Μια ημέρα που συμπυκνώνει πίστη και πατρίδα, ουρανό και γη, Ευαγγελισμό και Επανάσταση. Η 25η Μαρτίου είναι ένα σύμβολο. Είναι η συνάντηση του θείου μηνύματος της ελπίδας με την ανθρώπινη απόφαση για ελευθερία.
Η Εκκλησία μας εορτάζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Τη στιγμή εκείνη όπου ο Αρχάγγελος Γαβριήλ φέρνει το χαρμόσυνο μήνυμα στην Παναγία. Και η απάντησή της, «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τὸ ῥῆμά σου», γίνεται η μεγαλύτερη πράξη ελευθερίας στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Διότι η Παναγία μας δεν εξαναγκάζεται. Επιλέγει. Δεν φοβάται. Εμπιστεύεται.
Δεν υποχωρεί. Προσφέρει τον εαυτό της στο σχέδιο του Θεού.
Σε μια εποχή σαν τη δική μας, γεμάτη αβεβαιότητα, κρίσεις αξιών, σύγχυση και πνευματική κόπωση, το μήνυμα του Ευαγγελισμού είναι πιο επίκαιρο από ποτέ:
Η ελευθερία γεννιέται μέσα από την πίστη. Η ελπίδα ανθίζει μέσα από την ταπείνωση. Το φως, η ψυχική ειρήνευση και η πνευματική ανάταση έρχονται όταν ο άνθρωπος λέει «ναι» στο καλό.
Παράλληλα, την ίδια ημέρα, το 1821, οι πρόγονοί μας ύψωσαν το λάβαρο της Επανάστασης.Με πίστη στον Θεό και με το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος», μορφές όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και τόσοι άλλοι αγωνιστές τόλμησαν το ακατόρθωτο.Δεν είχαν βεβαιότητα νίκης. Είχαν όμως πίστη. Και η πίστη έγινε δύναμη.
Η επιλογή άλλωστε, της 25ης Μαρτίου ως συμβολικής αφετηρίας της Επανάστασης δεν ήταν τυχαία. Οι αγωνιστές γνώριζαν πως η εθνική ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς πνευματικό θεμέλιο. Χωρίς ταυτότητα. Χωρίς ρίζες.
Ζούμε σε εποχές σύνθετες. Πόλεμοι, ανασφάλεια, κοινωνική απομόνωση, κρίση προτύπων.Η τεχνολογία προχωρά, αλλά η καρδιά συχνά μένει μόνη.
Η πληροφορία αυξάνεται, αλλά η σοφία λιγοστεύει. Η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας δεν είναι ο εξωτερικός κίνδυνος, αλλά η εσωτερική αποδυνάμωση, η απώλεια νοήματος.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μήνυμα της εν λόγω ημέρας είναι ουσιαστικό και πανανθρώπινο, να διδάξουμε στα παιδιά μας ότι η ελευθερία δεν είναι αυθαιρεσία, αλλά ευθύνη. Ότι η πίστη δεν είναι συνήθεια, αλλά ζωντανή σχέση. Ότι η πατρίδα δεν είναι σύνθημα, αλλά κοινότητα μνήμης και αγάπης.
Διότι η νέα γενιά δεν χρειάζεται μόνο γνώσεις. Χρειάζεται πρότυπα. Χρειάζεται αλήθεια. Χρειάζεται συνέπεια. Χρειάζεται να δει σε εμάς αυτό που της ζητούμε να γίνει.
Η 25η Μαρτίου είναι γιορτή πίστης και ελευθερίας. Είναι γιορτή ευθύνης. Είναι γιορτή ελπίδας. Μάς υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν είναι μόνο δικαίωμα, είναι αποστολή. Δεν είναι μόνο κεκτημένο, είναι καθημερινή άσκηση.
Όπως η Παναγία συνεργάστηκε με το θείο θέλημα, έτσι κι εμείς καλούμαστε να συνεργαστούμε με το καλό, με την αλήθεια, με τη δικαιοσύνη.
Η πολιτική ελευθερία αναμφίβολα, είναι πολύτιμη. Η εσωτερική ελευθερία όμως, είναι ευλογία, είναι η βαθύτερη επανάσταση. Διότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να σταθεί όρθια, αν οι άνθρωποί της είναι εσωτερικά δέσμιοι.
