Η Πάφος συνδέεται συνήθως με την θεά Αφροδίτη και τον Απόστολο Παύλο. Λίγοι γνωρίζουν όμως ότι εκεί πέθανε το 1103 ο Δανός βασιλιάς Erik Ejegod, ιδρυτής της Αρχιεπισκοπής της Λούντ. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Σουηδός καθηγητής Ewert Wrangel ακολούθησε τα ίχνη του στην Κύπρο, συνδέοντας την ιστορία της Λούντ με τον ελληνορωμαϊκό και παλαιοχριστιανικό κόσμο της Πάφου. Σε άρθρο του στη Sydsvenska dagbladet περιέγραψε το τελευταίο προσκύνημα του Δανού μονάρχη και τον ξεχασμένο τάφο του στην Κύπρο.
«Πρέπει να ειπωθεί ότι ο γενναίος βασιλιάς επιθύμησε να θεραπεύσει τις εσωτερικές του πληγές. Ο ηγεμόνας αναχώρησε από τον Βορρά με πολυάριθμη συνοδεία για να σώσει την ψυχή του. Προετοιμαζόταν για έναν ενδοξότερο κόσμο. Ξεκίνησε για να γνωρίσει τη γη της Ιερουσαλήμ, η οποία τότε άνθιζε ειρηνικά. Ο βασιλιάς επιθυμούσε να αποκτήσει μια ουράνια ζωή.»
Ο Wrangel εξηγεί ότι ο Erik Ejegod ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στον λαό του. Όταν έγινε γνωστή η πρόθεσή του να εγκαταλείψει τη Δανία για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους, η είδηση προκάλεσε μεγάλη θλίψη:
«Όταν έγινε γνωστό το σχέδιό του για προσκύνημα, λέγεται ότι προκάλεσε μεγάλη θλίψη στη χώρα και ότι οι υπήκοοί του προσφέρθηκαν ακόμη και να φορολογηθούν με το ένα τρίτο της περιουσίας τους, αν ο βασιλιάς δεχόταν να παραμείνει στην πατρίδα.»
Παρά τις εκκλήσεις, ο βασιλιάς ξεκίνησε το ταξίδι του το 1102. Μαζί του ταξίδευαν συγγενείς, ευγενείς και σημαντικές προσωπικότητες από τη Δανία και πιθανώς από άλλα σκανδιναβικά βασίλεια.Ακολουθώντας τον παλιό δρόμο των Βαράγγων μέσω της Ρως, έφθασε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός τον υποδέχθηκε με μεγάλες τιμές, προσφέροντάς του βασιλικά δώρα, πλοία και χρυσό.
Ο Wrangel γράφει:
«Στην Κωνσταντινούπολη ο αυτοκράτορας υποδέχθηκε τον βόρειο βασιλιά με τον πιο τιμητικό τρόπο. Του χάρισε βασιλική ενδυμασία και δεκατέσσερα πλοία.»
Στις αρχές του 1103 ο Erik συνέχισε το ταξίδι του.Πιθανότατα επισκέφθηκε την Έφεσο και άλλα μεγάλα χριστιανικά προσκυνήματα της Μικράς Ασίας όπου και τελικά έφθασε στην Κύπρο.
«Με βεβαιότητα ο βασιλιάς Έρικ όπως αναφέρει η Knýtlinga Saga έφθασε στην Κύπρο, το νησί του Βαρνάβα, όπου είχε επίσης κηρύξει ο Παύλος. Όμως εκεί προσβλήθηκε από μια ασθένεια που έγινε η αιτία του θανάτου του.»
Σύμφωνα με το άρθρο:
«Αυτό συνέβη στην πόλη που κατά τον Μεσαίωνα ονομαζόταν Μπάφα, δηλαδή η Νέα Πάφος, όπου οι Ρωμαίοι είχαν κάποτε ανεγείρει ένα μεγαλοπρεπές ιερό αφιερωμένο στην Αφροδίτη, όμως πολλά από τα αρχαία ιερά είχαν ήδη καταστραφεί.
