Το 1909, στην πόλη Omaha των Ηνωμένων Πολιτειών, συνέβη ένα από τα πιο σκοτεινά και αποσιωπημένα κεφάλαια της ιστορίας της ελληνικής διασποράς στην Αμερική. Μέσα σε μία μόνο νύχτα, μια ακμαία ελληνική μεταναστευτική κοινότητα καταστράφηκε ολοκληρωτικά.
Περισσότεροι από 3.000 Έλληνες ζούσαν τότε στην περιοχή που ήταν γνωστή ως Greek Town. Η κοινότητα διέθετε 32 επιχειρήσεις, εκκλησία, σχολείο, συλλόγους και έντονη κοινωνική ζωή. Ήταν άνθρωποι της εργασίας: εργάτες, έμποροι, οικογενειάρχες, που προσπαθούσαν να σταθούν στα πόδια τους σε μια νέα πατρίδα.
Μέσα σε έναν χρόνο, από αυτούς απέμειναν μόλις 59.
Η αφορμή
Όλα ξεκίνησαν όταν ένας Έλληνας μετανάστης, ο οποίος παρακολουθούσε μαθήματα αγγλικών για να ενσωματωθεί καλύτερα στην αμερικανική κοινωνία, συνελήφθη με ψευδή κατηγορία. Κατά τη διάρκεια της σύλληψης, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, ένας αστυνομικός έχασε τη ζωή του.
Η πόλη δεν αναζήτησε δικαιοσύνη για ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Αναζήτησε εκδίκηση.
Όχι εναντίον ενός ανθρώπου, αλλά εναντίον ολόκληρης της ελληνικής κοινότητας.
Η νύχτα της καταστροφής
Ένα πλήθος περίπου 3.000 ατόμων συγκεντρώθηκε και εισέβαλε στην ελληνική συνοικία. Τα γεγονότα που ακολούθησαν θυμίζουν σκηνές πογκρόμ:
Καταστήματα λεηλατήθηκαν.
Σπίτια πυρπολήθηκαν.
Άνθρωποι ξυλοκοπήθηκαν απλώς επειδή «έμοιαζαν Έλληνες».
Η αστυνομία; Αρνήθηκε να επέμβει.
Οι Έλληνες της Omaha έλαβαν τελεσίγραφο:
24 ώρες για να εγκαταλείψουν την πόλη, αλλιώς το πλήθος θα επέστρεφε.
Η έξοδος
Μέχρι το επόμενο πρωί, η ελληνική συνοικία είχε αδειάσει.
Οικογένειες έφυγαν όπως-όπως, χωρίς περιουσία, χωρίς προστασία, χωρίς καμία κρατική μέριμνα.
Κατέφυγαν στην Iowa, στη Utah, σε άλλες πολιτείες — οπουδήποτε, αρκεί να μην είναι πια στην Omaha.
Καμία δικαιοσύνη, μόνο σιωπή
Κανείς δεν καταδικάστηκε.
Καμία ευθύνη δεν αποδόθηκε.
Χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών κατέβαλε σιωπηλά 40.000 δολάρια στην Ελλάδα ως αποζημίωση. Ήταν μια έμμεση, καθυστερημένη παραδοχή ότι ένα σοβαρό έγκλημα είχε συντελεστεί.
Γιατί δεν το γνωρίζουμε;
Το πογκρόμ της Omaha αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αντι-μεταναστευτικές επιθέσεις στην ιστορία των ΗΠΑ.
Κι όμως, παραμένει σχεδόν άγνωστο.
Δεν διδάσκεται.
Δεν μνημονεύεται.
Δεν τιμάται.
Ίσως γιατί αφορά μετανάστες.
Ίσως γιατί αφορά Έλληνες.
Ίσως γιατί η ιστορία, όταν είναι άβολη, συχνά θάβεται.
Μνήμη και ευθύνη
Η ιστορία αυτή δεν είναι απλώς παρελθόν. Είναι υπενθύμιση.
Υπενθύμιση του τι μπορεί να συμβεί όταν ο φόβος, ο ρατσισμός και η ατιμωρησία συναντηθούν.
Υπενθύμιση ότι οι Έλληνες της διασποράς δεν βρήκαν πάντοτε «το αμερικανικό όνειρο» — συχνά πλήρωσαν βαρύ τίμημα.
Και κυρίως, υπενθύμιση ότι η μνήμη είναι ευθύνη.
Αν δεν ειπωθούν αυτές οι ιστορίες, είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ.
πηγη βιντεο Americanimmigrantstories
Photo https://www.imerodromos.gr/pogrom/#goog_rewarded
Imerodromos
