Την Παρασκευή 24 Νοεμβρίου 2023 ακολουθήσαμε τη συγγραφέα Ιωάννα Λαζάρου στο χώρο της Φιλολογικής Στέγης Πειραιώς για την παρουσίαση του βιβλίου της «Για σένα που έφυγες νωρίς…», και η βραδιά σήκωσε την αυλαία της με τον πιο μοναδικό τρόπο.
Από τους εκλεκτούς ομιλητές και τα αληθινά τους λόγια που χαράχθηκαν μεμιάς στις σκέψεις μας, μέχρι τα έργα του αείμνηστου Τάκη Βίνη που κοσμούσαν τους τοίχους με τον εβληματικό και επαναστατικό τους χαρακτήρα, και τις έντεχνες νότες από την Ναταλία Αποστόλου Βίνη και τον Νίκο Ζηλάκο που έκλεισαν γλυκά την εκδήλωση, καταφέραμε γι’ ακόμη μια φορά να έρθουμε σε επαφή με τα έντονα συναισθήματα που το βιβλίο της κυρίας Λαζάρου γεννά.
Γραφή μεστή και άμεση που ξεγυμνώνει βαθιές πληγές, ερωτηματικά και θαμμένες αξίες μιας κοινωνίας φαινομενικά μακρινής-με τα γεγονότα να εκτυλίσσονται από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο έως τη χούντα-μα άρρηκτα συνδεδεμένης με το σήμερα. Οι άνθρωποι της περιβόητης νέας εποχής, κληρονόμοι και βαρκάρηδες των αδίστακτων συμπεριφορών της πατριαρχίας και της ανδροκρατίας, της ανεκτικότητας και του «σωπαίνω», που τόσο γλαφυρά περιγράφονται στο βιβλίο, κουβαλάνε με τα κουπιά τους τη βία, τη σκληρότητα, την απανθρωπιά, την ανάγκη εξύψωσης και υπεραξίας του «εγώ» και την κατακρεούργηση της ηθικής.
Και ο μόνος τρόπος για να αποδιωχθούν τέτοια κατάλοιπα είναι το άμεσο ξεφόρτωμά τους στα απόνερα, όσο βαρύ και αν μοιάζει το φορτίο. Το βιβλίο της Ιωάννας Λαζάρου αφήνει παρακαταθήκη ένα σπουδαίο όπλο αφύπνισης έναντι στα κατάλοιπα της γυναικοκτονίας, της ενδοοικογενειακής βίας, της παιδικής κακοποίησης-λεκτικής και σωματικής-και της απραξίας του συνανθρώπου, συμπολίτη και γείτονα έναντι στον αδίστακτο φόνο των αξιών. Μα δε σταματά εκεί.
Έρχεται ακόμα να αφυπνίσει τον αναγνώστη για τα όρια της ψυχής και του μυαλού, που τόσο απότομα και γρήγορα μπορούν να γυρίσουν το διακόπτη φωνάζοντας «ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ». Έρχεται να διδάξει τη σημασία προσεκτικής και ομαλής σύστασης και πρόσκλησης ενός νέου ανθρώπου στη φωλιά μιας οικογένειας και δει, όπου οι ευαίσθητες καρδιές των παιδιών είναι ακόμα γεμάτες με προσμονή και αθωότητα. Έρχεται ύστερα να υπογραμμίσει πώς πρωτίστως η οικογένεια, διαμορφώνει τη συμπεριφορά και το χαρακτήρα ενός παιδιού που, με τη σειρά του, ενώνεται στην αλυσίδα της νέας εποχής και είτε καθαρίζει τη σκουριά, είτε μολύνεται. Μα τέλος, έρχεται να θωρακίσει τον αναγνώστη με την ελπίδα πως ο καθένας από εμάς έχει τη δύναμη, βρίσκοντας τη θέληση και την κατάλληλη βοήθεια, να αναστρέψει τα γεγονότα.
Ο Αισχύλος είπε πως «καλύτερα αξίζει ο θάνατος μια και καλή, παρά μια ζωή που όλες οι μέρες της είναι γεμάτες αγωνία και πόνο». Μα το βιβλίο «Για σένα που έφυγες νωρίς…», παρ’ όλο που στιγματίζει το δέρμα χαράσσοντας μία μία τις παραπάνω λέξεις, έχει τη δύναμη να οδηγήσει στην κάθαρση όσους αντλήσουν λίγο φως απ’ την αγάπη και την καλοσύνη που επιμένει να λάμπει και να οδηγεί, παρά το σκοτάδι και τον τρόμο. Τέτοιοι φωτεινοί άνθρωποι έγειραν τη ζυγαριά υπέρ τους σε αυτή την άεναη μάχη αντιθέσεων και προσπάθησαν να σπείρουν το δικό τους άνθος στα αυτιά και το μυαλό όσων παρευρέθηκαν την Παρασκευή στη Φιλολογική Στέγη Πειραιώς.
Η κυρία Βασιλική Χριστούλη αναφέρθηκε εκτενώς στα κατοχυρωμένα δικαιώματα των γυναικών και στις τελευταίες αλλαγές του ελληνικού νόμου σε μια προσπάθεια θωράκισης του άλλοτε φαινόμενου «αδύναμου φύλου», αποκαλύπτοντας χαραγμένες απάνθρωπες μνήμες από προσωπικά περιστατικά που αντίκρισε χάρη στο ρόλο της ως Εισαγγελέας Εφετών.
Ο κύριος Γεράσιμος Σαλτός, στρατιωτικός-ψυχολόγος, με τρόπο ζωνανό και παραστατικό, προσπάθησε να ξετυλίξει το κουβάρι του «γιατί» που κλωθογυρίζει στις σκέψεις μας, βάζοντάς μας για λίγο στο μυαλό του θύτη και ξεκλειδώνοντας άμυνες αναγνώρισης και προστασίας έναντι κακοποιητικών συμπεριφορών.
Ο συγγραφέας Δημήτρης Βαρβαρήγος μοιράστηκε τις σκέψεις του για το βιβλίο «Για σένα που έφυγες νωρίς…», τοποθετώντας μας μέσα στην πραγματική ιστορία και την εποχή που εκτυλίσσεται στις σελίδες του, συστήνοντάς μας τους χαρακτήρες και τις κοινωνικές συμπεριφορές και ανεβάζοντας τις ανθρώπινες αρετές αξιοπρέπειας, σεβασμού και αγάπης και πάλι στο βάραθρό τους.
Η κυρία Βάσω Κοτσάλου, εκπαιδευτικός και ραδιοφωνική παραγωγός, μας συγκλόνισε με την ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου και τις σκληρές εικόνες και περιγραφές του που μας επαναφέρουν στο νωπό χώμα του ρεαλισμού.
Και τέλος, η γεμάτη ιστορία, χρώματα και συναισθήματα αίθουσα της Φιλολογικής Στέγης Πειραιώς και ο πρόεδρός της, Στέφανος Μίλεσης, μας αγκάλιασαν και μας κράτησαν ζεστούς σε αυτή την όμορφη και έντονη συζήτηση αφύπνισης με αφετηρία το βιβλίο της Ιωάννας Λαζάρου «Για σένα που έφυγες νωρίς…
