ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Είπαν Οι Φίλοι

January 18, 2022

EnglishGreek
greek-news-and-Radio-FL-logo

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida
The Greek Newspaper and the Greek Radio of Florida

EnglishGreek

Σε εκείνους που σκέπτονται πως η Ελλάδα σήμερα δεν έχει καμία σημασία ας μου επιτραπεί να πω ότι δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Η σημερινή, όπως και η παλιά Ελλάδα, έχει υψίστη σημασία για οποιονδήποτε ψάχνει να βρει τον εαυτό του.

Χένρυ Μίλλερ, 1891-1980, Αμερικανός συγγραφέας

Απελευθέρωση των Νησιών του ΒΑ Αιγαίου

Η Απελευθέρωση των Νησιών του ΒΑ Αιγαίου 1912-1913

16 Oct, 2021

Η Απελευθέρωση των Νησιών του ΒΑ Αιγαίου 1912-1913

To Greek News & Radio FL πάντα δίπλα στην Ιστορία

Στις αρχές του 20ου αιώνα το ελληνικό βασίλειο «ασφυκτιούσε» µέσα στα στενά του σύνορα. Από συστάσεώς του το 1830 στο νοτιότερο άκρο της Βαλκανικής Χερσονήσου, σχεδίαζε την εδαφική του επέκταση προς τα βόρεια ως μοναδικός κληρονόμος της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Οι αλυτρωτικές βλέψεις της Ελλάδας είχαν καταρρεύσει στον ατυχή ελληνοτουρκικό πόλεµο του 1897. Στην Ελλάδα υπήρχε µια διάχυτη αίσθηση αποτελμάτωσης. Και τότε η χώρα «μη έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί να κατρακυλήσει πιο βαθιά στου κακού τη σκάλα», όπως η ποιητική γραφίδα του Κωστή Παλαμά απέδωσε, θα συντελεστεί η ανατροπή.

Στις 15 Αυγούστου του 1909 εκδηλώνεται κίνημα στο Γουδί από ομάδα αξιωματικών που ανήκαν στον Στρατιωτικό Σύνδεσμο, μια μυστική ένωση στρατιωτικών, με αιτήματα που αφορούσαν μεταρρυθμίσεις στον στρατό, τη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, την εκπαίδευση και τη δημοσιονομική πολιτική. Χωρίς να επιβάλλουν  δικτατορία, χωρίς οι ίδιοι να αναλάβουν θέσεις άσκησης εξουσίας προώθησαν τα αιτήματά τους μέσω της βουλής απαιτώντας από τους πολιτικούς να πράξουν το αυτονόητο, να διοικήσουν δηλαδή, χρηστά θέτοντας, έτσι, ένα τέλος στο πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο είχε περιέλθει η χώρα. Συνέβαλαν, για να θυμηθούμε και πάλι τον Κωστή Παλαμά, η Ελλάδα «να αισθανθεί να της φυτρώνουν και πάλι τα φτερά, τα φτερά τα πρωτινά της τα μεγάλα».

Και πράγματι, ξεκινά άμεσα η ανασυγκρότηση της χώρας, η προσπάθεια να αποδειχθεί και πάλι η μικρή Ελλάς των αρχών του 20ου αιώνα αντάξια της ιστορίας, αντάξια της θυσίας των προγόνων.

Οι αξιωματικοί του Στρατιωτικού Συνδέσμου μετά από οκτώ μόλις μήνες και έχοντας ολοκληρώσει τις επιδιώξεις τους θα παραδώσουν και πάλι την εξουσία στους πολιτικούς, αφού προηγουμένως μετακάλεσαν από την Κρήτη τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον πολιτικό, η αξία του οποίου είχε διαλάμψει κατά τη διαχείριση του Κρητικού Ζητήματος.

Ύστερα από περίπου έναν αιώνα αλυτρωτικών οραµάτων και συνακόλουθων απογοητεύσεων, οι ελληνικές νίκες στους Βαλκανικούς Πολέµους αποτέλεσαν την πρώτη πραγμάτωση της Μεγάλης Ιδέας, µε κατάκτηση, μάλιστα, και όχι µε παραχώρηση, ενισχύοντας, έτσι, την εθνική αυτοπεποίθηση.

