«Ουκ έστι, Κύριε, τοις δούλοις σου θάνατος… εκδημούντων ημών από του σώματος, και προς Σε τον Θεόν ημών ενδημούντων…» (Από τις Ευχές της Γονυκλισίας της Πεντηκοστής)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Δεν υπάρχει, Κύριε, για τους πιστούς Σου δούλους θάνατος… όταν αναχωρούμε από το σώμα μας και ερχόμαστε σε Σένα, τον Θεό μας…!
Το μυστήριο της μεταθανάτιας οντολογίας… όπως αποκαλύφθηκε στην Ορθόδοξη Εκκλησία από τον Θεάνθρωπο Χριστό, και βιώθηκε εμπειρικά από τους Αγίους μας, όλων των εποχών! – Μια αναφορά, σε σχέση με το “Ψυχο-Σάββατο” που προηγήθηκε… και το “Σαραντα-Λείτουργο” που ακολουθεί…
Η “κατάσταση” ζωής των αθανάτων ψυχών… μετά τον βιολογικό θάνατο των ανθρώπων, περικλείεται από ένα σκοτεινό “πέπλο μυστηρίου”…! Μεταξύ απείρων απατηλών δοξασιών που κυκλοφορούνται στον κόσμο από δαιμονική παραπληροφόρηση, μόνη η Αλήθεια της Ορθόδοξης Χριστιανικής Οντολογίας μπορεί να διαυγάσει το σκότος αυτό, με το Φως της Ευαγγελικής Αλήθειας! Η Ορθόδοξη Εκκλησία, ως μόνη επίσημα “διαπιστευμένη” διαχειρίστρια της Αλήθειας που παρέλαβε από τον Θεάνθρωπο Χριστό, και διατήρησε καθαρή, αναλλοίωτη και απρόσμικτη από δαιμονικές πλάνες… επί 2.000 χρόνια, μας προσκαλεί σε “εμπειρική” πρόσληψη της σωτήριας αυτής Αληθο-γνωσίας…!
Μόνο μια “εμπειρική” συμμετοχή μας σε αυτή την Αληθo-γνωσία (η οποία ανέδειξε κι’ αναδεικνύει συνεχώς, 2.000 χρόνια τώρα, απροσμέτρητα τέκνα Θεού φωτόμορφα…), μπορεί να μας απελευθερώσει από τα δαιμονικά μυθεύματα που έχουν κατακλύσει, ιδιαίτερα στις μέρες μας, όλον τον κόσμο. «Γνώσεσθε την Αλήθειαν και η Αλήθεια ελευθερώσει υμάς!…» (Ιωάν. 8, 32). Γνωρίζοντας “εμπειρικά” (όχι μόνο θεωρητικά) την αποκαλυμμένη Αλήθεια… μπορούμε να αποδεχθούμε ή να απορρίψουμε ελεύθερα, με αυτεξουσιότητα, την “πρόσκληση” στην Σωτηρία… που απευθύνει, προσωπικά στον καθένα από εμάς, ο άπειρος Πλαστουργός-Θεός και απειράγαθος Πατέρας μας.
Το “κεφάλαιο” του εγκόσμιου βίου είναι πολύτιμο, γιατί είναι μοναδικό κι’ ανεπανάληπτο στους αιώνες των αιώνων! Μέσα στα χρονικά πλαίσιά του διαμορφώνονται οριστικά κι’ αμετάκλητα οι προϋποθέσεις εισόδου μας στην ζωή, και οι “συνθήκες” μέσα στις οποίες θα ζήσουμε στην αιωνιότητα.. Ό,τι αποκομίζουμε ως “γνώση” σε αυτόν τον κόσμο της περιορισμένης νοητικής αντίληψης και των περιοριστικών σωματικών αισθήσεών μας, ως “ορατή” αλήθεια… αφ’ ενός είναι αμφίβολης εγκυρότητας που πρέπει να αξιολογηθεί, και αφ’ ετέρου συνιστά μια αποσπασματική προσέγγιση της Πνευματικής ζωής. Κι’ αν κάνουμε το λάθος να “επενδύσουμε” επάνω του την ζωή μας, θα το “λουζόμαστε” εμπειρικά στην αιωνιότητα, χωρίς δυνατότητα αλλαγής της κατάστασης (ελευθερίας ή σκλαβιάς) που θά’χουμε διαμορφώσει, με την αξιοποιητική ή αχρηστευτική “διαχείριση” [ 1 ] της αιώνιας ψυχής μας…!
