Ζάκυνθος! Το νησί για το οποίο πολλοί επιφανείς άνδρες, μεταξύ των οποίων ο Edgar Allan Poe και ο Oscar Wilde, εκφράστηκαν με τα πλέον κολακευτικά λόγια! Ζάκυνθος! Το νησί που είναι γνωστό διεθνώς ως Τζάντε, αλλά και με την ποιητική βενετσιάνικη ονομασία Φιόρο του Λεβάντε, δηλαδή Άνθος της Ανατολής και προφανώς καθόλου τυχαία! Ζάκυνθος, το νησί που ο Όμηρος αναφέρει ως Υλήεσσα, δηλαδή δασώδη και που πήρε τελικά τ’ όνομά του από τον πρώτο εποικιστή του, τον Ζάκυνθο, γιο του βασιλιά της Φρυγίας Δάρδανου. Ζάκυνθος! Αγαπημένος γενέθλιος τόπος δύο εθνικών ποιητών, του δικού μας Διονυσίου Σολωμού, αλλά και του εθνικού ποιητή της Ιταλίας Ούγκο Φώσκολο και ακόμα του Ανδρέα Kάλβου, του Γρηγορίου Ξενόπουλου, του Αγίου Διονυσίου, της συγγραφέως Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου, του συλλέκτη Ρωσικών έργων τέχνης Γεωργίου Κωστάκη, του συνθέτη Παύλου Καρρέρ και τόσων άλλων επιφανών προσωπικοτήτων. Μιλάμε άλλωστε για έναν τόπο με μακρά παράδοση στις τέχνες και τα γράμματα, που διαθέτει παράλληλα πάμπολλες φυσικές ομορφιές, εκτεταμένους ελαιώνες και αμπελώνες, πανέμορφα παραδοσιακά χωριά, δασωμένους λόφους, εντυπωσιακές απόκρημνες ακτές και υπέροχες ακρογιαλιές, καταφέρνοντας έτσι να μαγεύει τους επισκέπτες του με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και να τους κρατάει για πάντα δέσμιους της γοητείας του!
Αυτό το πανέμορφο νησί, τους κατοίκους και τους επισκέπτες του, εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο το ΚΤΕΛ Ζακύνθου, για την ιστορία, τις δραστηριότητες και τον τρόπο λειτουργίας του οποίου, μας μιλά αναλυτικά ο δραστήριος Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλός του Διονύσης Κακολύρης, στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή του που ακολουθεί. Να σημειώσουμε ότι στο πενταμελές Δ.Σ. του ΚΤΕΛ Ζακύνθου, που εκλέχθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, συμμετέχουν επίσης οι: Γεώργιος Χαϊκάλης (Αντιπρόεδρος) και Φίλιππος Ιγγλέσης, Αλέξης Παντής και Γεώργιος Πλέσσας (Μέλη).
Πρόεδρε, ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με τα λεωφορεία; Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τον χώρο και πώς φτάσατε να βρίσκεστε
Εγώ είμαι η πέμπτη γενιά πια της οικογενείας, που ασχολούμαστε με τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ Ζακύνθου. Ήταν αρχικά ο παππούς μου, κατόπιν ο πατέρας μου και τώρα εγώ. Από μικρό παιδί ήμουν μέσα στα λεωφορεία, με τον πατέρα και τον παππού, που με έπαιρναν στα ταξίδια μαζί τους. Από την ηλικία των 13-14 ετών πήγαινα και τους βοηθούσα τα καλοκαίρια, ενώ 15 ετών δούλεψα για πρώτη φορά ως εισπράκτορας. Μόλις απολύθηκα από στρατιώτης δούλεψα στην αποθήκη του ΚΤΕΛ, ως αποθηκάριος και στη συνέχεια έβγαλα το δίπλωμά μου και ξεκίνησα κανονικά. Από το 2007 δραστηριοποιούμαι στο Διοικητικό Συμβούλιο και παράλληλα διετέλεσα και μία τετραετία ως Αντιπρόεδρος, μέχρι που έφτασε το 2018, οπότε και ξεκίνησε η πρώτη μου θητεία ως Προέδρου του ΚΤΕΛ Ζακύνθου. Τώρα, βρισκόμαστε ήδη στην τρίτη θητεία, που ξεκίνησε στις αρχές του 2025.