Η ελληνική νίκη στους Βαλκανικούς Πολέμους οφειλόταν στην εκσυγχρονιστική πολιτική που εφήρμοσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Συσπειρώνοντας γύρω του την αστική τάξη βελτίωσε τα οικονομικά επιτυγχάνοντας μέσα σε δύο μόνο χρόνια πλεονασματικούς προϋπολογισμούς, καθιστώντας τη χώρα υπολογίσιμη δύναμη στον χώρο της βαλκανικής. Οφειλόταν, όμως, και στην επένδυση που είχε γίνει στον στρατό και στον στόλο τα προηγούμενα χρόνια. Παρά τον αριθμητικά µικρό στρατό ξηράς που παρέταξε η Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1912 (μόλις 120.000 άνδρες), κατόρθωσε να προελάσει γοργά προς βορρά επιτυγχάνοντας τους αντικειμενικούς της στόχους. Καθοριστικής σημασίας, όμως, ήταν και οι νίκες του ελληνικού στόλου στο Βόρειο Αιγαίο, νίκες που χάρισαν την πολυπόθητη ελευθερία στα νησιά μας.

Δέκα χρόνια μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 το ελληνικό πολεμικό ναυτικό διέθετε μια μικρή δύναμη απαρχαιωμένων τορπιλοβόλων και τριών γαλλικών θωρηκτών. Η επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία αξιόμαχου στόλου είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυσή του – στα τέλη του 1908 – με τέσσερα καινούργια αγγλικά και τέσσερα γερμανικά αντιτορπιλικά.  Σε αυτά,  το 1911, επρόκειτο να προστεθεί το θωρακισμένο καταδρομικό «Γ. Αβέρωφ», η δόξα του πολεμικού ναυτικού. Το πλοίο αυτό ένα χρόνο αργότερα οι Τούρκοι θα το αποκαλέσουν «σειτάν παπόρ», (διαβολοβάπορο), και θα γίνει ο εφιάλτης τους.

Τεράστιο ενδιαφέρον, όμως, για την εποχή που ζούμε, έχει το πως αγοράστηκε το θωρηκτό. Όταν κάποιοι πλησίασαν τον επικεφαλής αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της διαπραγματευτικής ομάδας για να του δώσουν την νόμιμη προμήθειά του, την μίζα όπως θα λέγαμε σήμερα, εκείνος ζήτησε και επέβαλε το ποσό να αφαιρεθεί από το κόστος πληρωμής του πλοίου, κόστος που ανήλθε στα 23.650.000 εκατομμύρια χρυσές δραχμές, τα 8.000.000 εκατομμύρια εκ των οποίων προήλθαν από τη διαθήκη του Γεωργίου Αβέρωφ.

Το πλοίο μόνον από τύχη δεν κατέληξε στους Τούρκους. Ο σουλτάνος είχε στείλει εμπειρογνώμονες στην Ιταλία να το αγοράσουν. Αυτοί, όμως, το απέρριψαν διότι έκριναν ότι  λόγω των μικρών καρβουναποθηκών που διέθετε, δεν θα ήταν ικανό να καλύπτει μεγάλες αποστάσεις σε όλη τη Μεσόγειο, όπως επιθυμούσαν. Όταν έμαθαν ότι το διαπραγματεύεται και η Ελλάδα έτρεξαν πίσω και πρόσφεραν 250.000 χρυσές δραχμές πάνω από κάθε ελληνικό τίμημα. Οι Έλληνες, όμως, είχαν προλάβει να βάλουν υπογραφή.

H δύναμη κρούσης του ελληνικού στόλου στο Αιγαίο, παρά τις εντάξεις σε αυτόν νέων πλοίων, υστερούσε έναντι του τουρκικού. Η υπεροχή του τουρκικού στόλου ήταν εμφανής σε πλοία και πυροβόλα. Ήταν ήδη γνωστό στη χώρα ότι η Τουρκία διέθετε την περίοδο αυτή τον τρίτο ισχυρότατο στόλο στη Μεσόγειο, μετά τη Γαλλία και τη Μ. Βρετανία. Το αριθμητικό πλεονέκτημα της Τουρκίας είχε ως αποτέλεσμα ο Ελευθέριος Βενιζέλος να γίνει αποδέκτης εισηγήσεων περί αναβολής του πολέμου μέχρι ενισχύσεως του στόλου. Μονάχα ένας πλοίαρχος, ο Παύλος Κουντουριώτης, είπε: «Όμως, κύριοι, πέρα απ’ τους αριθμούς είναι και κάτι άλλο. Και γι’ αυτό δε σας μίλησε κανείς. Η ψυχή». Λίγους μήνες αργότερα το 1912, ο Ε. Βενιζέλος πλησίασε τον Π. Κουντουριώτη, πάνω στη βασιλική θαλαμηγό «Αμφιτρίτη», και κάνοντας υπαινιγμούς για ένα πόλεμο με την Τουρκία του λέει: «Ξέρετε, κύριε Κουντουριώτη, η κυβέρνηση, αν γίνει πόλεμος, σε σας θ’ αναθέσει την αρχηγία του στόλου».