Η δυνατότητα μετανοίας (άρα και σωτηρίας) μας, για ό,τι ως αδύναμοι άνθρωποι έχουμε διαπράξει -με τις αισθήσεις, τον λόγο και την σκέψη μας- είναι ένας “ανοιχτός λογαριασμός” (!) μόνο στην παρούσα έμβια, έγχρονη και εγκόσμια ζωή. Μετά απ’ αυτήν δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα μετανοίας. Οι Άγιοι της Ορθόδοξης Ανατολής, μας διδάσκουν… ότι, οι ψυχές των ανθρώπων που είναι στον άδη, θα ήθελαν να ζήσουν άλλα… 5΄ λεπτά στον εγκόσμιο βίο, για να μετανοήσουν! Ωστόσο, αποτελεί ακλόνητη πεποίθηση η διδασκαλία της Μάννας-Εκκλησίας, ότι οι ψυχές που έφυγαν… μπορούν να βοηθηθούν πολύ, από τους ανθρώπους που άφησαν πίσω τους! Τα “εργαλεία” για την βοήθειά τους, είναι οι Θείες Λειτουργίες, τα Μνημόσυνα, οι προσευχές κι’ οι αγαθοεργίες που επιτελούνται στο όνομά τους, με πρώτη την Ελεημοσύνη…
Η μεταθανάτια Οντολογία της Ορθόδοξης Ανατολής… δεν είναι αβάσιμη ούτε αυθαίρετη. Πέραν του ότι έχει ως Πηγή τον αψευδή λόγο του Ίδιου του Θεανθρώπου ιδρυτή της Πίστεώς μας, Κυρίου Ιησού Χριστού, είναι επιπλέον αποδεδειγμένη και βεβιωμένη στήν ίδια την ζωή των θεοφόρων Αγίων μας. Η εμπειρία και η διδασκαλία των Αγίων, είναι η πιο έγκυρη “επιβεβαίωση” των προαιωνίων Αληθειών που πρεσβεύει και διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Ένα ενδεικτικό απάνθισμα αυτής της αψευδούς διδασκαλίας Μεγάλων Αγίων μας, για την Ορθόδοξη “μεταθανάτια Οντολογία”, παρατίθεται κατωτέρω…
Μόνο η παρούσα ζωή συνιστά χρόνο μετανοίας…
Ο Μέγας Βασίλειος μας διδάσκει:
«Της μετανοίας και της αφέσεως των αμαρτιών ο παρών έστι καιρός, εν δε τω μέλλοντι αιώνι η δικαία κρίσις και ανταπόδοσις», και ακόμα, ότι «μετά την εντεύθεν απαλλαγήν, ουκ έστι καιρός κατορθωμάτων, του Θεού τον παρόντα καιρόν επιμετρήσαντος εις εργασίαν των προς την αυτού ευαρέστησιν» (Μ. Βασιλείου PG 31 700-701).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Για την μετάνοια και την συγχώρηση των αμαρτιών, μόνον ο παρών εγκόσμιος βίος είναι κατάλληλος, ενώ η μέλλουσα υπερκόσμια ζωή προορίζεται για δίκαιη κρίση και ανταπόδοση των πεπραγμένων στην γη…
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος μας διδάσκει:
«Ουκ έστιν εν άδη τοις απελθούσιν εξομολόγησις και διόρθωσις. Συνέκλεισε γαρ ο Θεός ενταύθα μεν και βίον και πράξιν, εκεί δε την των πεπραγμένων εξέτασιν…» (Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος ΣΤ ́, PG 35, 944)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γι’ αυτούς που έχουν περάσει στην “άλλη όχθη” της αιώνιας ζωής, δεν υπάρχει πλέον ευκαιρία για μετάνοια και διόρθωση του βίου τους. Γιατί ο Θεός το ρύθμισε έτσι, ώστε σ’ αυτόν τον βίο να πολιτεύεται κανείς όπως θέλει… αλλά στον άλλη ζωή θα πρέπει να δώσει λόγο για τα έργα του.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, μας διδάσκει:
«Ο παρών βίος πολιτείας εστί καιρός, μετά δε την τελευτήν, κρίσις και κόλασις…», και επομένως «έως μεν αν εν τω βίω τούτω ώμεν τω παρόντι, δυνατόν διαφυγείν την τιμωρίαν, μεταβαλομένους… εκεί δε απελθόντες, ανώνυτα οιμώξομεν…». (Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, PG 57, 416).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Αυτός ο βίος είναι καιρός για να ζήσουμε όπως επιθυμούμε… ενάρετα ή φαύλα. Μετά όμως από την βιολογική μας τελευτή, μας περιμένει η θεία Δίκη και η ανάλογη ανταπόδοση…! Συνεπώς, ενόσω ζούμε σε αυτόν τον κόσμο, αν μετανοήσουμε και αλλάξουμε βίο, από φαύλο σε ενάρετο… θα μπορέσουμε να αποφύγουμε την θεία Δίκη…! Αν όμως φύγουμε από την γη στην αιωνιότητα αμετανόητοι, θα θρηνούμε εκεί αιωνίως απαραμύθητα…
Είναι δυνατή η συγχώρηση των αμαρτιών στην μέλλουσα ζωή…;
Από την Αγιοπατερική Γραμματεία διδασκόμαστε ότι μόνον ο παρών βίος συνιστά καιρό μετανοίας κι’ αλλαγής μας προς το αγαθό, η δε μέλλουσα ζωή είναι καιρός ανταπόδοσης, επιβράβευσης ή αποδοκιμασίας…! Βλέπουμε όμως, στην Ορθόδοξη Παράδοσή μας και στην Αγία Γραφή, περιπτώσεις μεταβολής προς το καλό, μετά τον θάνατο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κάθοδος του Χριστού στον Άδη, με την επί 3ήμερο διδασκαλία του Ευαγγελίου στους δεσμώτες του Άδη, με αποτέλεσμα την σωτηρία εκείνων που Τον πίστεψαν! Ο ζωοδότης Χριστός απευθύνθηκε σε όλους αλλά δεν σώθηκαν όλοι! Σώθηκαν μόνο εκείνοι που Τον πίστεψαν… και Τον ακολούθησαν στην Ανάστασή Του.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, μας διδάσκει:
«Η φιλόθεη και ενάρετη ψυχή, αμέσως μετά τον χωρισμό της από το σώμα, συναισθάνεται την μακαριότητα που την περιμένει… κι’ αρχίζει να αισθάνεται τότε μία θαυμάσια ηδονή. Χαίρεται ανέκφραστα και προχωρεί φαιδρή προς τον Κύριό της, σαν να έχει ξεφύγει από την φυλακή της ζωής αυτής. Όπως εγκαταλείπει κανείς ένα κρατητήριο, και έχει αποτινάξει τα δεσμά που τον βάρυναν και τον κρατούσαν δέσμιο εκεί. Κι’ έτσι προγεύεται την μακαριότητα που απλώνεται αιώνια μπροστά της…».
(Γρηγορίου Θεολόγου, Εις Καισάριον τον αδελφόν αυτού 21, 5-10).
