Εγείρεται στον νου αμήχανη κατάπληξη… ακούγοντας τον ίδιο τον Κριτή να προαναγγέλλει στην Ευαγγελική περικοπή της Δευτέρας Παρουσίας Του, ότι στην Κρίση… το ‘έσχατο κριτήριο’ σωτηρίας ή απώλειας κάθε κρινομένου, θα είναι: η ευσπλαχνία [ 1 ] που έδειξε φιλάνθρωπα ή η ασπλαχνία [ 2 ] που έδειξε απάνθρωπα… σε κάθε αναγκεμένο πλάσμα που βρέθηκε μπροστά του!
Η 3η Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη από την Μάνα-Εκκλησία στην ‘Δευτέρα Παρουσία’ του Χριστού επί γης (ως Κριτού, αυτή την φορά!) και στην μελλοντική Κρίση των ανθρώπων, από πλάσεως κόσμου μέχρι το τέλος της παγκόσμιας ιστορίας. Η Ευαγγελική αναφορά στην Κρίση… μας υπενθυμίζει μια λησμονημένη αλήθεια: ότι ο Θεός δεν είναι μόνο Πατέρας σπλαχνικός… όπως έδειξε στην Ευαγγελική περικοπή της 2ης Κυριακής (του Ασώτου τέκνου), αλλ’ είναι και Κριτής δίκαιος…! Ο Ίδιος, ξετυλίγει προφητικά και ‘ζωγραφίζει’ παραστατικά με κάθε λεπτομέρεια το ‘γεγονός’ της Κρίσεώς Του! Γιατί, η ‘Δευτέρα Παρουσία’ είναι μια Εσχατολογική βεβαιότητα… της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μια τελεολογική προσδοκία… που ομολογείται ως δογματική αλήθεια στο Σύμβολο της Πίστεως: «…και πάλιν ερχόμενον κρίναι ζώντας και νεκρούς»!
Χρησιμοποιώντας -μόνο για επίφαση- τον στίχο ενός λαϊκού άσματος, που ‘αξιολογεί’ θαυμαστικά (αλλ’ επιπόλαια και βερμπαλιστικά) την ‘αξία’ της σωτηρίας… θα συμφωνήσω με τον λαϊκό ερμηνευτή, ότι «η σωτηρία της ψυχής είναι μεγάλο πράγμα» αλλ’ είναι, επιπρόσθετα, και ασυγκρίτως μεγαλειωδέστερο… απ’ ό,τι υπονοείται στην λαϊκή κουλτούρα! Η εν λόγω (απροσμέτρητη) βαρυσημαντότητα της ψυχικής σωτηρίας, συμπεραίνεται και από τον υπαινικτικό Ευαγγελικό λόγο: «Τί ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδήσει… την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί;!» (Ματθ. 16, 26) Όσο δύσκολο είναι να σωθεί αιώνια η ψυχή μας στην Βασιλεία του Φωτός… τόσο εύκολο είναι να χαθεί στο βασίλειο του Σκότους… αν δεν διαχειριστούμε ‘ως κόρη οφθαλμού’ την μοναδική κι’ ανεπανάληπτη ‘επενδυτική’ της αξία!
Η ψυχική σωτηρία ή απώλεια… είναι απόρροια κρυφών ‘διεργασιών’ που συμβαίνουν στις ψυχές των ανθρώπων. Τα έξυπνα εργαλεία της σωτηρίας είναι πολλά, αλλά 2 απ’ αυτά (η ταπεινή μετάνοια και το εύσπλαχνο έλεος…) γίνονται οι κύριες αφορμές, χάρη στις οποίες ο Θεός μας χαρίζει την αιώνια ζωή! Τα πονηρά σύνεργα της απωλείας είναι επίσης πολλά, αλλά 2 απ’ αυτά (η υπερήφανη αμετανοησία και η απάνθρωπη ασπλαχνία…) είναι οι κύριες αιτίες, για τις οποίες επιδικάζεται στην ψυχή ο αιώνιος θάνατος! Μια ισχυρή αλληλεπίδραση μεταξύ μετανοίας και ευσπλαχνίας, καθιστά μια μετανοούσα ψυχή… ‘ανίκανη’ να μεταβληθεί σε άσπλαχνη! Όπως μια ψυχή σπλαχνική… είναι αδύνατο να παραμείνει αμετανόητη! Παρόμοια αλληλεπίδραση μεταξύ αμετανοησίας και ασπλαχνίας… καθιστά ανίκανη να ευσπλαχισθεί μια ψυχή αμετανόητη! Όπως και μια άσπλαχνη ψυχή είναι ανίκανη να μετανοήσει…!