Έτσι και έγινε.  Ο Παύλος Κουντουριώτης ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου του 1912 από τον φαληρικό όρμο. Αποστολή του η απελευθέρωση της Λήμνου και η εγκατάσταση εκεί ορμητηρίου του Στόλου με δύο στόχους. Πρώτος, ο έλεγχος των στενών, για να μην επιτρέψει στον τουρκικό στόλο έξοδο από τα Στενά των Δαρδανελλίων και δεύτερος, η απελευθέρωση των υπολοίπων νησιών του Αιγαίου.

Σε τέσσερις μόνο μήνες ο Ελληνικός Στόλος απελευθέρωσε όλα τα νησιά του Αιγαίου και καταναυμάχησε δύο φορές τον τουρκικό. Την πρώτη φορά, η ναυμαχία γνωστή ως «ναυμαχία της Έλλης», διεξήχθη στις 3 Δεκεμβρίου του 1912 στ’ ανοιχτά του ακρωτηρίου Έλλη (Ελές-Μπουρνού στα τουρκικά) της χερσονήσου της Καλλίπολης, κοντά στην είσοδο των Στενών των Δαρδανελλίων. Σ’ αυτήν ο τουρκικός στόλος ηττήθηκε κατά κράτος και κατέφυγε κυνηγημένος στα Στενά για να γλυτώσει. Ήταν η ναυμαχία κατά την οποία από τον «Αβέρωφ» εκπέμπεται προς τα πλοία του ελληνικού στόλου το ιστορικό σήμα του ναυάρχου Κουντουριώτη: «Με την δύναμιν του Θεού και τας ευχάς του Βασιλέως και εν ονόματι του Δικαίου, πλέω μεθ’ ορμής ακαθέκτου και με την πεποίθησιν της Νίκης εναντίον του εχθρού του Γένους». Είναι η ναυμαχία που ξύπνησε μνήμες του 1821, όταν το «Γ. Αβέρωφ», υψώνοντας τη σημαία με το γράμμα «Ζ», δηλώνει ότι θα κινηθεί ανεξάρτητα του υπολοίπου στόλου. Με πλήρη ταχύτητα (23 κόμβοι) και με όλη τη δύναμη πυρός που διέθετε σκόρπισε τρόμο και πανικό στους αντιπάλους του.

Η δεύτερη, γνωστή ως «ναυμαχία της Λήμνου», διεξήχθη το πρωί της 5ης  Ιανουαρίου του 1913 ανοικτά της Λήμνου.  Μόλις ο Π. Κουντουριώτης πληροφορήθηκε την έξοδο του τουρκικού στόλου από τα Στενά εκπέμπει το ακόλουθο σήμα προς τα υπόλοιπα πλοία του ελληνικού στόλου: «Ο Ναύαρχος εύχεται την καλήν ημέραν προς τα γενναία επιτελεία και πληρώματα. Τα πάντα εξαρτώνται από την σημερινήν ημέραν».

Και σ’ αυτήν ο τουρκικός στόλος ηττήθηκε κατά κράτος και αναγκάστηκε να τραπεί σε φυγή καταφεύγοντας, με αρκετούς νεκρούς και τσακισμένα σκάφη, στα Στενά, απ’ όπου δεν θα ξαναέβγαινε για τα επόμενα 60 χρόνια.  Η γενναιότητα των ναυτών υπήρξε απαράμιλλος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη ναυμαχία της Έλλης μερικοί από τους τραυματίες του Αβέρωφ απέκρυψαν τα τραύματά τους προκειμένου να μην απομακρυνθούν του πλοίου, γεγονός που ανάγκασε τον ναύαρχο Π. Κουντουριώτη να προχωρήσει, μετά την ναυμαχία της Λήμνου, σε υποχρεωτικό ιατρικό έλεγχο όλου του πληρώματος, έλεγχος που απεκάλυψε τρεις αδήλωτους τραυματίες.

