Το κουρδικό ζήτημα βρίσκεται και πάλι σε μια κρίσιμη καμπή. Την ώρα που το PKK έχει καταλήξει σε συμφωνία με το τουρκικό κράτος για αφοπλισμό και διάλυση, οι SDF ως αυτόνομη στρατιωτική δύναμη στη Συρία έχουν φτάσει στο τέλος τους. Έτσι, εντείνονται τα ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς θα λάβουν οι Κούρδοι ως αντάλλαγμα και ποια δικαιώματα θα τους κατοχυρωθούν στη μελλοντική Συρία.
Σε συνέντευξή του στο Greek radio and news in Florida, ο Σουηδοκούρδος δημοσιογράφος και συγγραφέας Kurdo Baksi καταθέτει τη δική του εκτίμηση για τις εξελίξεις. Θεωρεί ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γίνει λόγος για πραγματική επίλυση του κουρδικού ζητήματος και προειδοποιεί ότι τα πολιτικά, γλωσσικά και εθνικά δικαιώματα των Κούρδων εξακολουθούν να μην έχουν σαφείς εγγυήσεις.
Πώς βλέπετε την συμφωνία μεταξύ PKK και Τουρκίας; Πρόκειται για την αρχή μιας πραγματικής ειρηνευτικής διαδικασίας ή κυρίως για έναν τακτικό ελιγμό του Ερντογάν;
Ο νέος νόμος είναι αποτέλεσμα μιας συμφωνίας μεταξύ του PKK και του τουρκικού κράτους. Περισσότεροι από 3.500 αντάρτες του PKK πρόκειται να παραδώσουν τα όπλα τους και να λάβουν αμνηστία στην Τουρκία.
Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να μιλάμε για μια πραγματική ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ των Κούρδων και της Άγκυρας. Πολλοί έχουν παρερμηνεύσει αυτό που πραγματικά συμβαίνει σήμερα στην Τουρκία. Πρόκειται για έναν τακτικό ελιγμό του Ερντογάν. Ο Ερντογάν θέλει απλώς να παρατείνει την παραμονή του στην εξουσία. Χωρίς τους Κούρδους δεν μπορεί να αλλάξει το Σύνταγμα. Ο Ερντογάν δεν θέλει να παραχωρήσει στους Κούρδους εθνικά, εθνοτικά, γλωσσικά ή πολιτιστικά δικαιώματα.
Το PKK έχει ζητήσει εγγυήσεις για πολιτικά και δημοκρατικά δικαιώματα πριν από τον πλήρη αφοπλισμό. Ποιες συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις θα έπρεπε να προχωρήσει η Τουρκία σε μια τέτοια περίπτωση;
Δεν είναι σαφές εάν το PKK έχει ζητήσει εγγυήσεις για τα πολιτικά, πολιτιστικά και δημοκρατικά δικαιώματα των Κούρδων. Για να αρχίσουν οι Κούρδοι να αποκτούν τα δικαιώματά τους, πρέπει πρώτα να αλλάξει το τουρκικό Σύνταγμα. Στο νέο Σύνταγμα, η ύπαρξη των Κούρδων πρέπει να αναγνωρίζεται ήδη από την αρχή. Στη συνέχεια πρέπει να καταργηθεί το άρθρο 66 του τουρκικού Συντάγματος, το οποίο αναφέρει ότι όλοι στην Τουρκία είναι Τούρκοι. Τρίτον, η κουρδική γλώσσα πρέπει να αναγνωριστεί επίσημα. Η κουρδική γλώσσα στην Τουρκία απειλείται και πρέπει να διασωθεί.
Πώς βλέπετε τη συνεργασία μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας; Τι επιδιώκει;
Πρόκειται για μια παράξενη σουνιτική μουσουλμανική συνεργασία μεταξύ ενός κράτους που διαθέτει τεράστιους οικονομικούς πόρους, ενός κράτους που είναι μέλος του ΝΑΤΟ και διαθέτει ισχυρό στρατό και ενός κράτους που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Η συνεργασία αυτή δεν είναι σοβαρή. Έχει έναν και μοναδικό στόχο: την άσκηση πίεσης προς τις ΗΠΑ.
Πιστεύω ότι αυτά τα κράτη δεν εμπιστεύονται τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και σχηματίζουν αυτή τη συνεργασία προκειμένου να εξασφαλίσουν τη στήριξή του. «Όλοι για έναν και ένας για όλους» είναι το σύνθημά τους, αλλά τώρα που το Ισραήλ βομβαρδίζει συριακές και τουρκικές στρατιωτικές βάσεις, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν κλείνουν τα μάτια. Και όταν η Σαουδική Αραβία δέχεται επιθέσεις από αντάρτες της Υεμένης, η Τουρκία και το Πακιστάν αδιαφορούν.