Τρόποι πνευματικής βοηθείας των κεκοιμημένων…
Παρά το γεγονός ότι, μετά θάνατον, ο καιρός της μετανοίας έχει περάσει ανεπιστρεπτεί, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας διδάσκει ότι οι Θείες Λειτουργίες, τα Μνημόσυνα, οι ατομικές προσευχές και κυρίως οι ελεημοσύνες… ωφελούν τα μέγιστα τις ψυχές των κεκοιμημένων μας, που έφυγαν αμετανόητοι…
Από την διδασκαλία του Αγίου Μακαρίου του Αιγυπτίου…
Κάποτε ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, συνομιλώντας με τον Άγγελο που τον ακολουθούσε στην έρημο, είχε μαζί του την εξής στιχομυθία:
«Ο Άγιος Μακάριος ρώτησε τον Άγγελο-φύλακά του: Επειδή οι Άγιοι Πατέρες μας παρέδωσαν να επιτελούμε μνημόσυνα στους κεκοιμημένους κατά την 3η, την 9η και την 40ή μέρα μετά τον θάνατό τους… πες μου, ποιό ακριβώς είναι το όφελος για τις ψυχές τους από αυτή την ενθύμηση…;
»Ο Άγγελος απάντησε: Ο Θεός δεν επιτρέπει να γίνεται τίποτε ανώφελο στην Εκκλησία Του. Στην διάρκεια των 3 πρώτων ημερών μετά τον θάνατο, επιτρέπεται στην ψυχή να επισκεφθεί, με την συνοδεία των Αγγέλων, όποιο μέρος θελήσει. Έτσι, η ψυχή περιφέρεται άλλοτε γύρω από τον τόπο και την οικία όπου έζησε και αποχωρίστηκε, άλλοτε στον τάφο όπου έχει ταφεί το σώμα της. Περιφέρεται σαν το πουλί που ψάχνει την φωλιά του! Η ενάρετη ψυχή πηγαίνει στα μέρη όπου εργάστηκε την αρετή… Αντίθετα, η εμπαθής ψυχή τριγυρίζει στους τόπους όπου αμάρτησε… Όταν την 3η μέρα τελείται το Μνημόσυνο του νεκρού, τότε η (μετανοημένη) ψυχή λαμβάνει παρηγοριά από τον Άγγελο για την λύπη που βιώνει, εξαιτίας του χωρισμού της από το σώμα. Λαμβάνει μεγάλη παρηγοριά… επειδή για χάρη της τελούνται στην Εκκλησία προσευχές και προσφορές, και η ψυχή λαμβάνει αγαθές ελπίδες…
»Ο Θεός όρισε ώστε, μετά την 3η μέρα, κάθε χριστιανική ψυχή με την συνοδεία του αγγέλου-φύλακά της, να ανεβαίνει στους ουρανούς για να προσκυνήσει τον θρόνο της Αγίας Τριάδας. Ορθά, γι’ αυτό, η Εκκλησία έχει θεσπίσει να τελούνται Μνημόσυνα κατά την 3η μέρα. Ύστερα από την προσκύνηση του Τριαδικού θρόνου, διατάσσονται οι Άγγελοι να μεταφέρουν την ψυχή στον παράδεισο και τους τόπους των Δικαίων, και να την ξεναγήσουν μέσα σε όλες τις ομορφιές και τις ανέκφραστες γλυκύτητές του. Όλα αυτά η ψυχή τα αντικρίζει για 6 μέρες (από την 3η έως την 9η) θαυμάζοντας και δοξάζοντας τον Θεό για την απερίγραπτη μεγαλωσύνη Του…