Το Σάββατο 6 Οκτωβρίου του 1912, στις 14:00 το μεσημέρι το «Αβέρωφ» έφθασε στο Κάστρο της Λήμνου. Ο Π. Κουντουριώτης διέταξε και του έφεραν στο πλοίο τον Τούρκο Καϊμακάκη (Διοικητή – Τοποτηρητή). Εκεί του ζήτησε να παραδώσει το νησί της Λήμνου. Ο Τούρκος διοικητής του απάντησε ότι αγνοούσε την κήρυξη του πολέμου, προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο, ευελπιστώντας σε τουρκική βοήθεια. Οι κάτοικοι της Λήμνου, όμως, μόλις είδαν τον ελληνικό στόλο έξω από το Κάστρο, άρχισαν να πανηγυρίζουν. Μπήκαν σε βάρκες και έσπευσαν να υποδεχτούν τον στόλο.

Την 8η Οκτωβρίου 1912, μικρό άγημα του ελληνικού στόλου αποβιβάζεται στο νησί στη θέση Μεγάλα Βράχια κοντά στα Λέρα (σημ. Άγιος Δημήτριος). Εκεί σημειώθηκε η μοναδική προσπάθεια αναχαίτισης των ελληνικών στρατευμάτων, από τουρκικό τμήμα 50 χωροφυλάκων και 280 οπλισμένων Τούρκων κατοίκων οι οποίοι μετά από μικρή αψιμαχία διασκορπίστηκαν.

Στις 9 Οκτωβρίου, κάτω από τους χαιρετιστήριους κανονιοβολισμούς των ελληνικών θωρηκτών, υψώνεται στο φρούριο της Μύρινας η Ελληνική σημαία, ενώ μέχρι το βράδυ δύο λόχοι του 20ου  συντάγματος ολοκληρώνουν  την κατάληψη της Λήμνου, μετατρέποντας τον Μούδρο σε πολεμική βάση και μόνιμο ορμητήριο του Ελληνικού Στόλου.

Η Ελλάδα είχε διαβλέψει ότι η διαμάχη στο Αιγαίο θα κρινόταν υπέρ εκείνου που θα ήλεγχε τα Στενά. Αν οι Τούρκοι είχαν προβλέψει να οχυρώσουν τη Λήμνο, θα ναυμαχούσαν με πολύ καλύτερες προϋποθέσεις. Κατά συνέπεια, η απώλεια της Λήμνου στην αρχή των Βαλκανικών Πολέμων στοίχισε στους Τούρκους και έδωσε πλεονέκτημα στις κινήσεις των ελληνικών δυνάμεων τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά.

Μετά τη Λήμνο ακολούθησε η κατάληψη από τον ελληνικό στόλο της Θάσου.  Μια ναυτική μοίρα αποβίβασε στο νησί λόχο πεζικού ο οποίος το πρωί της 18ης  Οκτωβρίου 1912 κατέλαβε το νησί αιχμαλωτίζοντας τις αρχές. Ο πληθυσμός του νησιού έζησε στιγμές συγκίνησης και ενθουσιασμού. Έραιναν τους Έλληνες στρατιώτες με λουλούδια και ζαχαρωτά, ενώ κάποιοι άλλοι φιλούσαν τις μπότες των Ελλήνων αξιωματικών οι οποίοι, συγκινημένοι τους σήκωναν και τους αγκάλιαζαν.

Στη συνέχεια, στις 18 Οκτωβρίου 1912,  κατελήφθη η νήσος Ίμβρος, ενώ την επόμενη ημέρα (19 Οκτ.) στάλθηκαν πλοία, για να απελευθερώσουν τη Σαμοθράκη και τον Άγιο Ευστράτιο.

Ο Π. Κουντουριώτης σε τηλεγράφημά του προς το Υπουργείο Ναυτικών ανακοινώνει μεταξύ άλλων: «Ο στόλος περιπολεί διαρκώς περί Δαρδανέλλια αναμένων ματαίως την έξοδον του εχθρού».

Λίγες ημέρες αργότερα, την 21η Οκτωβρίου 1912 στέλνεται το ακόλουθο τηλεγράφημα προς το Υπουργείο Ναυτικών από το αντιτορπιλικό «Ιέραξ»: «Το αντιτορπιλικόν «Ιέραξ» υπό Κυβερνήτην τον αντιπλοίαρχον Α. Βρατσάνον ευτύχησεν σήμερον να χαιρετήσει διά νενομισμένων βολών την Ελληνικήν σημαίαν και την Δόξα των Ψαρών.»