«Η Κρίσις ανέλεος (έσται) τω μη ποιήσαντι έλεος…» (Ιακ. 2, 13)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Η Κρίση του Θεού στην Δευτέρα Παρουσία Του, ως Κριτού των πεπραγμένων της ανθρωπότητας όλων των αιώνων, θα είναι χωρίς έλεος… για όποιον δεν έδειξε στους άλλους την παραμικρότερη ευσπλαχνία!
Η μέλλουσα Κρίση του Θεού… το πιο φοβερό ‘συμβάν’ (συμβησόμενο) της πανανθρώπινης και της συμπαντικής ιστορίας, είναι ‘δρομολογημένη’ «από καταβολής κόσμου» (Ματθ. 25, 34) και, άρα, είναι αναπόφευκτη. Συνιστά δε απόρροια της Δικαιοσύνης του Θεού. Το επερχόμενο τέλος της ιστορίας αυτού του φθαρτού και ανίατα παρεφθαρμένου από τις αμαρτίες ορατού κόσμου, θα επισφραγισθεί από την αδέκαστη Κρίση του Δικαιοκρίτου Θεού! Τούτο είναι αναγκαία προϋπόθεση… για την είσοδο των μετανοημένων [ 3 ] ανθρώπων στην Νέα Κτίση της Βασιλείας του Θεού. Ως όντα θεοειδή (κατ’ εικόνα Θεού πλασμένα) οι άνθρωποι έχουμε προσκληθεί να εισέλθουμε στην Βασιλεία του Φωτός. Ωστόσο, ως αυτεξούσια όντα, είμαστε δυνητικά υποψήφιοι και… για το βασίλειο του σκότους, αν αμελήσουμε την μετάνοια και την ευσπλαχνία!
Ζούμε σ’ έναν κόσμο Αποκαλυπτικό… όπου οι Ηθικές Αξίες κακοποιούνται βάναυσα κι’ εξευτελίζονται απαξιωτικά, με συστηματικό τρόπο. Μάλιστα, οι πρώτες εξ αυτών: Αγάπη-Αλήθεια-Δικαιοσύνη… έχουν πάψει να υπηρετούν, απροκάλυπτα πιά, ό,τι επαγγέλονται…! Παραπέμπουν πλέον στα αντίθετα των ‘επαγγελιών’ τους, ώστε η ‘αγάπη’ να παραπέμπει σε φονικά μίση, η ‘αλήθεια’ σε πανάθλια ψεύδη, κι’ η ‘δικαιοσύνη’ σε αδικίες κατάφορες! Και η κατάρρευση όλων των Ηθικών Αξιών, που έχει εξαθλιώσει την ανθρώπινη ζωή με την θανατηφόρα επιδημία της αμαρτίας… ένα και μόνο ‘φάρμακο’ χρειάζεται: την Β΄ Παρουσία του Χριστού, ως Κριτού! Για να σταματήσει η περαιτέρω σήψη… να εξυγιανθεί η μολυσμένη ανθρωπότητα… και να πάψει να επιμολύνεται επιδημιολογικά, «Ίνα μη το κακόν αθάνατον γένηται…»!