»Αντικρύζοντας η ψυχή τα παραδείσια αγαθά… λησμονεί την θλίψη που είχε κατοικώντας στο σώμα. Ωστόσο, αν είναι υπεύθυνη (ανεξομολόγητων) αμαρτιών, βλέποντας όλα αυτά αναστενάζει και μεταμελείται πικρά… ταλανίζοντας τον εαυτό της για την αμέλεια κι’ αδιαφορία που επέδειξε ζώντας στην γη, και φροντίζοντας μόνο για την ικανοποίηση των παθών της. Γιατί, αναλώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του βίου με ραθυμία, έχασε την ευκαιρία να υπηρετήσει και ευαρεστήσει τον Θεό όπως έπρεπε, ώστε να αξιωθεί αυτών των χαρισμάτων και αυτής της δόξας…! Μετά την παραμονή 6 ημερών σε όλους τους τόπους των δικαίων, οι Άγγελοι επιστρέφουν την ψυχή -κατά την 9η μέρα- για να προσκυνήσει πάλι τον Θεό. Γι’ αυτό, λοιπόν, η Εκκλησία μας τελεί Μνημόσυνα και κατά την 9η μέρα…
»Μετά την 2η προσκύνηση του Θεϊκού Θρόνου -κατά την 9η μέρα- ο Χριστός προστάζει να μεταφερθεί η ψυχή από τους Αγγέλους στον άδη… για να γνωρίσει εκεί όλους τους τόπους των πολυειδών κολάσεων και των φρικτών βασάνων που βιώνουν οι αμετανόητοι αμαρτωλοί. Στους τόπους αυτούς η ψυχή περιφέρεται για 30 μέρες (από την 10η έως την 40ή μέρα) τρέμοντας από φόβο μην καταδικασθεί και η ίδια σε εγκλεισμό σε αυτή την φυλακή. Την 40ή μέρα η ψυχή οδηγείται πάλι από τους Αγγέλους (για 3η και στερνή φορά) ενώπιον του Θεού, και τότε ο Δίκαιος Κριτής ορίζει το μέρος που της αξίζει να ζήσει, κατά τα έργα της. Γι’ αυτό, λοιπόν, η Ορθόδοξη Εκκλησία τελεί Μνημόσυνα των κεκοιμημένων και την 40ή μέρα…
(Μακαρίου Αιγυπτίου, Λόγος περί εξόδου ψυχής, PG 34,385D-392B.)
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, μας διδάσκει:
«Κάθε άνθρωπος που απέκτησε μικρή “ζύμη” αρετών και δεν πρόλαβε να την μεταβάλλει σε ψωμί… και θέλησε μεν βέβαια, αλλά δεν μπόρεσε να το κάνει, από οκνηρία ή από αμέλεια, και τον βρήκε ο θάνατος χωρίς να το περιμένει, αυτός δεν θα λησμονηθεί από τον δίκαιο Κριτή, αλλά ο Κύριος θα κινήσει πρός χάρη του μετά τον θάνατό του τους οικείους του, και συγγενείς και φίλους, και θα συγκινήσει τις ψυχές τους προς αρωγή και βοήθειά του. Και θα σπεύσουν τότε παρακινούμενοι από τον Θεό, και θα αναπληρώσουν τα υστερήματα εκείνου που απέθανε…» (Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού).
Ο Ιερομάρτυρας Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός μας διδάσκει:
«Αν αγαπάτε τους αποθαμμένους σας, κάμνετε ό,τι μπορείτε για τις ψυχές τους: Θείες Λειτουργίες, Μνημόσυνα, νηστείες, προσευχές και πολλές ελεημοσύνες…».
