EnglishGreek

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida, με έδρα το Miami
The Greek News and Greek Radio in  FL

Σε εκείνους που σκέπτονται πως η Ελλάδα σήμερα δεν έχει καμία σημασία ας μου επιτραπεί να πω ότι δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Η σημερινή, όπως και η παλιά Ελλάδα, έχει υψίστη σημασία για οποιονδήποτε ψάχνει να βρει τον εαυτό του.

Χένρυ Μίλλερ, 1891-1980, Αμερικανός συγγραφέας

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida, με έδρα το Miami
The Greek News and Greek Radio in  FL

Subscribe to our newspaper
EnglishGreek
λογοθέτης

Λυκούργος Λογοθέτης: Επαναστάτης με αιτία!

22 Feb, 2024

Η συνέχεια του άρθρου του Κώστα Στοφόρου

 

 

Αυτή ήταν η αρχή του τέλους για την εκστρατεία κατάληψης της Σάμου. Τη δεινή ήττα ακολούθησαν αντίποινα εναντίον των Ελλήνων που διέμεναν στα Μικρασιατικά παράλια. 800 οικογένειες αναγκάστηκαν να μετοικήσουν στη Σάμο. Οι Σαμιώτες στο επόμενο διάστημα πύκνωσαν τις επιδρομές τους στα χωριά που κατοικούνταν από Τούρκους, με αποτέλεσμα οι Οθωμανοί αν αφήσουν τα παράλια έρημα και να αποσυρθούν στην ενδοχώρα, με εξαίρεση τη φρουρά που έμεινε στο φρούριο στο Κουσάντασι.

Μέσα από αυτές τις περιγραφές και τα ιστορικά γεγονότα, γίνεται φανερός ο ξεχωριστός ρόλος που έπαιξε ο Λυκούργος Λογοθέτης. Όπως γράφει ο Μιχαήλ Γ. Σακκελαρίου, «Διαμόρφωσε και εφάρμοσε δημοκρατικούς θεσμούς. Εισήγαγε τη λαϊκή κυριαρχία. Τη νομοθετική εξουσία την εμπιστεύθηκε σε συνελεύσεις αντιπροσώπων του λαού που εκλέγονταν με καθολική ψηφοφορία. Οι συνελεύσεις αυτές τον εξέλεγαν γενικό διοικητή της Σάμου για ένα έτος. Στο τέλος κάθε θητείας του λογοδοτούσε ενώπιον της συνέλευσης. Βρέθηκε μπροστά σε λαϊκές αποφάσεις που τον περιέβαλαν με αντιδημοκρατικές εξουσίες. Η συνέλευση του 1823 τον ανακήρυξε «Κυριάρχην τῆς πατρίδος» και υποσχέθηκε σε αυτόν «πᾶσαν εὐπείθειαν καὶ ὑποταγήν». Ψηφίσματα όλων των επόμενων συνελεύσεων της αυτόνομης Σάμου επανέλαβαν την ίδια υπόσχεση για ευπείθεια και υποταγή. Όμως ο Λυκούργος δεν παρασύρθηκε από αυτές τις προκλήσεις και συνέχισε να λογοδοτεί στην ετήσια συνέλευση και να επανεκλέγεται από αυτήν…» (Σακελλαρίου 2014, σελ. xi)

«Πρέπει να παρατηρηθεί ότι στα νησιά ο ταξικός αγώνας πήρε, με την έκρηξη της Επανάστασης, εντονότατο χρώμα και σε πολλές περιπτώσεις (Ύδρα, Άνδρος, Σάμος) έλαβε χαρακτήρα κοινωνικής επανάστασης που κατάργησε τα φεουδαρχικά προνόμια των αρχόντων», λέει από την πλευρά του ο Τάσος Βουρνάς, και συμπληρώνει πως «η επανάσταση εκεί πήρε έντονο κοινωνικό χαρακτήρα όπως έγινε στην Ύδρα με τον Οικονόμου, στην Άνδρο με τον Μπαλή, όπου σημειώθηκε και η υψηλότερη στάθμη κοινωνικής αγωνιστικής, με ιδέες και πολιτικές ενέργειες εμπνευσμένες από το οπλοστάσιο της γαλλικής επανάστασης, καθώς και στη Σάμο αργότερα, όταν οι λαϊκές μάζες του νησιού κάτω από τη σθεναρή ηγεσία του Λογοθέτη -Λυκούργου, όχι μόνο ξεσηκώθηκαν στον αγώνα αλλά εφάρμοσαν -όπως απόδειξε ο Αλ. Σεβαστάκης ένα πρόγραμμα αντιφεουδαρχικό με διανομή της μεγάλης ιδιοκτησίας στους μικροκαλλιεργητές και τους ακτήμονες εργάτες γης» (Βουρνάς, σελ. 83)

Σύμφωνα με τον Γ. Καραμπελιά, «η Σάμος συνιστά το επιτυχημένο υπόδειγμα μιας αυτόκεντρης, ριζοσπαστικής και ταυτόχρονα ισορροπημένης επαναστατικής διαδικασίας, μιας ολοκληρωμένης και συνθετικής έκφρασης του ελληνικού διαφωτισμού, όπου τα δάνεια, από τη γαλλική Επανάσταση, στοιχεία εντάσσονται οργανικά στον ιδεολογικό καμβά του ελληνικού κόσμου», ενώ ο Λυκούργος Λογοθέτης είναι από τους ελάχιστους που μπόρεσαν να δουν το ριζοσπαστικό όραμα του διαφωτισμού να υλοποιείται, έστω και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.