Δώστε μας εν συντομία κάποια στοιχεία για την ιστορία, την οργάνωση και την πορεία του ΚΤΕΛ Ζακύνθου γενικότερα, αλλά και σε ό,τι αφορά σε συνεργασίες με άλλα ΚΤΕΛ και το πλαίσιο λειτουργίας του.
Το ΚΤΕΛ Ζακύνθου ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1930 και υπάρχουν καταγραφές με τους πρώτους ιδιοκτήτες λεωφορείων και για τα δρομολόγια μέσα στο νησί. Δεν υπήρχε τότε ferry boat, μόνο καράβια που έφευγαν από τον Πειραιά. Μετά τον σεισμό του 1953, κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1960, άρχισε να υπάρχει η ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Κυλλήνη και από τότε ξεκίνησε και το πρώτο υπεραστικό δρομολόγιο. Είμαστε το μικρότερο ΚΤΕΛ στην Ελλάδα, που εκτελεί υπεραστικά δρομολόγια και αποτελείται από 19 ιδιόκτητα λεωφορεία. Μετέπειτα και όσο αυξανόταν η δουλειά και η τουριστική κίνηση, αγοράσαμε όλοι μαζί αυτά τα λεωφορεία, που ονομάζουμε αστικού τύπου, ημιαστικά και αστικά. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε κάποιες συνεργασίες με άλλα ΚΤΕΛ, άμεσα, διότι δεν υπάρχει αυτή η ανάγκη. Ο κόσμος θέλει να πάει στην Αθήνα ή στην Πάτρα. Ξεκινήσαμε από το 1996 και τη γραμμή της Θεσσαλονίκης, στην οποία εκτελούνται δύο δρομολόγια εβδομαδιαίως το καλοκαίρι και 1 τον υπόλοιπο χρόνο. Συνδέουμε, επίσης, τη Ζάκυνθο με τη Λάρισα και τη Λαμία, αναγκαστικά, διότι έχουμε εκεί στρατιώτες και δασκάλους. Δεν υπάρχουν, λοιπόν, κάποιες συνεργασίες, η τελευταία ήταν πριν από ένα χρόνο, αν μπορούμε να την πούμε συνεργασία. Μετά από χρόνια και από πολλές δικές μας προσπάθειες, χρησιμοποιούμε πλέον κι εμείς το κτήριο του ΚΤΕΛ Αχαΐας, στην Πάτρα και θέλω να ευχαριστήσω πολύ και τον κύριο Μανωλόπουλο, τον Πρόεδρο του ΚΤΕΛ Αχαΐας, που συνέβαλε ώστε να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Γνωρίζουμε τα δρομολόγια του συγκεκριμένου ΚΤΕΛ και ενημερώνουμε τους επιβάτες μας, αν θέλουν να επιλέξουν κάποιο από αυτά. Ο Ανδρέας ο Μανωλόπουλος, Πρόεδρος επί μακρόν και μέχρι πριν λίγους μήνες του ΚΤΕΛ Αχαΐας, είναι πραγματικά μοναδικός. Ήταν στον Άραξο φαντάρος μαζί με τον παππού μου. Πάνω κοιμόταν ο Ανδρέας και κάτω ο παππούς. Όταν ερχόταν εδώ για διάφορους λόγους, ο παππούς τον περίμενε στο λιμάνι και όταν εκείνος με βλέπει στην Πάτρα, πάντα μου μιλάει για τον παππού μου. Είχαν μεγάλες φιλίες!
Πόσους μετόχους έχετε και πώς είναι οι μεταξύ σας σχέσεις;
Όπως προανέφερα, είμαστε το μικρότερο ΚΤΕΛ, έχουμε μόνο 19 λεωφορεία. Στα 19 αυτά λεωφορεία υπάρχουν κάποια στα οποία μετέχει μόνο ένας μέτοχος και άλλα που οι μέτοχοι μπορεί να είναι μέχρι και τρεις. Παλαιότερα ήταν λεωφορείο και μέτοχος, όταν όμως άρχισαν να τα κληροδοτούν στα παιδιά τους οι μέτοχοι αυξήθηκαν και τώρα είμαστε συνολικά περίπου 30 – 32. Οι σχέσεις εδώ είναι ανέκαθεν οικογενειακές, εκ των πραγμάτων, είμαστε λίγοι! Πάντα βέβαια υπάρχουν και διαφορές, πάντα υπάρχουν οι άλλες γνώμες, αλλά αυτό είναι καλό, διότι είναι δημοκρατικό ο καθένας να έχει την άποψή του και να την υποστηρίζει. Δεν έχουμε όμως ιδιαίτερα προβλήματα, οι περισσότεροι δούλευαν επί πολλά χρόνια μαζί στο Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) του ΚΤΕΛ, γιατί όπως σας είπα ήμασταν 7 λεωφορεία, από τα 19 που είμαστε σήμερα. Για φανταστείτε το! Ο παππούς μου, για παράδειγμα, ήταν μαζί με όλους αυτούς και ο πατέρας μου διετέλεσε Σύμβουλος. Ο παππούς μου δεν ήθελε ποτέ να ασχοληθώ με το Διοικητικό Συμβούλιο και το 2007 που μου ζήτησαν να συμμετέχω δεν το ήθελε, διότι οι ευθύνες είναι πολλές. Και δεν είχε άδικο! Δυστυχώς, δεν πρόλαβε να με δει Πρόεδρο! Το 2013, έξω από το σπίτι του, έγινε ένα δυστύχημα, όταν ένας μεθυσμένος οδηγός έπεσε πάνω τους. Η γιαγιά μου πέθανε ακαριαία και ο παππούς μου έζησε περίπου ένα μήνα. Το δυστύχημα συνέβη στις 3 Ιουλίου και στις 15 Αυγούστου, ημέρα της γιορτής της γιαγιάς μου, μας είχε καλέσει στο σπίτι. Είχε αιμάτωμα στο κεφάλι, αλλά το πάλευε! Ήξερε τα πάντα για τα λεωφορεία, διότι εγώ δούλευα το δικό του και το γνώριζε. Αυτός με μεγάλωσε και δυστυχώς δεν πρόλαβε να με δει Πρόεδρο! Εγώ, με το που ολοκληρώθηκαν οι εκλογικές διαδικασίες, πήγα στο Νεκροταφείο, διότι ήθελα να του το πω! Την άλλη μέρα από τον Δεκαπενταύγουστο έφυγε και εκείνος, σε ηλικία 78 ετών.
Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα του κλάδου σας και πώς σας αντιμετωπίζει το κεντρικό κράτος;
Το οικονομικό ουσιαστικά, είναι ένα τεράστιο πρόβλημα, που όλα τα ΚΤΕΛ προσπαθούμε να το απορροφήσουμε, αλλά δεν είναι εύκολο. Σε συνομιλίες μας και με άλλους Προέδρους, διαπιστώνω ότι όλα τα ΚΤΕΛ έχουν σοβαρά προβλήματα, ως προς αυτό το θέμα. Σε άλλα ζητήματα όμως υπάρχει κάλυψη μπορώ να πω, γίνονται κινήσεις για τον κλάδο, είμαι ευχαριστημένος. Έχει αξιόλογα άτομα η Ομοσπονδία μας και γι’ αυτό υπάρχει και αποτέλεσμα.
Ποια είναι θεωρείτε τα μεγαλύτερα δικά σας επιτεύγματα, αυτά που έχετε κατορθώσει στα χρόνια που είστε Πρόεδρος. Επίσης, τι οραματίζεστε για το μέλλον;
O μεγαλύτερος στόχος, που προσπαθούμε να υλοποιηθεί αν και δεν ξέρω κατά πόσον θα συμβεί αυτό, είναι η αλλαγή νοοτροπίας. Πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία όλοι. Ξέρετε, η ίδρυση των ΚΤΕΛ, εκ των πραγμάτων, έγινε από απλούς ανθρώπους που δεν είχαν σπουδάσει, δεν είχαν κάποιες γνώσεις. Υπάρχει, λοιπόν, μια νοοτροπία αρκετά χαμηλή, που πρέπει να αλλάξει, διότι εν έτη 2026 δεν γίνεται αλλιώς. Ο κόσμος τρέχει, τα άλλα κράτη δουλεύουν διαφορετικά, πρέπει η νοοτροπία να αλλάξει, είναι το πρώτο