Ο Άγιος Νεκτάριος της Αίγινας, μας διδάσκει:
«Αν και η μετάνοια μετά θάνατον είναι αδύνατη, η συγχώρηση των αμαρτιών και η απαλλαγή των αμαρτωλών από την κόλαση είναι δυνατή… με τις προσευχές και τις δεήσεις της Εκκλησίας, και με την μνημόνευση των ψυχών στις θείες Λειτουργίες! Αυτό, βέβαια, ισχύει για εκείνους που ήσαν μεν αμαρτωλοί, αλλά είχαν και διάθεση μετανοίας. Για τους αμετανόητα αμαρτωλούς, όμως, είναι αδύνατη η άφεση των αμαρτιών και η απαλλαγή τους από την αιώνια καταδίκη…
(Αγίου Νεκταρίου, Περί αθανασίας ψυχής και περί ιερών Μνημοσύνων)
Η ψυχή, μετά την αναχώρησή της από το σώμα, φέρει επάνω της το “αποτύπωμα” και το “ποιόν” του ενσώματου βίου της. Η λεγόμενη “μερική κρίση” θα γίνει σύμφωνα με τα εγκόσμια έργα της, και θα είναι προσωρινή κατάσταση: έως την τελική κι’ αμετάκλητη κρίση της Δευτέρας Παρουσίας.
Ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς μας διδάσκει στην “Δογματική” του: «Οι ψυχές των τεθνεώτων εισέρχονται στην μετά θάνατον ζωή με ολόκληρο το “περιεχόμενό” τους. Εισέρχονται, δηλαδή στην αιωνιότητα με όλους τους λογισμούς και τα συναισθήματα, με όλες τις αρετές και τα πάθη, με όλα τα προτερήματα και τα ελαττώματα, με ολόκληρο τον ηθικό τους κόσμο. Είναι δηλαδή στην κατάσταση που βρίσκονταν ότν εξήλθαν από το σώμα και τον εγκόσμιο βίο. Κρίνονται δε προσωρινά, κατά την “μερική κρίση”, και τότε καθορίζεται η προσωρινή τους “κατάσταση ύπαρξης” στην μεταβατική ζωή, από την μερική μέχρι την τελική Κρίση…»
(Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς, Ορθόδοξη Δογματική).
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, μας διδάσκει από την πείρα του:
«…Οι υπόδικοι νεκροί έρχονται σε συναίσθηση των πεπραγμένων τους, και ζητούν βοήθεια… αλλά οι ίδιοι “αφ’ εαυτών” δεν μπορούν να βοηθήσουν τις ψυχές τους. Όσοι είναι στον Άδη… ένα πράγμα θα ήθελαν από τον Θεό: να μπορούσαν να ζήσουν άλλα… 5΄ λεπτά, για να μετανοήσουν! Εμείς που ζούμε, έχουμε χρονικά περιθώρια μετανοίας, ενώ οι καημένοι κεκοιμημένοι δεν μπορούν πια να βελτιώσουν μόνοι τους την θέση τους, αλλά περιμένουν βοήθεια από εμάς. Έχουμε χρέος να τους βοηθάμε με τις προσευχές μας…
»Ένα μέρος από τους υπόδικους νεκρούς είναι σε δαιμονική κατάσταση… ώστε, εκεί που βρίσκονται, βρίζουν τον Θεό όπως οι δαίμονες. Δεν ζητούν βοήθεια, αλλά και δεν δέχονται βοήθεια! Οι άλλοι όμως υπόδικοι, που έχουν λίγο φιλότιμο, συναισθάνονται την ενοχή τους, μετανοούν και υποφέρουν για τις αμαρτίες τους. Ζητούν να βοηθηθούν με τις προσευχές των πιστών. Τους δίνει ο Θεός μια τελευταία ευκαιρία, να βοηθηθούν όντας υπόδικοι, έως να γίνει η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Και όπως σ’ αυτή την ζωή, αν κανείς είναι φίλος με τον βασιλιά, μπορεί να μεσολαβήσει και να βοηθήσει έναν υπόδικο, έτσι και στον άλλο κόσμο… αν είναι κανείς “φίλος” με τον Θεό, μπορεί να μεσολαβήσει στον Θεό με την προσευχή του, και να μεταφερθούν οι υπόδικοι νεκροί από την μια “φυλακή” σε μια άλλη καλύτερη, από το ένα “κρατητήριο” σε ένα άλλο καλύτερο. Ή μπορεί ακόμα με την προσευχή του να βοηθήσει να μεταφερθούν σε ανετότερο “δωμάτιο” ή “διαμέρισμα”…!