Οι κραυγές των κακοποιούμενων και λιμοκτονούντων παιδιών… παντού στον κόσμο, τα δάκρυα των αδικημένων και κατατρεγμένων αθώων… σε όλη την υφήλιο, οι οιμωγές των ταπεινών και καταφρονεμένων… όλης της γης, οι απελπισμένες εκκλήσεις της πανανθρώπινης φτώχειας και εξαθλίωσης… «βοούν προς τον Θεό» σπαρακτικά! Ζητούν ‘ιερή εκδίκηση’, εγκαλώντας Τον να επισπεύσει την υπεσχημένη Δευτέρα Έλευσή Του στην γη, για να κρίνει τον κόσμο! Να δικαιώσει τους αδικημένους και να κατακρίνει τους αδικητές. Να στεφανώσει τους αθλητές της Υπομονής και ν’ ανταμείψει τους εργάτες της Αρετής! Να δοξάσει τους ταπεινούς και καταφρονεμένους, κι’ εξευτελίσει τους αλαζόνες και υπερήφανους. Να αποζημιώσει τους ζημιωμένους και να φυλακίσει τους καταχραστές. Να καταδικάσει τον Σατανά με την συμμορία του, εγκλείοντάς τους στην πιο ‘υψηλής ασφάλειας’ φυλακή: την κόλαση…!
Η ‘άβυσσος’ που παρεμβάλλεται ανάμεσα στον κτιστό άνθρωπο και τον Άκτιστο Θεό, ανάμεσα στο απειροελάχιστο πλάσμα… και τον απειρομέγιστο Πλαστουργό, είναι χαοτική… και είναι φυσικώς αγεφύρωτη. Ένα ‘μονοπάτι’ μόνο υπάρχει, που μπορεί να ‘γεφυρώσει’ αυτή την απόσταση, μεταξύ γης και Ουρανού… ώστε να μπορέσουν ‘τα διεστώτα’ -Κτίστης και κτίσμα- να πλησιάσουν προς άλληλα… για να συναντηθούν και ενωθούν! Και αυτό το ‘μονοπάτι’ αλληλο-προσέγγισης Θεού και ανθρώπου, λέγεται «Μετάνοια»! Το κυριότερο δε από «έργα της μετανοίας» είναι η σπλαχνική διάθεσή μας προς τους εμπερίστατους, φτωχούς κι’ αναγκεμένους συνανθρώπους μας! Γι’ αυτό ο Κύριός μας κατέβασε στα δύο αυτά -μετάνοια και ευσπλαχνία- τον πήχυ της Κρίσεως, γιατί «πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι» (Α’ Τιμ. 2, 4)!
Ο «δρόμος της Μετανοίας» είναι ένας δρόμος «1000 βημάτων» που μας χωρίζει από τον Θεό. Το δικό μας ‘βήμα’ (1/1000) προς Εκείνον, δεν επαρκεί για να μας οδηγήσει ενώπιόν Του. Χρειάζονται απαραίτητα και τα ‘βήματα’ του Θεού (999/1000) προς εμάς, για να ‘σμίξουμε’ κάπως… κάπου… κάποτε. Πέραν αυτού, η Μετάνοια είναι αναγκαία -ως εργαλείο σωτηρίας- επειδή ενεργοποιεί τον ‘μηχανισμό’ του Ελέους… αμφίδρομα, από… και προς εμάς! Από εμάς προς τους αδελφούς μας, και από τον Θεό προς εμάς. Μια αλληλο-επίδραση ελέους…! Αν ελεούμε τους αδελφούς μας… θα ελεηθούμε από τον Ουράνιο Πατέρα μας [ 4 ] κι’ αν συγχωρούμε αυτούς που μας έβλαψαν… θα συγχωρηθούμε από τον Θεό! Αν όμως δεν σπλαχνιζόμαστε τους άλλους, και δεν τους ‘χαριζόμαστε’ ελεημονητικά και συγχωρητικά… τότε ούτε εμείς θα λάβουμε από τον Θεό το Χάρισμα της ελεημονητικής Του συγχωρήσεως.