Μετά τα Ψαρά σειρά να απελευθερωθεί είχε η Τένεδος. Ελληνικά αγήματα αποβιβάστηκαν και «εν ονόματι του Βασιλέως» κατέλαβαν το νησί στις 24 Οκτωβρίου 1912. Το επίσημο τηλεγράφημα προς το Υπουργείο Ναυτικών λακωνικότατα έγραφε: «Η νήσος Τένεδος κατελήφθη σήμερον την 3ην μεσημβρινήν υπό του στόλου του Αιγαίου». Εστάλη, όμως, κι ένα ακόμη τηλεγράφημα προς τον ναύσταθμο της Κωνσταντινούπολης με αποδέκτη τον ναύαρχο του τουρκικού στόλου που, με σκωπτικό λόγο, έγραφε: «Κατελάβομεν Τένεδον. Αναμένομεν αντίπαλον στόλον. Εάν στόλος σας στερείται γαιάνθρακας είμαι προθυμότατος παραχωρήσω». Υπογραφή Π. Κουντουριώτης.

Όμως, στη Λήμνο όπου βρισκόταν ο αρχηγός του στόλου Π. Κουντουριώτης, είδε έκπληκτος μια μέρα μπροστά του εκπροσώπους της «Ελεύθερης Πολιτείας της Ικαρίας» να του επιδίδουν ψήφισμα των κατοίκων του νησιού. Κήρυσσαν από μόνοι τους την ένωση με την Ελλάδα και ζητούσαν ένα πολεμικό να πάει να τους κυριεύσει. Ο Κουντουριώτης διέθεσε το αντιτορπιλικό «Θύελλα» το οποίο στις 4 Νοεμβρίου έφθασε στην Ικαρία, αποβίβασε μερικούς ναύτες και την κατέλαβαν και τυπικά.

Πιο πρακτικοί οι Σαμιώτες αποφάσισαν να δράσουν γι’ άλλη μια φορά μόνοι και να μην ενοχλήσουν τον στόλο. Η αυτονομία που είχαν κερδίσει μετά από αγώνες φαινόταν για τους Σαμιώτες ξεπερασμένη. Τον Νοέμβριο του 1912, ο Θεμιστοκλής Σοφούλης συγκάλεσε την εθνοσυνέλευση του νησιού που κήρυξε την ένωση με την Ελλάδα, ένωση που θα πραγματοποιηθεί στις 2 Μαρτίου 1913.

Με εξαίρεση, λοιπόν, τα Δωδεκάνησα, στις αρχές Νοεμβρίου από τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου μόνο η Μυτιλήνη και η Χίος δεν ανήκαν ακόμη στην Ελλάδα. Σ’ αυτά τα νησιά, όμως, μια διλοχία δεν αρκούσε. Οι Τούρκοι τα είχαν οχυρώσει κι η κατάληψή τους απαιτούσε ισχυρότερες δυνάμεις και μέσα. Εξάλλου, η Λέσβος και η Χίος, επειδή βρισκόταν αρκετά μακριά από την έξοδο των Δαρδανελλίων, δεν εντάσσονταν άμεσα στα σχέδια του Κουντουριώτη με αποτέλεσμα η απελευθέρωσή τους να καθυστερεί.

Όταν έφτασε στη Λέσβο η είδηση για απελευθέρωση των γειτονικών νησιών από τον Ελληνικό Στόλο, οι κάτοικοί της αναθάρρησαν. Η επιθυμία για απελευθέρωση από τους Τούρκους, τους οδήγησε να στείλουν Επιτροπή Πλωμαριτών στη Λήμνο, και να παραδώσει επιστολή στον ναύαρχο Κουντουριώτη. Με την επιστολή αυτή δίνονταν πληροφορίες για τη δύναμη των Τούρκων στη Λέσβο και, παράλληλα, η επιτροπή ζητούσε την επίσπευση της απελευθέρωσης του νησιού.

Έτσι, ο ελληνικός στόλος ανταποκρινόμενος, στις 7 Νοεμβρίου του 1912 το βράδυ, ξεκίνησε από τον κόλπο του Μούδρου με επικεφαλής τον Π. Κουντουριώτη και το θωρηκτό «Αβέρωφ» για τη Λέσβο. Το ξημέρωμα της 8ης Νοεμβρίου βρίσκει τα ελληνικά πλοία έξω από το λιμάνι της Μυτιλήνης.

Αμέσως μετά την άφιξη του στόλου ο ναύαρχος Π. Κουντουριώτης επέδωσε τελεσίγραφο στις τουρκικές αρχές του νησιού, με το οποίο ζητούσε την άμεση παράδοση της πόλης. Τότε, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ των τουρκικών αρχών, των χριστιανών και μουσουλμάνων προυχόντων της Μυτιλήνης και αποφασίστηκε οι τουρκικές δυνάμεις να αποχωρήσουν στο εσωτερικό του νησιού και να γίνει αναίμακτα η κατάληψη της πόλης, προκειμένου να αποφευχθεί αιματοχυσία του άμαχου πληθυσμού.

Η απόβαση των Ελλήνων έγινε στις 12:30 στην θέση Πετρόσκαλα, μέσα στο λιμάνι της πόλης. Η υποδοχή των ελληνικών δυνάμεων έγινε με ξέφρενους πανηγυρισμούς από τους κατοίκους και μετά την παράδοση της πόλης στους Έλληνες από τις τουρκικές αρχές η πόλη σημαιοστολίστηκε. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε δοξολογία στον Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Αθανασίου στην οποία, χοροστατούντος του Μητροπολίτου Μυτιλήνης, Κυρίλλου, όλοι έψαλαν  το «Χριστός Ανέστη».

Αμέσως τότε, με ανακοίνωσή τους οι ελληνικές αρχές κήρυξαν την ένωση του νησιού με την Ελλάδα και διακήρυξαν την ισονομία και την ισοπολιτεία για όλους τους κατοίκους, χριστιανούς και μουσουλμάνους.

Από τα πρώτα μέτρα της ελληνικής Διοίκησης ήταν η επισήμανση των κατασχεθέντων στο Ταχυδρομείο οθωμανικών γραμματοσήμων με τη φράση «Ελληνική Κατοχή Μυτιλήνης». Η λέξη «Κατοχή» σηματοδοτούσε την προσωρινότητα της ενσωμάτωσης του νησιού με την Ελλάδα, αφού η οριστική ενσωμάτωσή του θα γίνει το 1923 με τη Συνθήκη της Λοζάνης. Διαφορετική, δυστυχώς, ήταν η τύχη των δύο νησιών Ίμβρου και Τενέδου που με την ίδια συνθήκη ενσωματώθηκαν στην Τουρκία.

Οι ελληνικές δυνάμεις που αποβιβάστηκαν στη Μυτιλήνη δεν ξεπερνούσαν τους 1.600 άνδρες. Ο τουρκικός στρατός αριθμούσε 1.500 με 2.000 άνδρες. Τότε, αποφασίστηκε από την ελληνική πλευρά να μη γίνει τελικά σύγκρουση πριν φτάσουν και οι ελληνικές ενισχύσεις σε στρατιωτικά μέσα και πολεμοφόδια.

Έτσι, το βορειοδυτικό μέρος του νησιού παρέμεινε υπό τουρκική κατοχή υφιστάμενο την τρομοκρατία, γνωστή ως «Φόβια», που ασκούσαν τα άτακτα αντάρτικα μουσουλμανικά σώματα (βασιβουζούκοι) που συνέδραμαν το έργο του τακτικού στρατού. Ο Μεσότοπος, η Αγία Παρασκευή, η Ερεσός και η Πέτρα υπέστησαν, γνώρισαν την εκδικητική μανία των βασιβουζούκων.

Ως αντιστάθμισμα των άτακτων τουρκικών ανταρτικών σωμάτων αρκετοί Μυτιληνιοί τέθηκαν στη διάθεση του ελληνικού στρατού και εξοπλίστηκαν με σκοπό να χρησιμοποιηθούν ως πολιτοφυλακή στα λεσβιακά χωριά. Η διάπραξη, όμως, τρομοκρατικών πράξεων κατά του άμαχου πληθυσμού εξ αμφοτέρων των πλευρών οδήγησε τις ελληνικές αρχές στον αφοπλισμό των χριστιανικών ανταρτικών σωμάτων και στην τιμωρία αρκετών ενόπλων που πρωτοστάτησαν σε επεισόδια εναντίον αμάχων.

Στο μεταξύ, οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις είχαν οχυρωθεί στις εκ των προτέρων οχυρωμένες θέσεις στον Κλαπάδο, μουσουλμανικό χωριό  που δεν υπάρχει σήμερα, που βρισκόταν στην ευρύτερη περιφέρεια της Λαφιώνας.

