Μια νέα πανελλαδική εκστρατεία για την υγεία της καρδιάς παρουσιάστηκε στην Αθήνα, με τη συμμετοχή της Πολιτείας, των επιστημονικών εταιρειών, της φαρμακοβιομηχανίας και των ασθενών. Η «Από καρδιάς» ξεκίνησε στις 29 Σεπτεμβρίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, και θα διαρκέσει έως τον Απρίλιο του 2027. Είναι κοινή πρωτοβουλία της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), που εκπροσωπεί τον κλάδο του φαρμάκου στη χώρα, και της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας (ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ.), μιας οργάνωσης που εκφράζει τους ασθενείς στον διάλογο για την πολιτική υγείας. Η κεντρική ιδέα είναι ότι η πρόληψη πρέπει να γίνει καθημερινή συνήθεια και να έχει συνέχεια όταν εντοπίζεται κίνδυνος.
Γιατί η καρδιά είναι προτεραιότητα
Η εκστρατεία στηρίζεται σε στοιχεία που δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2023 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 40.812 θάνατοι από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, περίπου το 31,9% του συνόλου, δηλαδή σχεδόν ένας στους τρεις. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η συχνότερη αιτία θανάτου στη χώρα.
Ο καθηγητής Βιοστατιστικής-Επιδημιολογίας Δημοσθένης Παναγιωτάκος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης, πρόσθεσε ένα ακόμη εύρημα. Στη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ το 36% των συμμετεχόντων εμφάνισε καρδιαγγειακό συμβάν μέσα σε είκοσι χρόνια. Το συμπέρασμα των ειδικών ήταν ότι χρειάζονται συστηματικός έλεγχος των παραγόντων κινδύνου, ισότιμη πρόσβαση σε διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση, και καλλιέργεια της εγγραμματοσύνης υγείας ήδη από την παιδική ηλικία.
Μια εκστρατεία που μιλά την γλώσσα της οικογένειας
Η δημιουργική ιδέα της εκστρατείας βασίζεται στον διάλογο ανάμεσα στις γενιές. Άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας μοιράζονται με νεότερους απλές συμβουλές για την υγεία της καρδιάς, και κάθε συμβουλή γίνεται προσωπική δέσμευση. Το «Άκου την καρδιά σου» γίνεται «Ακούω την καρδιά μου». Το «Κάνε την καρδιά σου περιβόλι» γίνεται «Κάνω την καρδιά μου περιβόλι». Το «Χόρεψε με την καρδιά σου» και το «Άνοιξε την καρδιά σου» γίνονται αντίστοιχα «Χορεύω» και «Ανοίγω». Οι τέσσερις φράσεις αντιστοιχούν σε πρόληψη, διατροφή, άσκηση και διαχείριση του στρες. Το μήνυμα είναι ότι η φροντίδα της καρδιάς χτίζεται με μικρές και σταθερές επιλογές, και η γνώση περνά από γενιά σε γενιά.
Οι ανοιχτές δράσεις θα ταξιδέψουν σε πόλεις σε όλη τη χώρα. Οι πολίτες θα μπορούν να κάνουν δωρεάν προληπτικό έλεγχο καρδιαγγειακού κινδύνου, να πάρουν σύντομη συμβουλευτική από επαγγελματίες υγείας και να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες για την κίνηση και τον υγιεινό τρόπο ζωής. Την υλοποίηση αναλαμβάνει η ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ. με την υποστήριξη του Συλλόγου Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα», που έχει εμπειρία σε πανελλαδικές δράσεις πρόληψης. Ανώνυμα στοιχεία από τους ελέγχους θα καταγραφούν και θα χρησιμοποιηθούν για να τεκμηριωθούν προτάσεις πολιτικής υγείας, ώστε η εμπειρία των τοπικών κοινωνιών να φτάσει στον θεσμικό διάλογο.
Το σκεπτικό της Πολιτείας
Η εναρκτήρια εκδήλωση έγινε την ώρα που το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το εθνικό πρόγραμμα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων, καθιερώνεται ως μόνιμη πολιτική έως το 2030. Παράλληλα, η Ευρώπη αποκτά κοινό πλαίσιο για την καρδιαγγειακή υγεία, το Safe Hearts Plan.