Ο Δικαιοκρίτης Θεός αλλά και Φιλάνθρωπος Κύριός μας, ‘κατέβασε τον πήχυ’ κατακόρυφα… ως προς την ηθική αξιολόγηση των ανθρώπων, κατά την μέλλουσα Δευτέρα Παρουσία Του στην γη. Ο λόγος της συγκατάβασης αυτής, είναι η ευσπλαχνία Του… για να συμπεριληφθούν όσο περισσότεροι άνθρωποι γίνεται, στην Ουράνια Βασιλεία Του! Γιατί, αποκαλύπτοντας ότι θα κρίνει τον κόσμο με ‘έσχατο κριτήριο’ την ευσπλαχχνία ή ασπλαχνία προς τους εμπερίστατους κι’ αναγκεμένους… φανερώνει την Θεία Του βούληση να σώσει όσο περισσότερους ανθρώπους φιλοτιμηθούν να Τον ακολουθήσουν! Συνεπώς, το ‘χαμηλότερο κριτήριο’ (η βαθμολογική ‘βάση’…) της μέλλουσας Κρίσης του Θεού, θα είναι η ευσπλαχνία ή ασπλαχνία στα ανθρώπινα έργα. Η εύσπλαχνη ή άσπλαχνη στάση μας έναντι των άλλων, είναι αυτό που θα καθορίσει, τελικά, ποια ‘κληρουχία’ μας περιμένει να κληρονομήσουμε…!
Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, προαναγγέλλει μέσω του Ευαγγελίου το ‘έσχατο κριτήριο’ πνευματικής αξιολόγησής μας (ευσπλαχνίας ή ασπλαχνίας μας προς τους αναγκεμένους…), που θα τηρήσει στην Παγκόσμια Κρίση Του. Ουσιαστικά, παρακάμπτει -χωρίς να ακυρώνει- όλες τις άλλες Αρετές κι’ όλα τα Πάθη, που θα έπρεπε φυσιολογικά να διερευνήσει στις ανθρώπινες ψυχές. Αυτή η άκρα συγκατάβασή Του… στοχεύει στην αναίρεση κάθε δικαιολογίας που θα μπορούσαμε να επικαλεσθούμε ως βολικό άλλοθι για την αγωνιστική αδράνεια και την ηθική μας αβελτερία. Είναι σαν να ρωτά ο Θεός: «Καλά… δεν μπορέσατε ν’ αγωνιστείτε κατά της αμαρτίας…! Δεν μπορέσατε… ούτε να νοιώσετε/δείξετε λίγη ευσπλαχνία… στ’ αναγκεμένα σας αδέλφια…;»!
Ο πανανθρώπινος (έμφυτος) Νόμος της καλοσύνης και της ευσπλαχνίας… που ενέσπειρε μέσα μας ο Πανάγαθος Θεός, δεν μας αφήνει περιθώρια για αδιαφορία και αδράνεια, μπροστά στον περιρρέοντα ανθρώπινο πόνο και την δυστυχία που κυριαρχεί…! Η ασθένεια, η φτώχεια, η γυμνότητα, η πείνα, η δίψα, η μοναχικότητα, η εγκατάλειψη, η απόγνωση, η φυλακή… κραυγάζουν προς τον Θεό και όλους μας! Είναι καταστάσεις οδύνης εύκολα ανιχνεύσιμες… ώστε να μη μπορούν να παραμείνουν απόκρυφες, και να μην μπορούμε να ισχυρισθούμε πως δεν τις είδαμε, δεν τις προσέξαμε και δεν τις γνωρίζαμε! Αν, λοιπόν, καταγράφουμε μέσα μας μια ‘νέκρωση’ ασπλαχνίας, αδιαφορίας και αδράνειας μπροστά στον συνανθρώπινο πόνο… ίσως σημαίνει ότι έχουμε ‘κατωχυρώσει’ εγωιστικά και φίλαυτα την προσωπική μας ευδαιμονιστική αυτάρκεια… κινδυνεύοντας να εμπέσουμε στην Κρίση του αδέκαστου Κριτή!
Ας σπεύσουμε να ελεήσουμε… για να ελεηθούμε!
Ας σπεύσουμε να συγχωρήσουμε… για να συγχωρηθούμε!