Και καταλήγει:
«Ο θάνατος του βασιλιά Έρικ πρέπει να συνέβη στις 11 Ιουλίου 1103.Ο άρχοντας των πάντων απαίτησε την ψυχή του γενναίου ηγεμόνα ενώ βρισκόταν μακριά στον κόσμο. Ο ισχυρός βασιλιάς δεν έφθασε στα γηρατειά. Ο θρήνος των πολεμιστών ακούστηκε παντού. Έκτοτε γενναίοι άνδρες πενθούν τον θάνατο του βασιλιά σε ολόκληρο τον κόσμο»
Ο Wrangel περιγράφει επίσης το τοπίο που αντίκρισαν οι Σκανδιναβοί ταξιδιώτες:
“Όμως δεν μπορούσαν παρά να γοητευθούν από την υπέροχη φύση, η οποία την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού παρουσιαζόταν με τον πλουσιότερο ανθικό στολισμό.Ψηλότερα βουνά οι Βόρειοι σπάνια είχαν δει. Τα πευκοδάση των κορυφών αυτών τους θύμιζαν τα πευκοδάση των βόρειων πατρίδων τους. Η πεδιάδα από κάτω θα μπορούσε να είναι η Σκάνια ή η Ζηλανδία· (jylland) όμως τα αμπέλια, οι πορτοκαλιές και οι ελιές μαρτυρούσαν διαφορετικές συνθήκες της φύσης”
Και συνεχίζει:
«Η περιοχή υψώνεται με λόφους και ορεινές αναβαθμίδες προς μια εύφορη πεδιάδα και πίσω της απλώνεται το μεγάλο ορεινό συγκρότημα που ονομάζεται Τρόοδος και φθάνει σε ύψος άνω των 2.000 μέτρων πάνω από τη θάλασσα.»
1925-06-21 Sydsvenska dagbladet
Επιπλέον λίγο πριν από το ταξίδι του στην Ανατολή και την Κύπρο το 1924, ο ίδιος ο καθηγητής Ewert Wrangel του Πανεπιστημίου του Λούντ δήλωνε ότι στόχος του ήταν να μελετήσει την παλαιοχριστιανική τέχνη και να ακολουθήσει τα ίχνη του Δανού βασιλιά Erik Ejegod, ο οποίος πέθανε στην Πάφο το 1103. Ο Σουηδός ιστορικός τόνιζε ιδιαίτερα τη σύνδεση του καθεδρικού ναού της Λουντ με την ελληνορωμαϊκή και χριστιανική παράδοση της Ανατολής, θεωρώντας ότι η τέχνη και η εκκλησιαστική κληρονομιά της Σκανδιναβίας είχαν τις ρίζες τους στον ελληνικό, ρωμαϊκό και παλαιοχριστιανικό κόσμο.
Sydsvenska dagbladet 1924-12-11
Τέλος άξιο αναφοράς είναι το ενδιαφέρον του καθηγητή Ewert Wrangel για την Κύπρο συνεχίστηκε και μετά το ταξίδι του το 1925. Σε δημόσια διάλεξη στο Μάλμε με τίτλο «Cypern, skönhetsgudinnans ö» («Η Κύπρος, το νησί της θεάς της ομορφιάς»), παρουσίασε τις εμπειρίες και τα ευρήματά του από το νησί, συμβάλλοντας στη γνωριμία του σουηδικού κοινού με την ιστορία και τον πολιτισμό της Κύπρου.
Σήμερα υπάρχει αναμνηστική πλάκα/μνημείο στον αρχαιολογικό χώρο της Χρυσοπολίτισσας, δίπλα στη Στήλη του Αποστόλου Παύλου. Εκεί συνήθως οδηγούνται οι επισκέπτες που αναζητούν τον τάφο του Δανού βασιλιά.
Αγαλμα του βασιλιά Έρικ στο Slangerup της Δανίας – Danmarkshistoria
source / photos https://ypervorioi.blogspot.com/2026/06/blog-post_21.html
