Κουνούπια που δεν τσιμπούν, για να λιγοστέψουν αυτά που τσιμπούν

30 Oct, 2026

Κουνούπια που δεν τσιμπούν, για να λιγοστέψουν αυτά που τσιμπούν - ΑΙ Created

Μια μικρή εταιρεία από το Μέριλαντ άφησε ελεύθερα περίπου 600.000 αρσενικά κουνούπια στην περιοχή της Ουάσιγκτον το καλοκαίρι που πέρασε. Ακούγεται παράλογο, αλλά ο σκοπός ήταν να υπάρχουν λιγότερα κουνούπια, όχι περισσότερα. Το μυστικό είναι ένα βακτήριο που λέγεται Wolbachia.

Όποιος έχει καθίσει έξω σε ένα σπίτι της Φλόριντα ένα καλοκαιρινό απόγευμα ξέρει πώς τελειώνει η ιστορία: με τις γάμπες γεμάτες τσιμπήματα. Ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης το έχει ένα συγκεκριμένο είδος, το ασιατικό κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus): μικρό, μαύρο με άσπρες ραβδώσεις, επιθετικό, και τσιμπάει και μέρα μεσημέρι. Μπορεί επίσης να μεταδώσει ιούς όπως ο δάγκες, ο Ζίκα και ο τσικουνγκούνια.

Για αυτό το κουνούπι δοκιμάζεται στις ΗΠΑ μια λύση που δεν στηρίζεται σε ψεκασμούς, αλλά στην ίδια τη βιολογία του εντόμου.

Τι έγινε στην Ουάσιγκτον

Η Bee Safe Mosquito Control είναι μια μικρή εταιρεία από το Σίλβερ Σπρινγκ του Μέριλαντ, έξω από την αμερικανική πρωτεύουσα. Ιδρυτής της είναι ο Τοντ Μάντγκομερι, πρώην ηλεκτρολόγος μηχανικός με αδυναμία στα ιθαγενή φυτά. Ήθελε έναν τρόπο να περιορίσει τα κουνούπια χωρίς εντομοκτόνα, που σκοτώνουν και τις μέλισσες και άλλα χρήσιμα έντομα.

Από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, η εταιρεία άφηνε κάθε εβδομάδα περίπου 1.500 αρσενικά κουνούπια σε κάθε ένα από 25 σπίτια πελατών στο Μέριλαντ και στην Ουάσιγκτον, για 16 εβδομάδες. Αυτό βγάζει το σύνολο των 600.000. Η υπηρεσία κόστιζε περίπου 1.000 δολάρια ανά ακίνητο και οι θέσεις εξαντλήθηκαν γρήγορα. Η εταιρεία σχεδιάζει να επεκτείνει το πρόγραμμα την επόμενη σεζόν.

Δύο διευκρινίσεις, γιατί στα social media η είδηση κυκλοφόρησε με αρκετή υπερβολή. Πρώτον, μιλάμε για την πρωτεύουσα και τα προάστια της, όχι για την Πολιτεία της Ουάσιγκτον στη Δυτική Ακτή. Δεύτερον, δεν ήταν κυβερνητικό πρόγραμμα ούτε εφαρμόστηκε σε ολόκληρη την πόλη. Ήταν μια ιδιωτική υπηρεσία σε συγκεκριμένα σπίτια που την πλήρωσαν. Η Bee Safe είναι όμως από τις πρώτες στη χώρα που προσφέρουν κάτι τέτοιο απευθείας σε ιδιώτες.

Πώς δουλεύει, με απλά λόγια

Ξεκινάμε από κάτι που λίγοι ξέρουν: μόνο τα θηλυκά κουνούπια τσιμπούν. Χρειάζονται το αίμα για να αναπτύξουν τα αυγά τους. Τα αρσενικά τρέφονται με νέκταρ από λουλούδια και περνούν τη σύντομη ζωή τους ψάχνοντας ταίρι. Δεν τσιμπούν ανθρώπους και δεν μεταδίδουν ασθένειες.