»Όπως ανακουφίζονται οι φυλακισμένοι από κάποια αγαθά που τους προσφέρουμε, όπως λ.χ. είναι τα αναψυκτικά κ.λ.π. έτσι και οι κεκοιμημένοι ανακουφίζονται με τις προσευχές και τις ελεημοσύνες που γίνονται για τις ψυχές τους. Οι Λειτουργίες, τα Μνημόσυνα και οι προσευχές των ζωντανών για τους κεκοιμημένους, είναι η έσχατη ευκαιρία που δίνει ο Θεός στις ψυχές για να βοηθηθούν, μέχρι να γίνει η τελική Κρίση. Μετά την τελική Κρίση… δεν υπάρχει πλέον καμμία δυνατότητα να συγχωρηθούν και να σωθούν.
»Ο Θεός θέλει να βοηθήσει τους κεκοιμημένους, γιατί πονάει ως Πατέρας για την απώλειά τους, αλλά δεν το κάνει “από μόνος” γιατί έχει αρχοντιά… Δεν θέλει να δώσει δικαίωμα στον σατανά, να Του πει: Αυτόν πώς τον σώζεις… αφού δεν μετανόησε;! Όταν, όμως, προσευχόμαστε εμείς οι ζώντες συνάνθρωποί τους γι’ αυτούς, δίνουμε στον Θεό το δικαίωμα να επεμβαίνει, παίρνοντας αφορμή από την προσευχή μας. Πολύ συγκινείται ο Θεός μας και βοηθάει… όταν προσευχόμαστε ειδικά για τους κεκοιμημένους!
»Τα Μνημόσυνα για τους κεκοιμημένους μας, είναι ο καλύτερος… “δικηγόρος υπεράσπισης” για τις ψυχές τους! Έχουν την δύναμη… και από την κόλαση να βγάλουν μια κολασμένη ψυχή. Κι’ εσείς σε κάθε Θεία Λειτουργία να διαβάζετε κόλλυβα για τους κεκοιμημένους. Έχει νόημα το σιτάρι: «Σπείρεται εν φθορά… εγείρεται εν αφθαρσία…»! (Α ́ Κορινθ. 15, 42)
»Αυτοί που πέθαναν πρόσφατα, έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προσευχής!Όταν μπαίνει κάποιος στην φυλακή, στην αρχή δυσκολεύεται πάρα πολύ… Γι’ αυτό, να προσευχόμαστε για τους νεκρούς που δεν ευαρέστησαν τον Θεό, για να κάνει κάτι και γι’ αυτούς ο Θεός. Ιδίως, όταν γνωρίζουμε ότι κάποιος ήταν σκληρός, είχε και αμαρτωλή ζωή… τότε να κάνουμε πολλή προσευχή. Θείες Λειτουργίες μεμονωμένες ή ακόμα καλύτερα Σαρανταλείτουργα για την ψυχή του, και να δίνουμε ελεημοσύνη σε φτωχούς για την σωτηρία της ψυχής του! Για να ευχηθούν οι φτωχοί “ν’ αγιάσουν τα κόκκαλά του”, ώστε να καμφθεί ο Θεός και να τον ελεήσει. Έτσι, ό,τι δεν έκανε αυτός ο ίδιος, να το κάνουμε εμείς γι’ αυτόν. Ενώ ένας άνθρωπος που είχε καλοσύνη, ακόμη και αν η ζωή του δεν ήταν πνευματική, επειδή είχε καλή διάθεση, με λίγη προσευχή βοηθιέται πολύ…»
(Από το βιβλίο του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου, “Λόγοι” – τόμος 4ος, Οικογενειακή ζωή)
Ένας πρώην Αγιορείτης Ηγούμενος, διηγείται διδακτικά:
«Σ’ ένα γνωστό μου γυναικείο Μοναστήρι ήταν μία αμελής Μοναχή και ανυπάκουη, η οποία δημιουργούσε πολλά προβλήματα στην αδελφότητά της. Παρά τις συνεχείς νουθεσίες της Ηγουμένης, η Μοναχή έμενε αδιόρθωτη… Τέλος, η Ηγουμένη πήρε την απόφαση να την διώξει από το μοναστήρι. Την παραμονή της ανακοίνωσης της απόφασής της, η Ηγουμένη είδε στον ύπνο της έναν γηραλέο άνθρωπο που της είπε: «Γιατί θέλεις να μου στερήσεις την ανάπαυση…; Είμαι ο πατέρας της Μοναχής τάδε…». Ήταν η ανυπάκουη και αμελής μοναχή… η οποία όμως έκανε κάθε μέρα ένα κομβοσχοίνι για τον κεκοιμημένο πατέρα της! Έτσι η Ηγουμένη άλλαξε γνώμη και κράτησε την εν λόγω μοναχή στο Μαναστήρι.
