Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμμετέχουν πλέον στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η εξέλιξη αυτή δεν προέκυψε ξαφνικά. Αντίθετα, αποτελεί συνέχεια μιας πολιτικής πορείας που είχε ξεκινήσει ήδη από την πρώτη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η διαφωνία της Ουάσιγκτον με τον ΠΟΥ δεν ήταν ποτέ απλώς γραφειοκρατική. Από την περίοδο της πανδημίας, η αμερικανική πλευρά είχε κατηγορήσει τον οργανισμό για καθυστερήσεις, ελλιπή διαφάνεια και πολιτικές εξαρτήσεις που, κατά την άποψή της, επηρέασαν τη διαχείριση της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης. Ο Τραμπ τότε είχε θέσει ανοιχτά το ζήτημα αξιοπιστίας, υποστηρίζοντας ότι ένας διεθνής οργανισμός δεν μπορεί να λειτουργεί με πολιτικά φίλτρα όταν διακυβεύεται η υγεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Η προσπάθεια αποχώρησης είχε ξεκινήσει ήδη από εκείνη την περίοδο, όμως δεν ολοκληρώθηκε τότε λόγω της αλλαγής διοίκησης στις ΗΠΑ. Σήμερα η απόφαση επανέρχεται ως συνέχιση της ίδιας στρατηγικής. Ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται να επιδιώκει έναν διαφορετικό ρόλο της Αμερικής στους διεθνείς οργανισμούς, με έμφαση στην εθνική κυριαρχία και στον περιορισμό της εξάρτησης από υπερεθνικές δομές.
Οι υποστηρικτές της απόφασης μιλούν για αποκατάσταση ελέγχου. Θεωρούν ότι η δημόσια υγεία δεν μπορεί να καθορίζεται από οργανισμούς που δεν λογοδοτούν άμεσα στους πολίτες των κρατών που χρηματοδοτούν τη λειτουργία τους. Υποστηρίζουν επίσης ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν την επιστημονική και τεχνολογική υποδομή για να διαμορφώνουν ανεξάρτητα πολιτική υγείας και διεθνείς συνεργασίες χωρίς ενδιάμεσους μηχανισμούς.
Οι επικριτές, αντίθετα, προειδοποιούν για κενό συντονισμού σε μελλοντικές πανδημίες και για αποδυνάμωση της παγκόσμιας συνεργασίας σε θέματα εμβολίων, επιδημιολογικής επιτήρησης και ανταλλαγής δεδομένων. Επισημαίνουν ότι η υγεία είναι από τη φύση της παγκόσμιο αγαθό και απαιτεί κοινές δομές αντί εθνικών απομονώσεων.
Το βέβαιο είναι ότι η αποχώρηση δεν αποτελεί μόνο υγειονομική απόφαση. Είναι και πολιτικό μήνυμα. Εκφράζει μια ευρύτερη φιλοσοφία για το πώς αντιλαμβάνεται η σημερινή αμερικανική ηγεσία τον ρόλο των διεθνών οργανισμών, τα όρια της παγκοσμιοποίησης και την έννοια της κυριαρχίας στο σύγχρονο κόσμο.
Η συζήτηση που ανοίγει δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ και τον ΠΟΥ. Αφορά το ίδιο το μοντέλο διεθνούς συνεργασίας. Σε μια εποχή όπου οι κρίσεις είναι παγκόσμιες αλλά οι πολιτικές γίνονται όλο και πιο εθνικές, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μπορεί να υπάρξει παγκόσμια διακυβέρνηση χωρίς παγκόσμια εμπιστοσύνη;
Από την δημοσιογραφική ομάδα του Greek Radio FL
photo Greek Radio FL