Τα κουνούπια που αφήνονται ελεύθερα λέγονται ZAP Males. Είναι αρσενικά κουνούπια τίγρης που εκτρέφονται σε εργαστήριο από την εταιρεία MosquitoMate στο Κεντάκι και φέρουν ένα συγκεκριμένο στέλεχος του βακτηρίου Wolbachia.

Τι γίνεται μετά:

Το αρσενικό βγαίνει στην αυλή και βρίσκει ένα άγριο θηλυκό.
Ζευγαρώνουν κανονικά.
Ο συνδυασμός όμως δεν ταιριάζει. Το βακτήριο του αρσενικού και το θηλυκό που δεν το έχει είναι «ασύμβατα». Οι επιστήμονες το λένε κυτταροπλασματική ασυμβατότητα.
Το θηλυκό γεννάει αυγά, αλλά αυτά δεν εκκολάπτονται ποτέ.

Εδώ υπάρχει ένα έξυπνο σημείο: τα θηλυκά κουνούπια συνήθως ζευγαρώνουν μία φορά στη ζωή τους. Αν η μία αυτή φορά τύχει να είναι με ένα ZAP Male, το θηλυκό περνάει την υπόλοιπη ζωή του γεννώντας αυγά που δεν θα βγάλουν ποτέ κουνούπια. Με τις εβδομαδιαίες απελευθερώσεις, ολοένα και περισσότερα θηλυκά «χάνουν» την ευκαιρία να αναπαραχθούν και ο τοπικός πληθυσμός πέφτει σιγά σιγά.

Μια διόρθωση σε κάτι που γράφεται συχνά: το θηλυκό δεν στειρώνει, γεννάει κανονικά. Απλώς τα αυγά του είναι «κούφια».

Είναι ασφαλές;

Είναι η πρώτη ερώτηση που κάνει όποιος ακούει «βακτήριο» και «κουνούπια εργαστηρίου» στην ίδια πρόταση. Τα βασικά γεγονότα:

Το Wolbachia υπάρχει ήδη στη φύση. Βρίσκεται σε τα περισσότερα είδη εντόμων. Το στέλεχος των ZAP Males προέρχεται από άλλο είδος κουνουπιού και μεταφέρθηκε στο κουνούπι τίγρη.
Δεν είναι γενετική τροποποίηση. Το DNA του κουνουπιού δεν αλλάζει. Αυτό το ξεχωρίζει από άλλα προγράμματα που χρησιμοποιούν γενετικά τροποποιημένα κουνούπια.
Δεν επηρεάζει ανθρώπους και ζώα. Το CDC αναφέρει ότι τα βακτήρια Wolbachia δεν προκαλούν ασθένεια ούτε σε ανθρώπους ούτε σε ζώα.
Είναι εγκεκριμένο. Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) ενέκρινε τα ZAP Males τον Νοέμβριο του 2017 ως βιολογικό εντομοκτόνο. Η έγκριση έχει αυστηρούς όρους ελέγχου ποιότητας, ώστε να μην ξεφεύγουν στις παρτίδες θηλυκά κουνούπια που θα μπορούσαν να τσιμπήσουν.

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει

Ας είμαστε ρεαλιστές. Η μέθοδος δεν εξαφανίζει τα κουνούπια από μια γειτονιά μέσα σε μια νύχτα.

Στοχεύει ένα μόνο είδος. Τα ZAP Males επηρεάζουν μόνο το κουνούπι τίγρη. Τα υπόλοιπα είδη συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους.
Θέλει χρόνο και συνέπεια. Το αποτέλεσμα φαίνεται σε βάθος εβδομάδων, όχι αμέσως, γιατί πρέπει να περάσουν οι γενιές των κουνουπιών που ήδη υπάρχουν.
Αν σταματήσει, τα κουνούπια επιστρέφουν. Για αυτό οι απελευθερώσεις γίνονται κάθε εβδομάδα όλη τη σεζόν.
Δεν αντικαθιστά τα βασικά. Τα στάσιμα νερά σε γλάστρες, πιατάκια γλαστρών και λάστιχα παραμένουν ο πρώτος τόπος αναπαραγωγής του κουνουπιού τίγρη. Η μέθοδος λειτουργεί συμπληρωματικά.