Όπως γράφει και πάλι ο Γ. Καραμπελιάς, ο Λογοθέτης, «ως «καρμανιόλος» και Φιλικός, συνδύαζε το κοινωνικό και εθνικό στοιχείο του αγώνα, ενώ, ως οπαδός της γαλλικής Επανάστασης και «αγιορίτης» ή «λογοθέτης» στις αυλές των Φαναριωτών, αντλούσε ταυτόχρονα από το σύνολο σχεδόν των διαφορετικών παραδόσεων που άρδευαν τον προεπαναστατικό και τον επαναστατημένο ελληνισμό»

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν και ιστορικοί όπως ο Φίνλευ, που προφανώς απεχθάνονταν τις δημοκρατικές μεθόδους του Λογοθέτη. Γράφει χαρακτηριστικά γι’ αυτόν, πως ήταν «τολμηρός τυχοδιώκτης», ο οποίος «επωφελήθηκε από την άγνοια των περισσοτέρων συμπατριωτών του στις πολιτικές και στρατιωτικές υποθέσεις και τους έπεισε να του αναθέσουν τη γενική διεύθυνση των δημοσίων πραγμάτων της Σάμου» (Φίνλεϋ, τομ. Α, σελ. 325)

Το 1824, μετά την καταστροφή των Ψαρών ο οθωμανικός στόλος υπό τον Χοσρέφ Πασά ετοιμαζόταν να εκστρατεύει εναντίον της Σάμου και κάλεσε τους Σαμιώτες να δηλώσουν υποταγή. Η Συνέλευση απέρριψε τις προτάσεις αυτές.

Όπως αναφέρει ο Διονύσιος Κόκκινος «άλλοι επρότειναν να εγκαταλειφθή εντελώς η Σάμος και να σωθεί ο πληθυσμός της δια της φυγής… Άλλοι υπεστήριζαν ότι δεν θα τους σώση παρά μόνον η αγγλική προστασία… Άλλοι επρότειναν να ζητηθή από τον καπετάν πασά συμβιβασμός… Και τέλος οι θαρραλεώτεροι υπεστήριζαν εντόνως ότι όφειλαν να μείνουν εις τα ιερά εδάφη της πατρίδας των, δια να την υπερασπίσουν μέχρι θανάτου, ελπίζοντες εις την συνδρομήν του ελληνικού στόλου. Υπερίσχησαν οι τελευταίοι…» (Κόκκινος, τόμος 8ος, σελ. 196-97)

Για άλλη μια φορά ο Λυκούργος Λογοθέτης έδειξε τον δρόμο του αγώνα και υπερίσχυσε των «ενδοτικών» του νησιού. Η θαρραλέα αυτή στάση είχε πολύ μεγάλες συνέπειες.

Η ναυμαχία της Σάμου στις 5 Αυγούστου με ηγέτη του στόλου των Γεώργιο Σαχτούρη, οδήγησε σε μεγάλη νίκη των Ελλήνων και έκτοτε «η Τουρκία έπαυσε την δια του ιδίου της στόλου και μόνον διεξαγωγήν θαλασσίων επιχειρήσεων και ενεπιστεύθη το μέλλον της εις τον εξ Αιγύπτου σύμμαχον» (Κόκκινος, σελ. 205)

 

Η εκστρατεία και η Σφαγή της Χίου

Στα  χίλια οχτακόσια έτος είκοσι δύο

Σαμιώτες εθελήσανε να πάρουνε τη Χίο.

Ο Λογοθέτης κι ο Μπουρνιάς συνάξανε τ’ ασκέρι

Και των Χιωτών μηνύσανε πως έχουνε σεφέρι

…..

Οι Χιώτες σαν το άκουσαν παν και τους χαιρετούνε.

Θαρρούσι οι κακόμοιροι πως θα λευτερωθούνε

(Στ. Βίου, Η σφαγή της Χίου εις το στόμα του Χιακού λαού, Εν Χίω 1921. Σελ. 135-136)

 

Ένα μεγάλο γεγονός που συνδέεται με τον Λυκούργο Λογοθέτη και για πολλούς ιστορικούς -και όχι μόνο- αμαυρώνει την εικόνα του, είναι η προσπάθειά του για την Επανάσταση στη Χίο, την οποία ακολούθησε ο αφανισμός των κατοίκων του νησιού.

