«Νυν πάντα πεπλήρωται Φωτός… ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια…» (Από την Υμνολογία της Αναστάσεως)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Όλα, πλέον, έχουν πλημμυρίσει από Φως ανέσπερο: ο ουρανός και η γη και τα σκοτεινά υπόγεια του άδη…
Το Αναστάσιμο Φως που ξεχύθηκε σε όλη την Κτίση, από τον Ζωοδόχο Τάφο του Χριστού, δεν ήταν κτιστό… σαν το φως του δύοντος ηλίου, που ανατέλει το πρωί και βασιλεύει το δείλι. Το “Αυτόφωτον Σέλας” είναι προαιώνιο κι’ αείφωτο… άκτιστο κι’ αδημιούργητο… άδυτο κι’ ανέσπερο… ζωηφόρο και ζωοποιό… ένδοξο και δοξαστικό… ένθεο και θεοποιό…! Ο Ήλιος της Δικαιοσύνης, Χριστός, βασίλεψε [ 1 ] ως άνθρωπος θνητός, με την εκούσια Σταύρωση και την θεόσωμη ταφή Του, κι’ ανέτειλε ως Θεός αθάνατος, με την 3ήμερη Ανάστασή Του, ελευθερώνοντας την «συνωδίνουσα και συστενάζουσα Κτίση» [ 2 ] από την εξουσία του θανάτου και της φθοράς.
Το Άγιο Φως της Αναστάσεως, είναι ένα άσβηστο Φως… που δεν συγκρίνεται με τα σβεννύμενα φώτα αυτού του κόσμου. Αυτό, εξακτινώνεται αστείρευτα προς όλα τα σύμπαντα, φωταγωγώντας όλη την λογική και άλογη Κτίση. Το Άγιο Φως του Χριστού δεν είναι κάτι που “βλέπεται” με τα μάτια μόνο… αλλά “μετέχεται” -υπό προϋποθέσεις ψυχοσωματικής καθαρότητας- με όλες τις εσώτερες κι’ εξώτερες αισθήσεις του ανθρώπου! Εκλάμπεται αενάως από την αστείρευτη Φωτοπηγή της «Τρισήλιας Θεότητας», και διοχετεύεται προς πάσα κτίση -στον Ουρανό, στην γη και στα καταχθόνια- μέσω Εκείνου που είναι «Φως… εκ Φωτός»! [ 3 ] Εκείνον που προσκαλεί “πάσα πνοή” [ 4 ] των λογικών και αλόγων όντων όλης της ορατής κι’ αόρατης Κτίσης, σε αιώνιο λατρευτικό συνεορτασμό και συμπαντική δοξολογία…! Γιατί, όλα τα πλάσματα της πλάσης του Πλαστουργού “αποκαραδοκούν” [ 5 ] την “Καινή Κτίση” της συμπαντικής ανακαίνισης… [ 6 ] που προαναγγέλει η Ανάσταση του Χριστού!
Έχοντας μόλις διέλθει μέσα από την πλημμυρίδα του Αναστάσιμου Φωτός των Λαμπρο-ημερών -της «Διακαινήσιμης [ 7 ] Εβδομάδας- και βαίνοντας προς την Αγία Πεντηκοστή… νοιώθουμε ότι έχουμε κατακλυσθεί από Ουράνια Δώρα… που μας υπερβαίνουν ανείπωτα! Όντας υπέρπολλα και δυσανάλογα προς την “διαχειριστική” μας απειρία, τα εν λόγω Δώρα απαιτούν να… σοβαρευτούμε και να προσέξουμε! Γιατί, πώς θα μπορέσουμε να “διαχειριστούμε” το άγιο Φως της Αναστάσεως… χωρίς να έχουμε αγία ζωή και φωτεινή πολιτεία…;! Πώς μπορούμε να παραμείνουμε άπτωτοι στην Χάρη των Αχράντων και Ζωοποιών Μυστηρίων που μεταλάβαμε… χωρίς να αγωνιζόμαστε φιλότιμα, να σταθούμε -με την Χάρη του Θεού- στο ύψος αυτών των Θεϊκών Δωρεών… και να μην ολισθήσουμε ξανά σε αδυναμίες [ 8 ] προϋπαρχουσών πνευματικών μας παθολογιών…;!