Από την άλλη, η ιδέα έχει δοκιμαστεί σε μεγάλη κλίμακα αλλού. Η Σιγκαπούρη τρέχει δικό της κρατικό πρόγραμμα από το 2016 και αφήνει πάνω από 10 εκατομμύρια κουνούπια την εβδομάδα. Προγράμματα με Wolbachia σε πόλεις της Νότιας Αμερικής, όπως το Νιτερόι της Βραζιλίας, έχουν συνδεθεί με μεγάλη μείωση των κρουσμάτων δάγκες.

Και η Φλόριντα;

Εδώ το θέμα μας αφορά άμεσα. Η Φλόριντα έχει και το κουνούπι τίγρη και τον πιο επικίνδυνο ξάδερφό του, το Aedes aegypti, που τρέφεται σχεδόν μόνο με ανθρώπινο αίμα. Η πολιτεία έχει ήδη εμπειρία με τέτοιες μεθόδους: στα Florida Keys έχουν γίνει απελευθερώσεις γενετικά τροποποιημένων κουνουπιών, μια διαφορετική τεχνολογία από αυτή της Wolbachia. Επιπλέον, η Alphabet, μητρική εταιρεία της Google, έχει σχέδια να αφήσει έως 32 εκατομμύρια κουνούπια με Wolbachia στην Καλιφόρνια και στη Φλόριντα, μέσω του προγράμματος Debug.

Με τα κουνούπια να επεκτείνονται σε νέες περιοχές και με τους ψεκασμούς να χάνουν σταδιακά την αποτελεσματικότητά τους, είναι πολύ πιθανό να δούμε τέτοιες υπηρεσίες να φτάνουν και στη Νότια Φλόριντα τα επόμενα χρόνια.

Το συμπέρασμα

Η είδηση είναι αληθινή, αλλά λιγότερο δραματική από ό,τι ακούγεται. Μια μικρή εταιρεία εφάρμοσε σε 25 σπίτια μια εγκεκριμένη βιολογική μέθοδο για να μειώσει ένα συγκεκριμένο είδος κουνουπιού, χωρίς χημικά. Τα κουνούπια που αφέθηκαν δεν τσιμπούν, το βακτήριο δεν βλάπτει ανθρώπους, και το αποτέλεσμα είναι σταδιακή μείωση, όχι εξαφάνιση. Αν πετύχει σε μεγαλύτερη κλίμακα, ίσως ένα καλοκαίρι βρεθούμε κι εμείς να τρώμε έξω στην αυλή χωρίς σπιράκια και σπρέι.

Πηγές

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Ακολουθήστε μας στο Facebook @grnewsradiofl

Ακολουθήστε μας στο Twitter @grnewsradiofl

Συντακτική Ομάδα

Author

Copyright 2021 Businessrise Group. All rights reserved. Απαγορεύται ρητώς η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή αναδιανομή μέρους ή όλου του υλικού του ιστοχώρου χωρίς τις κάτωθι προυποθέσεις: Θα υπάρχει ενεργός σύνδεσμος προς το άρθρο ή την σελίδα. Ο ενεργός σύνδεσμος θα πρέπει να είναι do follow Όταν τα κείμενα υπογράφονται από συντάκτες, τότε θα πρέπει να περιλαμβάνεται το όνομα του συντάκτη και ο ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί στο προφίλ του Το κείμενο δεν πρέπει να αλλοιώνεται σε καμία περίπτωση ή αν αυτό κρίνεται απαραίτητο να συμβεί, τότε θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον αναγνώστη ποιο είναι το πρωτότυπο κείμενο και ποιες είναι οι προσθήκες ή οι αλλαγές. αν δεν πληρούνται αυτές οι προυποθέσεις, τότε το νομικό τμήμα μας θα προβεί σε καταγγελία DMCA, χωρίς ειδοποίηση, και θα προβεί σε όλες τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες.