Έχουμε τον εσωτερικό παράγοντα και τον εξωτερικό
Οι βασικοί παράγοντες και τα πρόσωπα που συνετέλεσαν ήταν:
Πάουλ φον Χίντεμπουργκ: Ο τότε Πρόεδρος της Γερμανίας, ο οποίος, παρά την αρχική του διστακτικότητα, διόρισε τον Χίτλερ Καγκελάριο στις 30 Ιανουαρίου 1933.
Συντηρητικοί Πολιτικοί (π.χ. Φραντς φον Πάπεν): Πίστευαν ότι θα μπορούσαν να «τιθασεύσουν» και να χρησιμοποιήσουν τον Χίτλερ για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα, πιέζοντας για τον διορισμό του.
Βιομήχανοι και Οικονομική Ελίτ: Πολλοί ισχυροί Γερμανοί επιχειρηματίες χρηματοδότησαν το Ναζιστικό Κόμμα, καθώς φοβούνταν την άνοδο του κομμουνισμού και αναζητούσαν σταθερότητα για τις επενδύσεις τους.
Η Μεγάλη Ύφεση (1929): Η παγκόσμια οικονομική κρίση προκάλεσε μαζική ανεργία και πείνα στη Γερμανία, οδηγώντας τους εξαθλιωμένους πολίτες προς τα πολιτικά άκρα.
Η Συνθήκη των Βερσαλλιών: Το αίσθημα ταπείνωσης από τους σκληρούς όρους της συνθήκης μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο έδωσε στον Χίτλερ το πάτημα να χρησιμοποιήσει εθνικιστική ρητορική.
Προπαγάνδα και Βία: Η δράση των SA (Τάγματα Εφόδου) που τρομοκρατούσαν τους πολιτικούς αντιπάλους, σε συνδυασμό με τη στρατηγική προπαγάνδα του Γιόζεφ Γκέμπελς, ενίσχυσαν την εικόνα του Χίτλερ ως του μοναδικού «σωτήρα»
Ξένοι παράγοντες που υποστήριξαν τον Χίτλερ
Η ενδυνάμωση του Χίτλερ και του Ναζιστικού Κόμματος υποστηρίχθηκε από διάφορους ξένους παράγοντες, είτε μέσω άμεσης οικονομικής ενίσχυσης, είτε μέσω ιδεολογικής επιρροής και επιχειρηματικής συνεργασίας.
Οι κυριότεροι ξένοι που συνετέλεσαν στην άνοδό του ήταν:
Χένρι Φορντ (Henry Ford): Ο ιδρυτής της ομώνυμης αυτοκινητοβιομηχανίας ήταν γνωστός για τις αντισημιτικές του απόψεις. Το βιβλίο του, The International Jew, άσκησε μεγάλη επιρροή στον Χίτλερ, ο οποίος τον αναφέρει ονομαστικά στο Mein Kampf ως πηγή έμπνευσης. Ο Φορντ παρασημοφορήθηκε από το ναζιστικό καθεστώς το 1938 με τον Μεγαλόσταυρο του Γερμανικού Αετού.
Πρέσκοτ Μπους (Prescott Bush): Ο παππούς του μετέπειτα προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, μέσω της Union Banking Corporation, διατηρούσε στενούς επιχειρηματικούς δεσμούς με τον Γερμανό βιομήχανο Φριτς Τίσεν (Fritz Thyssen), ο οποίος ήταν ένας από τους κυριότερους χρηματοδότες του Χίτλερ στα πρώτα του βήματα.
Μπενίτο Μουσολίνι: Ο Ιταλός δικτάτορας παρείχε οικονομική και πολιτική στήριξη στο ναζιστικό κίνημα στα πρώτα του στάδια, καθώς έβλεπε στον Χίτλερ έναν ιδεολογικό σύμμαχο ενάντια στον κομμουνισμό.
Αμερικανικές και Βρετανικές Εταιρείες:
IBM: Η γερμανική θυγατρική της παρείχε την τεχνολογία των διάτρητων καρτών που χρησιμοποιήθηκε για τη στατιστική καταγραφή και την οργάνωση των διώξεων.
Standard Oil (Rockefeller): Διατήρησε συνεργασίες με τη γερμανική IG Farben (την εταιρεία που παρήγαγε το Zyklon B), εξασφαλίζοντας τεχνογνωσία και καύσιμα.
Τράπεζες: Η Bank for International Settlements (BIS) και η Bank of England κατηγορήθηκαν ότι διευκόλυναν τη μεταφορά γερμανικών κεφαλαίων και χρυσού, ακόμη και μετά την έναρξη του πολέμου.
(Καθαρά Εβραϊκές Τράπεζες)
Πρίγκιπας Εδουάρδος Η’ (Δούκας του Ουίνδσορ): Ο πρώην βασιλιάς της Μεγάλης Βρετανίας είχε εκφράσει δημόσια τον θαυμασμό του για το ναζιστικό καθεστώς και η στάση του θεωρήθηκε ότι ενθάρρυνε την πολιτική του «κατευνασμού» προς τον Χίτλερ.
Επενδυτές από την Αυστρία και την Τσεχοσλοβακία: Σύμφωνα με ιστορικές μελέτες, ο Χίτλερ έλαβε σημαντικά ποσά από εύπορους υποστηρικτές σε γειτονικές χώρες, καθώς και από τη Φινλανδία, τη Σουηδία και την Ουγγαρία.
Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες έβλεπαν τον Χίτλερ ως ένα «ανάχωμα» κατά του κομμουνισμού, προτιμώντας το ναζιστικό καθεστώς από μια πιθανή σοβιετική επιρροή στην Ευρώπη.
Πηγές:
Ian Kershaw: “Χίτλερ” (δύο τόμοι, Ύβρις και Νέμεσις): Εκδόσεις Μεταίχμιο.
Richard J. Evans : Η Έλευση του Γ’ Ράιχ”: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
William L. Shirer : Η Άνοδος και η Πτώση του Γ’ Ράιχ”: Εκδόσεις Αρσενίδη
David A. Andelman: Η συνθήκη των Βερσαλλιών
James Pool: Hitler and His Secret Partners
Photo Από Bundesarchiv, Bild 183-S33882 / CC BY-SA 3.0 DE, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=153481913, https://el.wikipedia.org/wiki/