και το σημαντικότερο. Όλα τα άλλα, το αν θα βάλεις internet μέσα στα λεωφορεία, αν θα έχεις παρουσία στα social media, αυτά μπορεί να τα κάνει ο οποιοσδήποτε. Ο εκσυγχρονισμός είναι, επίσης, κάτι που προσπαθούμε, το να παίρνουμε καινούργια λεωφορεία και να παρέχουμε καλύτερη εξυπηρέτηση και ασφάλεια στον κόσμο. Συμπερασματικά, εγώ θα σταθώ στη νοοτροπία, θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό και κάνουμε τεράστιο αγώνα για να αλλάξει. Το πρόβλημα συνοψίζεται στο ότι οι μέτοχοι είναι κυρίως μεγάλοι άνθρωποι και είναι πολύ δύσκολο να επιβάλεις σε κάποιον να δουλέψει διαφορετικά. Είναι όμως σημαντικό! Σε συζητήσεις και με άλλα ΚΤΕΛ διαπιστώνω ότι είναι παντού τεράστιο το πρόβλημα. Βρήκε κάποιος από τον πατέρα του ένα λεωφορείο, που αν δεν το είχε δεν θα έκανε τίποτα και δεν προσπαθεί να εξελιχθεί, να δει τι γίνεται γύρω του, αλλά έχει μείνει εκεί. Αυτό πρέπει να αλλάξει! Από κει και πέρα προσπαθούμε να είμαστε με τις εξελίξεις ώστε να παρέχουμε μια συγκοινωνία στη Ζάκυνθο όπως της αξίζει και όπως γίνεται σε κάθε ευρωπαϊκή πόλη. Μία από τις πιο πρόσφατες προσπάθειές μας έχει να κάνει με μια εφαρμογή του ΚΤΕΛ, μέσα από την οποία οι πελάτες θα μπορούν να ενημερώνονται για τα δρομολόγια και για το πού βρίσκονται τα λεωφορεία.
Υπάρχει, Πρόεδρε, σε εξέλιξη κάποιο πρόγραμμα για αλλαγή του στόλου;
Υπήρχε μέχρι το τέλος του 2022. Το ΚΤΕΛ Zακύνθου προμηθεύτηκε 4 λεωφορεία, είχαμε αγοράσει ακόμα 1 το 2018, άρα συνολικά 5 καινούργια οχήματα, που είναι στο πρόγραμμα αυτό. Οι δόσεις των δανείων από 1500 ευρώ έχουν πλέον φτάσει στις 2500 και αυτό μας δημιουργεί πολύ μεγάλο πρόβλημα. Το 2004 όμως, στην πρώτη εμφάνιση του Νόμου για την ανανέωση του στόλου των οχημάτων, όταν προσκόμιζες τον φάκελό σου έπαιρνες συγχρόνως και την επιταγή με τα χρήματα. Αν και τώρα συνέβαινε το ίδιο θα άλλαζαν όλοι τα λεωφορεία τους, φοβούνται όμως διότι αυτό έγινε μόνο το 2004. Το 2008 και το 2012 δίνονταν παρατάσεις του Νόμου της επιδότησης, αλλά οι άνθρωποι έπαιρναν τα χρήματα μετά από 3-4 χρόνια, με αποτέλεσμα κανείς να μην θέλει να συμμετάσχει. Εμείς εδώ είμαστε μια ομάδα, αυτή είναι η δουλειά μας, δεν έχουμε κάτι άλλο και είπαμε ότι προχωράμε και θα δούμε τι θα γίνει. Το 2016 αγοράσαμε ένα διώροφο, τριαξονικό όχημα -κάτι που δεν μπορεί να κάνει ένας ιδιώτης-, το οποίο ήταν αγορασμένο από Τουριστικό Γραφείο στη Ρόδο. Το φέραμε στη Ζάκυνθο το 2017 και από τότε αποτελεί τη ναυαρχίδα του ΚΤΕΛ, έχει 83 θέσεις και μας βοηθάει πάρα πολύ. Την περίοδο του Πάσχα και του καλοκαιριού δεν σταμάτησε καθόλου, με 2 οδηγούς και πηγαινοερχόταν όλη μέρα!
Σκέφτεστε να δημιουργήσετε Γραφείο Τουρισμού;
Έχουμε ήδη Γραφείο, το KTEL ZAKYNTHOU TOURS, με 3 τουριστικά οχήματα, που το ιδρύσαμε εμείς, στα χρόνια που είμαι Πρόεδρος και διοργανώνουμε εκδρομές στο εξωτερικό ήδη από το 2023. Εχουμε δύο μεγάλα τριαξονικά λεωφορεία με 60 θέσεις, αλλά έχουμε και ένα minibus για εκδρομές, που έχει συνεργασίες το καλοκαίρι με Τουριστικά Γραφεία. Στόχος μας είναι να συνεργαστούμε απευθείας με μία εταιρεία και να εκτελούμε εμείς το έργο τους. Σιγά – σιγά θα το πετύχουμε κι αυτό!