(Του μακαριστού Ηγουμένου της Μονής Γρηγορίου, π. Γεωργίου Καψάνη)
Ένας σύγχρονος Πατέρας της Εκκλησίας, μας διδάσκει:
«Η μετάνοια και η άφεση των αμαρτιών, στην Ορθόδοξη Παράδοσή μας, είναι απαλλαγή από την κόλαση, με την οποία τιμωρείται η αμετανοησία…! Και αυτή η άφεση γίνεται με τρεις τρόπους και σε τρεις διαφόρους χρόνους. Η πρώτη, γίνεται κατά την στιγμή του Βαπτίσματος. Η δεύτερη, μετά από το Βάπτισμα, με την μετάνοια και το πένθος κατά την παρούσα ζωή. Και η τρίτη, γίνεται μετά τον θάνατο, αποκλειστικά και μόνο με τις προσευχές και τις αγαθοεργίες και όσα επιτελεί η Εκκλησία του Χριστού: Θείες Λειτουργίες, Μνημόσυνα, Τρισάγια, Ελεημοσύνες…»
(Μητροπολίτου Ναυπάκτου, π. Ιεροθέου, Η ζωή μετά θάνατον…).
Οι ψυχές των κεκοιμημένων μπορούν να βρουν τεράστια βοήθεια από τους ζώντες συγγενείς ή φίλους, που άφησαν πίσω τους στην γη! Η αγάπη του Θεού είναι άρρητη και ακατανόητη… και διαχέεται σαν χείμαρρος προς όλους τους ανθρώπους, ζώντες και αποβιώσαντες, δικαίους και αμαρτωλούς. Μπορεί να ελαφρύνει την κόλαση πολλών ψυχών που έφυγαν ανέτοιμες… ή και να λυτρώσει εντελώς από την κόλαση ψυχές… για τις οποίες γίνεται από την Εκκλησία της γης, ένας υποστηρικτικός “μαραθώνιος αγάπης” με Θείες Λειτουργίες, Μνημόσυνα και Ελεημοσύνες! Προϋπόθεση, βέβαια, γι’ αυτό… είναι η αγαπητική ευαισθητοποίηση των ζώντων… και η ενεργητική τους συνδρομή προς τούτο. Γιατί ο Θεός ποτέ δεν πράττει τίποτε “ερήμην των ανθρώπων”, δηλαδή χωρίς την ελεύθερη συνέργεια τους στο αγαθό…
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] «Τί ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδίσει… την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή…; Ή τί δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού…;!» (Ματθ. 16, 26).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ποιό όφελος έχει ένας άνθρωπος αν τυχόν κερδίσει όλο τον κόσμο… αλλά χάσει την ψυχή του;! Ή πάλι, με ποιό ισάξιο αγαθό αυτού του κόσμου… μπορεί να ανταλλάξει κανείς την αθάνατη ψυχή του…;!