Όλη η αναγκαιότητα του εν Χριστώ πνευματικού μας αγώνα, έγκειται σε: α) μια προσεκτική προετοιμασία για την συμμετοχή μας στα Άχραντα Μυστήρια… και β) μια προστατευτική διαφύλαξη της θείας Χάρης που προσλάβαμε, έχοντας συμμετάσχει στο “Μυστικό Δείπνο” της Βασιλείας του Θεού (Άχραντα Μυστήρια)! Μια νηπτική και άγρυπνη διατήρηση του νου… της καρδιάς… και των αισθήσεών μας, σε αγνότητα-καθαρότητα ψυχοσωματική, ώστε η Χάρη της θείας Κοινωνίας να παραμείνει κατά το δυνατό διαρκέστερα μέσα μας! Γιατί, πραγματικά, ο εν Χριστώ πνευματικός μας αγώνας μπορεί κάλλιστα να συμπυκνωθεί σε αυτό το σχήμα: Προσέχω, για να Κοινωνήσω… αλλά προσέχω και γιατί Κοινώνησα…!
«Πάσχα θα κάνω πάλι σήμερα… κι’ είναι η λαχτάρα μου μεγάλη,
Πάσχα θα κάνω πάλι σήμερα… γιατί θα Κοινωνήσω πάλι!…» [ 9 ]
Αν μπορούσε η αδύναμη και “ευκίνητη προς το κακό” ανθρώπινη φύση, να παραμείνει άπτωτη στην κατάσταση του αγιασμού που προσλαμβάνει από την Θεία Κοινωνία, θα ήταν αρκετή μία και μοναδική συμμετοχή μας στα Άχραντα Μυστήρια… όχι απλώς να μας Σώσει, αλλά κυριολεκτικά να μας Αγιάσει, όπως είχε συμβεί με την Οσία Μαρία την Αιγυπτία! [ 10 ] Επειδή όμως αδυνατούμε να παραμείνουμε άπτωτοι στην αγιότητα και αφθαρσία που μας χαρίζεται από την μετάληψη του Αχράντου Σώματος και του Τιμίου Αίματος του Κυρίου μας, είναι ανάγκη να ξανα-κοινωνούμε… για να ξανα-λαμβάνουμε την χαμένη θεία Χάρη… μέχρι να θεραπευτούμε από την “ασθένεια της απροσεξίας” στην διαχείριση του άστατου νου… της ευάλωτης καρδιάς… και των “ολισθηρών” μας αισθήσεων…!
«Νέαν καί καινήν πολιτείαν παρά Χριστού μεμαθηκότες, ταύτην μέχρι τέλους φυλάττειν, διαφερόντως πάντως σπουδάσωμεν, όπως Αγίου Πνεύματος την παρουσίαν απολαύσωμεν…» (Από την Υμνολογία του Πάσχα)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Έχοντας διδαχθεί, κοντά στον Διδάσκαλό μας Χριστό, μια ολοκαίνουρια ζωή και φωτεινή πολιτεία… ας σπουδάσουμε να την διαφυλάξουμε απαρασάλευτα ως το τέλος, ώστε να αξιωθούμε να απολαύσουμε την δωρεά του Αγίου Πνεύματος κατά την ερχόμενη Εορτή της Αγίας Πεντηκοστής…
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] «Ο Κύριος εβασίλευσεν ευπρέπειαν ενεδύσατο… ενεδύσατο ο Κύριος δύναμιν και περιεζώσατο… και γαρ κατόρθωσε την οικουμένην, ήτις ου σαλευθήσεται…» (ψαλμός 92, 1)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ο Κύριος είναι Βασιλιάς ντυμένος μεγαλοπρέπεια… ζωσμένος παντοδυναμία… και στερέωσε το σύμπαν ώστε να μην διασαλεύεται χωρίς την δική Του άδεια…
Η χρήση των λέξεων “βασιλεύω” και “βασίλεμα”, ως συνωνύμων του “δύω” και της “δύσης” αναφέρεται σχεδόν αποκλειστικά στον κτιστό “βασιλιά” ήλιο (τον διάπυρο αστέρα που φωτίζει και θερμαίνει το Ηλιακό μας σύστημα). Γιατί, όπως ένας βασιλιάς φοράει “πορφύρα βασιλική” όταν κάθεται στον θρόνο του, έτσι και κάθε φορά που ο “βασιλιάς ήλιος” βαίνει προς την δύση του, δηλ. γέρνει προς τον δυτικό ορίζοντα, λέμε ότι βασιλεύει μέσα στην πορφυρογενή μεγαλοπρέπειά του…
[ 2 ] «Πάσα η κτίσις συστενάζει και συνωδίνει άχρι του νυν…» (Ρωμ. 8, 22)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ολόκληρη η Πλάση του Θεού βασανίζεται και υποφέρει ως τώρα από την υποδούλωσή της στην φθορά, εξαιτίας της αμαρτίας των ανθρώπων.