Από τα πιο πλήρη αφιερώματα που περιλαμβάνει όλες τις απόψεις, είναι αυτό που περιλαμβάνεται στο σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου του Κυριάκου Σιμόπουλου «Πως είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του ’21 (τόμος δεύτερος 1822-23). Αφιερώνει 90 σελίδες στην «αλήθεια για τον όλεθρο της Χίου» και παραθέτει ένα πλήθος μαρτυριών και από αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων.

Ο Λυκούργος Λογοθέτης αποβιβάστηκε στη Χίο με εκστρατευτικό σώμα από τη Σάμο στις 11 Μαρτίου του 1822. «Όλοι οι κάτοικοι του νησιού συνεπαρμένοι από το όραμα της ελευθερίας, ενώθηκαν με τους ξένους και ανάγκασαν τους Τούρκους να κλειστούν στο Κάστρο», σύμφωνα με αναφορά του Γενικού Προξένου της Νάπολι στη Σμύρνη Antonio Girardi προς τον υπουργό Εξωτερικών De Cirello, (Philip Argenti, The Massacres of Chio described in contemporary diplomatic reports, London 1932, σελ.15α -παράθεση από Κυρ. Σιμόπουλο).

Η πολιορκία κράτησε ως τις 30 Μαρτίου, οπότε εμφανίστηκε στο νησί ο Οθωμανικός στόλος. Η πολιορκία λύθηκε, οι Σαμιώτες εγκατέλειψαν το νησί, αποβιβάστηκαν χιλιάδες οπλισμένοι άτακτοι και ξεκίνησε η μεγάλη σφαγή που οδήγησε στον αφανισμό της συντριπτικής πλειονότητας των κατοίκων του νησιού…

Η αποτυχία της εκστρατείας και οι ολέθριες συνέπειές της οδήγησαν σε παραχάραξη της ιστορίας: «Δεν υπάρχει στην ελληνική ιστορία προηγούμενο τόσο συστηματικού διασυρμού  ενός λαού με την κατηγορία της δειλίας και της εθελούσιας υποταγής στον τύραννο. Ούτε παρόμοιο υμνολόγιο ραγιαδισμού. Και το κυριώτερο δεν υπάρχει τέτοιο φαινόμενο διαστροφής των γεγονότων. Γιατί οι Χιώτες και στον ξεσηκωμό πολέμησαν και κατά την εισβολή των Τούρκων αντιστάθηκαν με απόγνωση, δείχνοντας θάρρος και αυτοθυσία» (Σιμόπουλος, σελ. 67).

Ο Τάσος Βουρνάς, σημειώνει πως «οι Σαμιώτες καρμανιόλοι αποφασίζουν να φέρουν τις επαναστατικές σημαίες τους στη Χίο, παρά την λυσσώδη αντίδραση των κοτσαμπάσηδων της Χίου, που δεν θέλανε με κανένα τρόπο επαναστατικά γεγονότα στο νησί. Αντίθετα «ο λαός ηνώθη μετά των Σαμίων», όπως μαρτυρεί ο Αυστριακός ιστορικός Πρόκες Όστεν (Α’ μεταφ. Α. Βλάχου).…Η λαϊκή εξουσία πήρε συγκεκριμένη μορφή με την εκλογή λαϊκής ηγεσίας από 7 εφόρους…» (Βουρνάς, σελ. 114)

 

 

Συνεχίζεται

 

 

photo https://alfavita.gr 

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Ακολουθήστε μας στο Facebook @grnewsradiofl

Ακολουθήστε μας στο Twitter @grnewsradiofl

 

Copyright 2021 Businessrise Group.  All rights reserved. Απαγορεύται ρητώς η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή αναδιανομή μέρους ή όλου του υλικού του ιστοχώρου χωρίς τις κάτωθι προυποθέσεις: Θα υπάρχει ενεργός σύνδεσμος προς το άρθρο ή την σελίδα. Ο ενεργός σύνδεσμος θα πρέπει να είναι do follow Όταν τα κείμενα υπογράφονται από συντάκτες, τότε θα πρέπει να περιλαμβάνεται το όνομα του συντάκτη και ο ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί στο προφίλ του Το κείμενο δεν πρέπει να αλλοιώνεται σε καμία περίπτωση ή αν αυτό κρίνεται απαραίτητο να συμβεί, τότε θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον αναγνώστη ποιο είναι το πρωτότυπο κείμενο και ποιες είναι οι προσθήκες ή οι αλλαγές. αν δεν πληρούνται αυτές οι προυποθέσεις, τότε το νομικό τμήμα μας θα προβεί σε καταγγελία DMCA, χωρίς ειδοποίηση, και θα προβεί σε όλες τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες.

Άλλα Άρθρα

Τελευταία Άρθρα

Σχολιασμός Επικαιρότητας

Ενδιαφέροντα Θέματα

Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων


Συμβουλές Μαγειρικής

International sounds DJ Entertainment

Pin It on Pinterest

Share This