Γιατί πιστεύετε ότι η Αίγυπτος δεν έχει ακόμη ενταχθεί σε αυτή τη συνεργασία;
Η Αίγυπτος δεν θέλει να καταστρέψει τις διεθνείς της σχέσεις συμμετέχοντας σε αυτή τη συνεργασία. Διατηρεί σημαντικές οικονομικές σχέσεις με την Ινδία, η οποία βρίσκεται σε σύγκρουση με το Πακιστάν.
Η Αίγυπτος υπήρξε παλαιότερα οθωμανική αποικία και γι’ αυτό υπάρχει φόβος ότι ο Ερντογάν θα καταστεί κυρίαρχη προσωπικότητα σε μια τέτοια συνεργασία. Η Αίγυπτος γνωρίζει επίσης ότι αυτή η συνεργασία αποσκοπεί σε μεγάλο βαθμό στην αντιπαράθεση με το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο. Επίσης δεν βλέπει θετικά την τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη και τη Συρία.
Ο Νετανιάχου επικρίνει τον Ερντογάν και αναφέρεται στη μεταχείριση των Κούρδων από την Τουρκία. Πώς αντιδρούν οι Κούρδοι;
Πολλοί Κούρδοι είναι ικανοποιημένοι που το Ισραήλ βομβαρδίζει στη Συρία και επικρίνει τον Ερντογάν. Ωστόσο, το PKK και η ηγεσία του δεν είναι ικανοποιημένοι.
Το Ισραήλ βομβάρδισε μια βάση στη Συρία και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία επέκρινε το Ισραήλ. Πώς βλέπετε τον ρόλο του;
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, είναι ένας διπλωμάτης φιλικά προσκείμενος προς τον Ερντογάν. Είναι ατυχές το γεγονός ότι ο Τραμπ επέλεξε τον Τομ Μπάρακ για τη συγκεκριμένη θέση. Είναι εχθρικός απέναντι στους Κούρδους και κλείνει τα μάτια απέναντι στο γεγονός ότι η Τουρκία εδραιώνει ολοένα περισσότερο την παρουσία της στη Συρία, τη Λιβύη και αλλού.
Πώς βλέπουν οι Κούρδοι της Συρίας τη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας;
Σιωπηρά, η πλειονότητα των Κούρδων είναι ικανοποιημένη από τη σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Πολλοί Κούρδοι αναρωτιούνται αν αυτή η αντιπαράθεση σχετίζεται με τις εκλογές στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους ή αν θα συνεχιστεί και μετά τις εκλογές.
Το Κουρδιστάν και το Ισραήλ ως γειτονικά κράτη αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα όνειρο για πολλούς Κούρδους…
Τι κερδίζουν συγκεκριμένα οι Κούρδοι ως αντάλλαγμα για την εγκατάλειψη της δικής τους στρατιωτικής δύναμης;
Οι Κούρδοι δεν παίρνουν πολλά ως αντάλλαγμα. Η κουρδική γλώσσα γίνεται επίσημη στο συριακό Σύνταγμα ή γλώσσα διδασκαλίας. Οι Κούρδοι μαθητές θα έχουν δύο ώρες κουρδικών την εβδομάδα ως ξένη γλώσσα. Αυτό έχει προκαλέσει την έντονη δυσαρέσκεια πολλών Κούρδων στη Συρία.
Ο ηγέτης των SDF, Μαζλούμ Κομπάνι, γίνεται σύμβουλος στην προεδρία στη Δαμασκό. Η Κούρδισσα «υπουργός Εξωτερικών» Ιλχάμ Αχμέντ διορίζεται βουλευτής. Οι Κούρδοι θα μπορούν επίσης να γιορτάζουν το κουρδικό Νέο Έτος, το Νεβρόζ. Αυτά είναι όλα.
Είναι και αυτό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τουρκίας και PKK;
Ναι, μπορεί να το πει κανείς. Αυτή τη στιγμή δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες. Ορισμένες πληροφορίες πρέπει πρώτα να διασταυρωθούν.
Είναι αυτή η αρχή μιας πραγματικής λύσης του κουρδικού ζητήματος ή απλώς το τέλος των SDF;
Αυτό είναι απλώς το τέλος των SDF, όχι η λύση του κουρδικού ζητήματος. Αργά ή γρήγορα, οι Κούρδοι θα απαιτήσουν τα εθνικά τους δικαιώματα στο συριακό Σύνταγμα. Τα δικαιώματα περισσότερων από 3 εκατομμυρίων Κούρδων δεν μπορούν να αγνοηθούν.