[ 3 ] «Φως εκ Φωτός… Θεόν αληθινόν εκ Θεού αληθινού…»: Φράση μεγίστης δογματικής σημασίας, από το Σύμβολο της Ορθόδοξης Πίστης, που αναφέρεται στο δεύτερο Πρόσωπο της Τρισήλιας Θεότητας, τον Μονογενή Υιό και Λόγο του Θεού, τον Κύριο Ιησού Χριστό, τον σαρκωμένο Θεό και Σωτήρα των ανθρώπων.
[ 4 ] «Πάσα πνοή… αινεσάτω τον Κύριον»! (Ψαλμός 150, 6)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Κάθε ζωντανή ανάσα… ας δοξάσει τον Δημιουργό της ζωής…!
[ 5 ] Η «αποκαραδοκία της κτίσεως» (Ρωμ. 8, 19) είναι ένας αποκαλυπτικός όρος της Ορθόδοξης Θεολογίας, που αναφέρεται στην προσδοκία ολόκληρης της δημιουργίας του Θεού, για απελευθέρωσή της (μετά την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού) από την αιχμαλωσία στην φθορά… όπου την καταδίκασε η αμετανόητη πτώση του ανθρώπου στις αμαρτίες και τα πάθη! Η κτίση περιμένει με νοσταλγία την «αποκάλυψη της δόξας των τέκνων του Θεού» που θα συμβεί στο τέλος της επίγειας ιστορίας, για να συμμετάσχει στην αιώνια αφθαρσία της Καινής Κτίσης…
«Αποκαραδοκία» σημαίνει έντονη προσδοκία, αναμονή με κεφάλι τεντωμένο (από + κάρα + δοκέω) και προσοχή τεταμμένη…! Η κτίση υποτάχθηκε στην φθορά και βασανίζεται κάτω από την εξουσία του θανάτου… εξαιτίας της πτώσης του ανθρώπου στην αμαρτία. Η ανακαίνιση της κτίσης -που συνιστά μία υπόσχεση της Θεϊκής Αγάπης- είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πνευματική κατάσταση του ανθρώπου. Ενόσω ο άνθρωπος βρίσκεται κάτω από τον νόμο της αμαρτίας, η κτίση συστενάζει μαζί του ως συναιχμάλωτή του στην κατάσταση της φθοράς. Όταν ο άνθρωπος αναστηθεί, Χάριτι Θεού, όλη η κτίση θα συναναστηθεί μαζί του από την δουλεία της φθοράς… και θα εισαχθεί στην «ελευθερία της δόξης των τέκνων του Θεού» (Ρωμ. 8, 21). Έως εκείνη την ημέρα, η κτίση θα «συστενάζει και συνωδίνει», περιμένοντας την υιοθεσία και την απολύτρωση…
[ 6 ] Η «Καινή Κτίση» για την οποία μας διδάσκει η Μητέρα-Εκκλησία (Β΄ Κορ. 5, 17) αναφέρεται στην ανακαινισμένη πνευματική και άφθαρτη πραγματικότητα της συμπαντικής Δημιουργίας… που θα εγκαινιασθεί μετά την Δευτέρα Παρουσία του Θεανθρώπου Χριστού. Σε αυτήν την αναγέννηση, την μεταμόρφωση και την υπέρβαση της φθοράς… ο πιστός Χριστολάτρης μπορεί να μετέχει “προγευστικά” μέσω των Αχράντων Μυστηρίων! Δεν πρόκειται απλώς για μια “ηθική βελτίωση” αλλά