«Μαράν Αθά»! Ο Κύριος είναι κοντά… Έρχεται ‘όσον ούπω’…
Έρχου, Κύριε! Οι Χριστολάτρες Σε περιμένουν νοσταλγικά και χαρούμενα…
Οι Χριστοκτόνοι και Χριστομάχοι Σε περιμένουν έμφοβα και έντρομα…
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] «Δεύτε, οι ευλογημένοι του Πατρός Μου, κληρονομήσατε την ητοιμασμένην υμίν Βασιλείαν! Επείνασα γαρ… και εδώκατέ Μοι φαγείν! εδίψησα… και εποτίσατέ Με! ξένος ήμην… και συνηγάγετέ Με! γυμνός… και περιεβάλετέ Με! ασθενής… και επεσκέψασθέ Με! φυλακισμένος… και ήλθετε πρός Με! Εφόσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, Εμοί εποιήσατε…»! (Ματθ. 25, 34-40)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ελάτε, οι ευλογημένοι από τον Πατέρα Μου, κληρονομήστε την ετοιμασμένη για εσάς Βασιλεία! Γιατί, πείνασα… και Μου δώσατε να φάω! δίψασα… και Μου προσφέρατε να πιω! ήμουν ξένος… και Με δεχτήκατε στο σπίτι σας! ήμουν γυμνός… και Με ενδύσατε! ήμουν ασθενής… και με επισκεφτήκατε! ήμουν φυλακισμένος… και ήλθατε να Με παρηγορήσετε! Γιατί, εφόσον το κάνατε σε έναν από τους ασήμαντους αδελφούς Μου και συνανθρώπους σας… είναι σαν να το κάνατε σ’ Εμένα τον ίδιο!…
[ 2 ] «Πορεύεσθε απ’ Εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού. Επείνασα γαρ… και ουκ εδώκατέ Μοι φαγείν! Εδίψησα… και ουκ εποτίσατέ Με! Ξένος ήμην και ου συνηγάγετέ Με! Γυμνός… και ου περιεβάλετέ Με! Ασθενής και εν φυλακή… και ουκ επεσκέψασθέ Με…! Εφόσον ουκ εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, ουδέ Εμοί εποιήσατε…»! (Ματθ. 25, 41-45)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Φύγετε από μπροστά Μου, οι καταραμένοι, στο αιώνιο πυρ… που ετοιμάστηκε, όχι για εσάς… αλλά για τον υπερήφανο διάβολο και την συμμορία του, κι’ εσείς τον ακολουθήσατε οικειοθελώς! Γιατί, πείνασα… και ΔΕΝ μου δώσατε ψωμί να φάω! Δίψασα… και ΔΕΝ μου προσφέρατε νερό για να πιω! Ήμουν ξένος κι’ άστεγος… και ΔΕΝ με φιλοξενήσατε! Ήμουν γυμνός… και ΔΕΝ Με ντύσατε! Ήμουν ασθενής… και ΔΕΝ Με φροντίσατε! Ήμουν φυλακισμένος… και ΔΕΝ με επισκεφτήκατε για να με παρηγορήσετε! Και, αφού ΔΕΝ το κάνατε σε έναν από τους ασήμαντους αδελφούς μου και συνανθρώπους σας… είναι σαν να ΜΗΝ το κάνατε ούτε σ’ Εμένα τον ίδιο!…
[ 3 ] Η θεολογική ευκρίνεια των Αγίων Πατέρων και Μητέρων της Ορθόδοξης Ανατολής, μας διδάσκει για δύο ‘κατηγορίες’ ανθρώπων που θα εποικήσουν -μετά την μέλλουσα Παγκόσμια Κρίση- τα αιώνια βασίλεια του Φωτός και του Σκότους, αντίστοιχα. Αυτές οι δύο ανθρώπινες ‘κατηγορίες’ δεν είναι οι ‘άγιοι’ και οι ‘αμαρτωλοί’ -όπως κακοσυνηθίσαμε ν’ ακούμε και ν’ αναπαράγουμε- αλλά: οι ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΟΙ ΕΥΣΠΛΑΧΝΟΙ… και οι ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΟΙ ΑΣΠΛΑΧΝΟΙ…! Και οι μεν πρώτοι θα κληρονομήσουν την ευλογημένη ατελεύτητη Βασιλεία του Φωτός, οι δε δεύτεροι θα κληρονομήσουν το καταραμένο βασίλειο του αιωνίου Σκότους…
[ 4 ] «Εάν αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο Πατήρ υμών ο Ουράνιος. Εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο Πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών!» (Ματθ. 6, 14-15)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Αν συγχωρήσετε τους ανθρώπους για τα παραπτώματά τους, θα σας συγχωρήσει κι εσάς ο ουράνιος Πατέρας σας. Αν όμως δε συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε κι ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα!