Τι σημαίνει εσωτερική ελευθερία; Σημαίνει να μην κυριαρχούμαστε από τον φόβο, τον φθόνο, την μικρότητα, την ιδιοτέλεια. Σημαίνει να μπορούμε να επιλέγουμε το καλό,την αλληλεγγύη, τη φιλανθρωπία, την ψυχική μεγαλοσύνη, ακόμη κι όταν είναι δύσκολο. Να συγχωρούμε. Να ενωνόμαστε, ακόμη κι όταν διαφωνούμε. Η Παναγία ήταν ελεύθερη εσωτερικά. Γι’ αυτό μπόρεσε να πει το μεγάλο «ναι».Οι αγωνιστές του 1821 ήταν ελεύθεροι εσωτερικά. Γι’ αυτό μπόρεσαν να νικήσουν τον φόβο.
Διότι, η μεγαλύτερη επανάσταση δεν είναι στα πεδία των μαχών. Είναι στο πεδίο της καρδιάς. Να ελευθερωθούμε από τον κυνισμό. Από την αδιαφορία.
Από την απώλεια νοήματος. Επειδή η μεγαλύτερη δουλεία δεν είναι τα δεσμά στα χέρια, αλλά τα δεσμά στη συνείδηση. Και όταν η καρδιά είναι ελεύθερη, τότε και το έθνος μπορεί να παραμένει ελεύθερο.
Αν τότε ακούστηκε το «Χαίρε» του Αρχαγγέλου προς τη Ναζαρέτ,
αν τότε υψώθηκε το λάβαρο της ελευθερίας στα βουνά της Ελλάδας,
σήμερα το ίδιο κάλεσμα απευθύνεται σε εμάς:
Να μη φοβηθούμε το φως. Να μη συμβιβαστούμε με το σκοτάδι.
Να διαφυλάξουμε την πίστη μας, την ενότητά μας, την αξιοπρέπειά μας.
Η 25η Μαρτίου είναι ένας καθρέφτης μέσα στον οποίο καλούμαστε να αντικρίσουμε τον εαυτό μας. Μας διδάσκει ότι η ελευθερία δεν είναι δεδομένη, είναι άσκηση καθημερινή. Μας θυμίζει πως πριν από κάθε εξωτερική απελευθέρωση προηγείται μια εσωτερική απελευθέρωση. Μας διδάσκει ακόμη ότι ο Θεός δεν καταργεί τη δοκιμασία, τη μεταμορφώνει. Ότι ο Σταυρός δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή της Ανάστασης. Ότι η ελπίδα δεν είναι αφέλεια, αλλά δύναμη.
Και ίσως, το βαθύτερο μήνυμα της ημέρας είναι ότι κάθε γενιά καλείται να δώσει τη δική της απάντηση. Όπως τότε ακούστηκε το «Χαίρε» και απαντήθηκε με το «Γένοιτο», όπως τότε υψώθηκε το λάβαρο της ελευθερίας μέσα από πίστη και θυσία,
έτσι και σήμερα η ζωή μάς καλεί να αποφασίσουμε.
Αν κρατήσουμε ζωντανή την πίστη, αν καλλιεργήσουμε εσωτερική ελευθερία, αν μεταδώσουμε στα παιδιά μας όχι μόνο γνώσεις αλλά και ήθος, πρότυπα, πίστη, ειλικρίνεια και αλήθεια, τότε η 25η Μαρτίου δεν θα είναι μόνο εορτή, θα είναι τρόπος ζωής. Και τότε η πατρίδα μας δεν θα στηρίζεται μόνο στη μνήμη του παρελθόντος, αλλά στη ζωντανή μαρτυρία του παρόντος. Γιατί η αληθινή ελευθερία αρχίζει από την καρδιά. Και όταν η καρδιά είναι ελεύθερη, τότε και το έθνος μπορεί να παραμένει ελεύθερο.
Ας κρατήσουμε λοιπόν, το φως του Ευαγγελισμού μέσα στην καρδιά μας.
Ας τιμήσουμε τις θυσίες των προγόνων μας όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα.
Ας μεταλαμπαδεύσουμε στα παιδιά μας αξίες που δεν φθείρονται,
Πίστη, Ενότητα, Αλήθεια, Αγάπη.
photo GregMontani, https://pixabay.com
