιμητική· και ζήλια περισσότερο… παρά να μην ζηλεύεις

(…)

Συνεχίστε, συνεχίστε να αρπάζετε την τιμή, εσείς κακοί θνητοί,

και βάλτε τα χέρια σας στα πλούτη, κυνηγώντας παντού,

χρησιμοποιώντας παράνομα και νόμιμα μέσα εξίσου—

25 και μετά θερίστε την άθλια σοδειά σας.

… αργότερα (27) … αιματηρή (29)

30 Αλλά όταν τα βάσανα θα είχαν έρθει στο φως,

… έχετε φτάσει, μισημένοι από τους θεούς …

… άκαρποι … σταματήστε

… μικρό κέρδος και πολύς πόνος για μένα.

(…)

Ανόητοι, από μια σειρά ανόητων.

(…)

35 Θνητοί, γιατί μοχθείτε, χωρίς να ξέρετε τίποτα περισσότερο

Ούτε ποιος από εσάς θα είναι πλούσιος,

ούτε αν κάποιος θα είναι άτυχος, όταν έρθει η ώρα.

 

 

 

Πηγές:

britannica.com/biography/Euripides

topostext.org/work/206- Aikaterini Laskaridis Foundation

Υγίνος Μύθοι

P.Phil.Nec. Text and Translation

Η Ινώ του Ευριπίδη: Διπλωματική εργασία (Μ.Δ.Ε.) της Δημοπούλου Γεωργίας

Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας της Δήμητρας Μήττα

΄Ιδρυμα Μείζονος Εληνισμού=Ευριπίδης

 

photo Greek Radio FL