Στον Μόλυβο η επικείμενη απελευθέρωση είχε ως αποτέλεσμα να εξαντληθούν από τα εμπορικά καταστήματα της πόλης όλα τα υφάσματα με γαλάζιο και λευκό χρώμα, για την κατασκευή από τους κατοίκους ελληνικών σημαιών, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να διενεργήσουν έρευνες στα σπίτια. Ταυτόχρονα, ο ελληνικός στόλος βομβάρδισε τα καΐκια στο λιμάνι του Μολύβου, ώστε να κοπεί κάθε επικοινωνία με τα μικρασιατικά παράλια.

Στο διάστημα που μεσολάβησε, ο ελληνικός στόλος είχε ενισχύσει στρατιωτικά το νησί με 1.500 άνδρες οι οποίοι πλαισιώνονταν και από πολλούς ντόπιους εθελοντές. Το κύριο σώμα εθελοντών αποτελούσε η Λεσβιακή Φάλαγγα η οποία απαρτιζόταν από 210 Λέσβιους μετανάστες που είχαν έρθει από την Αμερική.  Όλη αυτή η ελληνική δύναμη, βάδισε προς το τουρκικό στρατόπεδο του Κλαπάδου.

Η επιθετικές ενέργειες των Ελλήνων άρχισαν την 6η Δεκεμβρίου. Ο ηρωισμός και η αυτοθυσία των ελλήνων στρατιωτών αλλά και οι εύστοχες βολές του πυροβολικού και των ελληνικών πολεμικών πλοίων που βρίσκονταν ανοιχτά της Πέτρας ανάγκασαν την τουρκική δύναμη να παραδοθεί το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου του 1912 στο ύψωμα Πετσοφάς, νοτιανατολικά του Κλαπάδου, όπου και υπογράφηκε πρωτόκολλο παράδοσης του τουρκικού στρατού. Η παράδοση του οπλισμού και συνολικά 1.700 Τούρκων έγινε στο χωριό Φίλια. Στη συνέχεια, οι αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν στον Μόλυβο και από εκεί με πλοίο στη Μυτιλήνη, όπου και αφέθηκαν ελεύθεροι να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Οι απώλειες των ελληνικών δυνάμεων ήταν εννέα νεκροί (ένας αξιωματικός και οκτώ οπλίτες) και 81 τραυματίες (ένας αξιωματικός και 80 οπλίτες). Η απελευθέρωση του υπολοίπου μέρους του νησιού θα ακολουθήσει σταδιακά τις επόμενες ημέρες. Έτσι, έληξε οριστικά και επίσημα η επί 450 χρόνια τουρκική παρουσία στη Λέσβο.

Την 11η Νοεμβρίου του 1912 ο ελληνικός στόλος αποτελούμενος από τρία καταδρομικά, δύο αντιτορπιλικά  και τρία μεταγωγικά με 2500 στρατιώτες, φτάνει έξω από το λιμάνι της Χίου, του τελευταίου νησιού που τελούσε ακόμη υπό τουρκική κατοχή. Οι Χιώτες υποδέχονται τον στρατό με ενθουσιασμό, σίγουροι ότι αυτή την φορά θα καταφέρουν να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Οι γυναίκες με δάκρυα στα μάτια φιλούσαν τα χέρια των αξιωματικών και όλοι μαζί έψαλλαν το «Χριστός Ανέστη». Ο δήμαρχος της πόλεως Νίκος Κουβελάς, απευθυνόμενος προς τον πρώτο αξιωματικό που συνάντησε, αφού τον αγκάλιασε και τον φίλησε, του είπε: «Που είστε μωρέ παιδιά που σας περιμένουμε πεντακόσια χρόνια;»

Ο στρατιωτικός διοικητής του νησιού Ζιχνύ Μπέης αρνείται να το παραχωρήσει και, υπολογίζοντας βοήθεια από τη Μικρά Ασία, δηλώνει ότι θα το υπερασπιστεί μέχρις εσχάτων. Μετά την άρνηση των Τούρκων οι Έλληνες στρατιώτες αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση. Αποβιβάζονται στην περιοχή Κοντάρι, συμπλέκονται με τις τουρκικές δυνάμεις και την επόμενη μέρα εισέρχονται στην πόλη της Χίου. Την ίδια στιγμή αποστέλλεται το ακόλουθο σήμα προς το Υπουργείο Στρατιωτικών: «Ώρα 8η πρωίας Ελληνικός Στρατός κατέλαβε πρωτεύουσα Χίου…». Εν Χίω τη 12-11-12.