μια ριζική ανακαίνιση και μεταμόρφωση. Έτσι, ο Χριστολάτρης που μετέχει εμπειρικά στην Σταύρωση του Χριστού σταυρώνοντας τα πάθη του, γίνεται μέρος της «Καινής Κτίσης», που αρχίζει από την μετοχή στην δόξα της Αναστάσεως. Η κτιστή Δημιουργία ενώνεται με την άκτιστη Χάρη του Θεού… μέσω της Οποίας ο κόσμος μεταμορφώνεται και αφθαρτίζεται, μετέχοντας στην αφθαρσία του Θεού.
[ 7 ] Η «Διακαινήσιμη» Εβδομάδα που έπεται της Κυριακής του Πάσχα, είναι η μοναδική περίοδος του έτους κατά την οποία οι Χριστολάτρες έχουν την ευλογία, αν θέλουν, να Κοινωνούν καθημερινά τα Θεία Μυστήρια, χωρίς να χρειάζεται να νηστεύουν διατροφικά (νηστεύοντας, ωστόσο, απαραιτήτως από τα πάθη…)! Αυτό ευλογείται από την Μάννα-Εκκλησία, γιατί όλη η Λαμπρο-Εβδομάδα θεωρείται ως μία Λαμπροφόρα Ημέρα, κυλιόμενη μέσα στη Χάρη της Αναστάσεως του Χριστού.
Κατά τους πρώτους αιώνες της Χριστιανικής Πίστης, η Εκκλησία κατηχούσε επιμελώς τους υποψηφίους για τον Χριστιανισμό (Ιουδαίους ή ειδωλολάτρες) καθ’ όλη την διάρκεια του Τριωδίου και της Μεγάλης Σαρακοστής, βαπτίζοντάς τους ομαδικά μέσα σε μεγάλα υπαίθρια βαπτιστήρια, την νύχτα Μεγάλου Σαββάτου προς Κυριακή του Πάσχα, κατά την διάρκεια της Αναστάσιμης θείας Λειτουργίας.
Οι νεοφώτιστοι Χριστολάτρες, έβγαιναν από τα βαπτιστήρια φωτεινοί κι’ ανακαινισμένοι, φορώντας λευκούς χιτώνες… που ενδύονταν καθ’ όλη την διακαινήσιμη εβδομάδα. Στα χέρια κρατούσαν λαμπάδες αναμμένες, οι οποίες συμβόλιζαν το άκτιστο Φως του Χριστού που είχε λάμψει νοητά μέσα και έξω τους, ως στολή αφθαρσίας, σαν να ενδύονταν τον Χριστό. Ακριβώς γι’ αυτό, ο λαός έψαλλε μετά το Βάπτισμα τον ύμνο που και σήμερα ψάλλουμε στις Βαπτίσεις και στην Αναστάσιμη Λειτουργία: «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε…» (Γαλ. 3, 23)!
Ζώντας πλέον ανακαινισμένοι υπαρξιακά, και βαδίζοντας «εν καινότητι ζωής» (Ρωμ. 6, 4) οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί συμμετείχαν ανελλιπώς όλη την Λαμπρο-εβδομάδα, κοινωνώντας τα θεία Δώρα και λαμπαδοφορώντας το Φως της Αναστάσεως. Ακριβώς, όπως γίνεται και σήμερα στους Ορθοδόξους Ναούς, κατά την Διακαινήσιμη Εβδομάδα, με τους Πιστούς να συμμετέχουν ευλαβικά στις καθημερινές θείες Λειτουργίες των Λαμπρο-ημερών, και να μεταλαμβάνουν με κατάνυξη τα Άχραντα Μυστήρια… που “ενώνουν” τις ψυχές με τον Χριστό!
