Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, γνωστή επίσης ως Διεθνής Ημέρα Εκπαιδευτικών, γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου. Ο εορτασμός καθιερώθηκε το 1994, για να τιμηθεί η ελεύθερη διδασκαλία, η οποία υπογράφηκε το 1966, μέσω της απόφασης της UNESCO για τη Σύσταση, σχετικά με το καθεστώς των εκπαιδευτικών, που αναφέρεται στην κατάσταση και στις συνθήκες του κλάδου σ’όλο τον κόσμο. Αυτή την ημέρα, λοιπόν, ας κοιταχτούμε κατάματα -Δάσκαλοι και μαθητές- για να θυμηθούμε όσα ακριβά υπάρχουν στην ψυχή και στο μυαλό και έτσι να επικοινωνήσουμε ουσιαστικά.
Δανείζομαι τον λόγο του Νικηφόρου Βρεττάκου, απ’τις Ημερολογιακές του Σημειώσεις, και τον δανείζω σ’όλους τους εκπαιδευτικούς, υπηρετούντες και αφυπηρετήσαντες, σίγουρη πως όμοια θα περιγράφουν ότι νιώθουν σ’ αυτή τους την πορεία:
‘’ Υπέρτατη ευδαιμονία να αισθάνεσαι όλος ανάλαφρος και διαυγής, να αισθάνεσαι την καρδιά σου όπως ένα ποτήρι δροσερό νερό, τραβηγμένο κατ’ευθείαν από την πηγή.
‘’ Μια ζωή στέκονταν και στέκουν μπροστά στα παιδιά, εμπνέοντάς τα και προκαλώντας τα να ψάξουν την αλήθεια των Δασκάλων και να μην χορτάσουν τη μαγεία της γνώσης ποτέ.
‘’ Ο κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει ‘’ κι είναι ‘’ περίεργο πράγμα η καρδιά, όσο περισσότερη σπαταλάς, τόσο περισσότερη έχεις.
‘’ Αυτό πιστεύουν οι ποιητές κι αυτό κάνουν, μια ζωή, οι εκπαιδευτικοί, εξαργυρώνοντας σε βάθος τον ποιητικό λόγο. Μοιράζουν την ίδια τη ζωή τους σ’όλους τους μαθητές και χαρίζουν στον καθένα ολόκληρη την καρδιά τους.
Σ’ όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, η σχέση τους με τους μαθητές τους δεν είναι ένα πέρασμα μόνο. Είναι ένας στέρεος κρίκος να κρατηθούν κι οι δύο πλευρές, είναι διάρκεια σ’ότι αξίζει κι αντέχει. Είναι οι μόνοι εργαζόμενοι, που γίνονται πολυκτήμονες εύκολα, με άυλους θησαυρούς. Ο δικός τους μισθός είναι μονέδα, που κόβουν, για χάρη τους, τα παιδιά της καρδιάς τους, στον χώρο του πνεύματος, αλλά και των συναισθημάτων. Με την αύρα της νιότης τους, τους κάνουν να λησμονούν το πέρασμα του χρόνου, τους παρατείνουν τη νεότητα, διαστέλλοντας τις μέρες τους. Οι Εκπαιδευτικοί έχουν εξασφαλίσει το ανώτερο αξίωμα:
Δάσκαλος ες αεί.
Δάσκαλος μέχρι τέλους.
Ασκούν ένα επάγγελμα-λειτούργημα τόσο γοητευτικό, χωρίς ημερομηνία λήξης, καταφέρνοντας να ζουν, να υπάρχουν στην καρδιά των μαθητών τους, όποιας ηλικίας, και μετά την αφυπηρέτησή τους.
Πως να ξεχαστεί ο αγώνας τους για την απόκτηση της γνώσης και το θαύμα, έναν χώρο καθημερινής τριβής να τον επαναπροσδιορίζουν με την ουσιαστική τους παρουσία, συνοδοιπορώντας και συμπλέοντας με τα παιδιά στο ανεπανάληπτο ταξίδι των γραμμάτων;
Ο Νίκος Καζαντζάκης τους στηρίζει με την υπόδειξη του:
‘’ Χρέος και κέρδος του αληθινού Δασκάλου είναι να μάθει όσο πιο πολλά μπορεί απ’τον μαθητή του, να μυριστεί κατά πού τραβά η νιότη και να πλωρίσει κι αυτός κατά κει την ψυχή του.
‘’ Πλούσια η άυλη απολαβή αυτών των ανθρωπών γι’αυτήν την ιερή προσφορά τους. Σαν να κρατούν, για μια ζωή, ένα κομμάτι κερήθρα, απομυζούν το μέλι της κι εκείνο δεν θα τελειώσει ποτέ. Μοιράζομαι τρία απ’τα πολλά σημειώματα των φοιτητών μου:
1. ‘’ Όσο είστε στην πατρίδα σας, ν’ανοίγετε τα μάτια σας να χωρέσουν πολύ μπλε, να μας το φέρετε το φθινόπωρο, ν’ανοίγετε την καρδιά σας να μπαίνει η αγάπη πολλή, να μας τη φορέσετε τον χειμώνα. ‘’ – Δέσποινα.
2. ‘’ Στην αγαπημένη και ξεχωριστή μου κυρία, εύχομαι η θαλασσινή της πατρίδα να της φέρνει τη γαλήνη της θάλασσας στην πολυτάλαντη ζωή της.‘’ – Μαρία 3.
‘’ Χωρίς προσφώνηση. Γιατί πως να σας πώ; Τι απ’όλα, που είναι σχεδόν όλα; Αδαμαντίνη. Σχεδόν το αλφάβητο, κάθε φθόγγος φλέβα χρυσού. Σε κάθε παύση, τελεία η άνω στιγμή και στιγμούλα εγώ θα σας ευχαριστώ για το θαυμα – στικό της παρουσίας σας. ‘’ – Ευγενία
Και μια ολόκληρη επιστολή από έναν πολύ σπουδαίο μαθητή, έναν πολύ σπουδαίο πνευματικό δημιουργό, θα προσδώσει κάτι παραπάνω σ’αυτό μας το μήνυμα. Είναι η επιστολή που έγραψε ο Αλμπέρ Καμύ (1913- 1960) στον δάσκαλό του μια βδομάδα μετά την απονομή του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 1957.
‘’ Μόλις μου απονεμήθηκε μια πολύ μεγάλη διάκριση, την οποία ούτε επιδίωξα ούτε ζήτησα. Αλλά όταν άκουσα τα νέα, η πρώτη μου σκέψη, μετά τη μητέρα μου, ήσασταν εσείς. Χωρίς εσάς, χωρίς το αφοσιωμένο σας χέρι που απλώσατε στο φτωχό παιδί που ήμουν, χωρίς τις διδασκαλίες σας, χωρίς το παράδειγμά σας, τίποτε απ’όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί. Δεν παίρνω πολύ στα σοβαρά αυτή την τιμή. Αλλά τουλάχιστον μου δίνει την ευκαιρία να σας πω τι σημαίνατε και τι σημαίνετε ακόμα για μένα και να σας διαβεβαιώσω ότι οι προσπαθειές σας έφεραν αποτέλεσμα και ότι η γενναιόδωρη καρδιά που βάλατε ακόμα χτυπά μέσα στο σχολιαρόπαιδό σας, το οποίο, παρά τα χρόνια που πέρασαν, ποτέ δεν έπαψε να είναι ο ευγνώμων μαθητής σας. ‘’
Αδαμαντίνη Π. Κουμιώτου. Πανεπιστημιακός – Συγγραφέας
photo LeeJeongSoo / https://pixabay.com