Οι συγκρούσεις θα συνεχιστούν έως ότου ο τούρκος διοικητής Ζιχνύ Μπέης στις 21 Δεκεμβρίου υπογράψει την παράδοση του νησιού αφήνοντας στα χέρια των ελληνικών δυνάμεων δεκάδες πυροβόλα, πυρομαχικά και τρόφιμα. Από τους 2044 αιχμαλώτους, οι βαριά τραυματίες μεταφέρθηκαν στον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας, ενώ οι υπόλοιποι στην Πελοπόννησο.

Με την κατάληψη της Χίου ολοκληρώνεται η απελευθέρωση των νησιών του Β.Α Αιγαίου. Μια επική προσπάθεια οδήγησε στο ποθητό αποτέλεσμα. Μια προσπάθεια, καρπός καλής οργάνωσης, συντονισμένων ενεργειών, κλίματος αρραγούς ενότητας και σύμπνοιας πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας – που δυστυχώς δεν θα διαρκέσει για πολύ –  και προπαντός άφθαστου ηρωισμού των τέκνων της Ελλάδας.

Για τα νησιά του Αιγαίου, για την Ελλάδα άρχιζε η πιο μεγάλη ημέρα της σύγχρονης ιστορίας.

 

 

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Ακολουθήστε μας στο Facebook @grnewsradiofl

Ακολουθήστε μας στο Twitter @grnewsradiofl

 

Copyright 2021 Businessrise Group.  All rights reserved. Απαγορεύται ρητώς η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή αναδιανομή μέρους ή όλου του υλικού του ιστοχώρου χωρίς τις κάτωθι προυποθέσεις: Θα υπάρχει ενεργός σύνδεσμος προς το άρθρο ή την σελίδα. Ο ενεργός σύνδεσμος θα πρέπει να είναι do follow Όταν τα κείμενα υπογράφονται από συντάκτες, τότε θα πρέπει να περιλαμβάνεται το όνομα του συντάκτη και ο ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί στο προφίλ του Το κείμενο δεν πρέπει να αλλοιώνεται σε καμία περίπτωση ή αν αυτό κρίνεται απαραίτητο να συμβεί, τότε θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον αναγνώστη ποιο είναι το πρωτότυπο κείμενο και ποιες είναι οι προσθήκες ή οι αλλαγές. αν δεν πληρούνται αυτές οι προυποθέσεις, τότε το νομικό τμήμα μας θα προβεί σε καταγγελία DMCA, χωρίς ειδοποίηση, και θα προβεί σε όλες τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες.

Άλλα Άρθρα

Ισχυρή κακοκαιρία πλήττει τις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες

Ισχυρή κακοκαιρία πλήττει τις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες

Περισσότεροι από 200.000 πολίτες έμειναν χωρίς ρεύμα στις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες το πρωί της Δευτέρας μετά από μια μεγάλη χειμερινή καταιγίδα που σάρωσε την περιοχή, προκαλώντας πολλούς ανεμοστρόβιλους στη Φλόριντα.

Η Ελληνική Αστυνομία προσέφερε είδη που συγκεντρώθηκαν εθελοντικά, σε Ιδρύματα – Φιλανθρωπικούς Οργανισμούς

Η Ελληνική Αστυνομία προσέφερε είδη που συγκεντρώθηκαν εθελοντικά, σε Ιδρύματα – Φιλανθρωπικούς Οργανισμούς

Με πρωτοβουλία του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, στο πλαίσιο της εορταστικής περιόδου των Χριστουγέννων και του Νέου Έτους, πραγματοποιήθηκε πανελλήνια εθελοντική συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης, (τρόφιμα, φάρμακα, είδη ρουχισμού, κ.α.), από το αστυνομικό και πολιτικό προσωπικό του Σώματος.

Των Αιώνων τα Φαντάσματα

Των Αιώνων τα Φαντάσματα

Αιώνες και ατέλειωτα της γης τα παρακάλια

στην άκρη της παλιάς ευχής κρεμιέσαι και λυγάς,

με ένα πικρό χαμόγελο στης πλάνης τα ακρογιάλια

και από της μάνας την ευχή βαθιά μοιρολογάς.