[ 8 ] Πριν πολλά χρόνια… όταν ο Γέροντάς μου με “γαλουχούσε” στο Μυστήριο της εν Χριστώ Πνευματικής ζωής… μεταξύ άλλων αποριών μου, τον είχα ρωτήσει και κάτι, που με απασχολούσε έντονα. Πώς μπορώ ν’ αντιληφθώ εμπειρικά (πέρα από την αίσθηση της κενότητας και λύπης που νοιώθει η καρδιά μας, όταν φύγει η Χάρη του Χριστού από μέσα της) ΑΝ έχασα την Χάρη… από την συμμετοχή στα Άχραντα Μυστήρια…;! Κι’ εκείνος μου απάντησε αμέσως, χωρίς καν να σκεφτεί:
Μια από τις επόμενες ημέρες, αφού μεταλάβεις τα Τίμια Δώρα… πήγαινε και κάθησε στον εξωνάρθηκα του Καθολικού. Εκεί, παρατήρησε προσεκτικά -αλλά με προσοχή… για να μην ολισθήσεις σε κατάκριση!- πώς εξέρχονται από τον Ναό οι μοναχοί που μόλις κοινώνησαν τα Άχραντα Μυστήρια… Πρόσεξε πώς ανοίγουν και κλείνουν την θύρα πίσω τους: Όσοι έχουν (ακόμα) μέσα τους την Χάρη της Θείας Κοινωνίας… στρέφουν το πόμολο ήσυχα, ανοίγοντας την θύρα αθόρυβα-ευλαβικά-γαλήνια. Όσοι όμως “πρόλαβαν” ήδη να την χάσουν, αμέσως μετά την απομάκρυνσή τους από το Άγιο Ποτήριο, ανοίγουν-κλείνουν την θύρα άγαρμπα… νευρικά… ανευλαβικά… ταραγμένα…! Να, έχεις μια “εικόνα” αυτού που ρώτησες!
Πραγματικά, αυτό που αντίκρυσα ήταν αποκαλυπτικό: Ελάχιστοι από τους Μοναχούς που μόλις είχαν Κοινωνήσει τα Τίμια Δώρα, διατηρούσαν ακόμα (και για όσο θα συνέχιζαν να προσέχουν πνευματικά…) την Θεία Χάρη των Αχράντων Μυστηρίων, η οποία προφανώς τους ενέπνεε μια προσεκτική, αθόρυβη, ταπεινή, γαλήνια και ευλαβική “διαχείριση” των ψυχοσωματικών αισθήσεών τους…!
[ 9 ] Οι ανωτέρω στίχοι προέρχονται από το υπέροχο ποίημα του Γ. Βερίτη: «Ο Κοινωνικός»! Για να δεις ολόκληρο το θεόπνευστο αυτό ποίημα, ακολούθησε τον ψηφιακό σύνδεσμο: http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/prayers/communion_poem_prayer.htm )
[ 10 ] Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, όταν ελκύστηκε από τον Χριστό σε μετάνοια, και αποσύρθηκε από την πορνική ζωή που ζούσε στην έρημο του Ιορδάνη για να ασκητέψει εν μετανοία, δεν μπόρεσε να προσέλθει στα Άχραντα Μυστήρια σε όλη την διάρκεια των 40+ ετών του ασκητικού της βίου. Αξιώθηκε να Κοινωνήσει τα Τίμια Δώρα μόνο μία φορά: την ημέρα της αποβιώσεώς της, λίγο πριν πετάξει η (αγιασμένη από την μετάνοια) ψυχή της προς τον Δημιουργό της, λαμβάνοντας την Χάρη των Ζωοποιών Μυστηρίων «εις εφόδιον ζωής αιωνίου»…!