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη υποστήριξε ότι η πρόληψη είναι πλέον κεντρική επιλογή της δημόσιας πολιτικής και πρέπει να φτάνει ισότιμα σε κάθε πολίτη, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή την οικονομική του δυνατότητα. Όπως είπε, από τις τελευταίες θέσεις το 2022 η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης στην πρόληψη και εκτιμάται ότι έχουν αποφευχθεί 70.000 εμφράγματα και εγκεφαλικά. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης συμπλήρωσε ότι οι ασθενείς δεν είναι απλοί αποδέκτες των πολιτικών υγείας αλλά ουσιαστικοί εταίροι στη διαμόρφωσή τους. Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία του επενδυτικού clawback για την ανάπτυξη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας.
Οι ανισότητες και η συνέχεια της φροντίδας
Η κριτική ματιά στην εκδήλωση προήλθε από τους εκπροσώπους των ασθενών. Η αντιπρόεδρος της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ. Κατερίνα Κουτσογιάννη τόνισε ότι ο τόπος κατοικίας, το εισόδημα και η πρόσβαση στην ενημέρωση επηρεάζουν το αν κάποιος θα συμμετάσχει σε προληπτικό έλεγχο. Ζήτησε παρεμβάσεις κοντά στις τοπικές κοινωνίες και σαφή παραπομπή για όποιον χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Νίκος Δέδες στάθηκε στους ανθρώπους με περισσότερα από ένα νοσήματα. Για αυτούς, η συνέχεια της φροντίδας στηρίζεται στον προσωπικό γιατρό, στη συνεργασία των ειδικοτήτων και στον ηλεκτρονικό φάκελο.
Η πρόεδρος της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ. Μέμη Τσεκούρα περιέγραψε το επόμενο βήμα. Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», είπε, έχει δημιουργήσει σημαντική βάση οργανωμένης πρόληψης, και η πρόκληση είναι να μη χάνεται κανείς στη διαδρομή από την παραπομπή και τη διάγνωση έως τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Ζήτησε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Καρδιαγγειακή Υγεία με σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα, σχεδιασμένο εξαρχής μαζί με τους ασθενείς.
Η άποψη των γιατρών, των φαρμακοποιών και της βιομηχανίας
Οι επιστημονικές εταιρείες έδωσαν το κλινικό πλαίσιο. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Κωνσταντίνος Τούτουζας υπογράμμισε ότι η έγκαιρη αναγνώριση και ο συστηματικός έλεγχος των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, μαζί με έναν υγιεινό τρόπο ζωής και, όπου χρειάζεται, τη σωστή θεραπεία, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών συμβάντων. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης Κωνσταντίνος Τσιούφης ζήτησε αποτελεσματική και διατηρήσιμη ρύθμιση της πίεσης μετά τη διάγνωση. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Κωνσταντίνος Μακρυλάκης τόνισε ότι στον διαβήτη χρειάζεται συνολική αξιολόγηση του κινδύνου και όχι μόνο ένας γλυκαιμικός στόχος. Ο Αθανάσιος Τρίκας, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, ζήτησε ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολος Βαλτάς επισήμανε ότι το κοινοτικό φαρμακείο, ως το πιο προσβάσιμο σημείο υγείας, μπορεί να βοηθήσει στην ενημέρωση, στην αναγνώριση παραγόντων κινδύνου, στην έγκαιρη παραπομπή στον γιατρό και στη σωστή λήψη της θεραπείας. Ο πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων τόνισε ότι για τον ασθενή κρίσιμη είναι η σταθερή πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία και η συνέπεια στην αγωγή. Η ισχυρή εγχώρια παραγωγή, πρόσθεσε, ενισχύει την επάρκεια των φαρμάκων και θωρακίζει το σύστημα υγείας απέναντι σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Τα επόμενα βήματα
Οι δράσεις ξεκινούν στο Περιστέρι, στις 22 Οκτωβρίου 2026, με ελεύθερη συμμετοχή στο Δημαρχείο από τις 14:00 έως τις 20:30. Τον Νοέμβριο ακολουθούν θεσμική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη και ανοιχτή δράση στην Καλαμαριά. Το πρώτο τρίμηνο του 2027 η εκστρατεία περνά στην Πάτρα και τη Λάρισα, με θεσμικές εκδηλώσεις, και στην Καλαμάτα και τα Τρίκαλα, με δράσεις πεδίου. Το κεντρικό βίντεο, το πρόγραμμα και το εκπαιδευτικό υλικό βρίσκονται στο apokardias.greekpatient.gr.
