Παλιά, σύμφωνα με ειδικούς, η τέχνη οριζόταν ως η αισθητή έκφραση του ωραίου.
Επειδή, όμως, το ωραίο θεωρείται από πολλούς ότι είναι υποκειμενικό -και τούτο είναι σχετικό- ο γενικά παραδεκτός ορισμός της τέχνης παραμένει σε εκκρεμότητα και, θα έλεγα, έρμαιο διαφόρων επαγγελματικών, εμπορικών κ.λπ. προκρουστικών κυκλωμάτων που υπηρετούν οργανωμένα συμφέροντα και σκοπιμότητες.
Γιατί, αν έργα σεξουαλικών αισχροτήτων, που μειώνουν π.χ. τη γυναίκα σε ερωτικό αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης, ή άμεσα ή έμμεσα επιβάλλουν παραφυσικές διαστάσεις οργανωμένων αυτό-περιθωριοποιημένων ομάδων, ή διαχέουν την όποια ανέλεγκτη βία και αφιονίζουν τον κόσμο με τέτοια πρότυπα που διχάζουν, εκμαυλίζουν και αποχαυνώνουν τις κοινωνίες {αναφέρομαι περισσότερο στην 7η τέχνη και στα ΜΜΕ}, τότε θα πρέπει ίσως να αναθεωρήσουμε τα περί ωραίου και να κάνουμε διάκριση της τέχνης σε καλή ή κακή, σε ωφέλιμη ή βλαπτική τέχνη κ.λπ. Και σε τελευταία ανάλυση ποιος αποφασίζει;
Αν δεχθούμε τη θέση ότι η τέχνη είναι καθαρά υποκειμενική, τότε δεν υπάρχει περιθώριο γενικότερης παιδείας, επαϊόντων κ.λπ. που να υπαγορεύουν κανόνες και στόχους και απλά ο καθένας εκφράζεται αυθόρμητα, σύμφωνα με το καλλιτεχνικό του DNA, και δεν ενδιαφέρεται για κάποιο γενικότερο σκοπό στην καλλιτεχνική του έκφραση, αλλά απλά για αυτο-ικανοποίηση. Ποτέ δεν κατάλαβα αυτό που ορισμένοι «καλλιτέχνες» λένε «γράφω ή ζωγραφίζω ή παίζω μουσική για τον εαυτόν μου». Δηλαδή, ορισμένα άτομα δημιουργούν από ναρκισσισμό, αυτό-ικανοποιούνται σνομπάροντας ή αγνοώντας τους άλλους ή τους φοβίζει η κρίση των άλλων και η σύγκριση;
Όμως, ως, υποτίθεται ότι ο γνήσιος καλλιτέχνης έχει κοινωνικές ευαισθησίες, αφουγκράζεται το κοινωνικό γίγνεσθαι, ενδιαφέρεται και συμμετέχει ενεργά με την καλλιτεχνική του δημιουργία, στοχάζεται, οραματίζεται, ανοίγει δρόμους, ορίζοντες, εμπνέει δράση. Μεγάλοι δημιουργοί πίστευαν και το απέδειξαν στην πράξη με τη δική τους πολιτεία, ότι ο καλλιτέχνης ζει και δημιουργεί για την κοινωνία, για το καλό της, προσφέρει κάθαρση. Και είναι θέμα βιωμάτων, παιδείας, όχι «πρέπει». Κάθε εποχή εκφράζεται μέσα και από την τέχνη.
Αναλογιστείτε τους δυο Παγκόσμιους Πολέμους και πώς αποτυπώθηκαν καλλιτεχνικά. Ή εμφύλιους, πείνα, προσφυγιά κ.λπ. Αντίθετα, εποχές υλιστικής ευμάρειας, καταναλωτισμού κ.λπ. δημιουργούν άλλες εμπνευστικές πηγές, που οι δημιουργοί αξιοποιούν ανάλογα. Όμως οι εποχές δεν γεννιούνται από παρθενογένεση, αλλά δημιουργούνται από ανθρώπινες πράξεις, δραστηριότητες. Συνεπώς, οι άνθρωποι είναι υπεύθυνοι για τις «εποχές». «Πάντων Χρημάτων Μέτρον Ανθρωπος»!
Συνεπώς, τα κοινωνικά συστήματα επηρεάζουν καίρια και την τέχνη και ο λεγόμενος «αυθορμητισμός» ή «έμπνευση» είναι συνάρτηση ερεθισμών του γενικότερου περιβάλλοντος.
Το σημερινό σύστημα στυγνού ανταγωνισμού, κατακερματισμού, κερδοσκοπίας, εκμαυλισμού, αποχαύνωσης, είναι φυσικό να προκαλεί την «τέχνη» που «απολαμβάνουμε» στην TV, στον κινηματογράφο κλπ, που, εκτός εξαιρέσεων, συμβάλλει όχι στην κάθαρση αλλά στην διαιώνιση της τραγωδίας, στο στυγνό, ανταγωνισμό, στη βία, στον κοινωνικό αποκλεισμό, στον κοινωνικό πολυχασμό, στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, που αποτελεί τη χειρότερη παρακμή δημοκρατίας και πολιτισμού.
Οι ψυχολόγοι- όχι οι παρα-ψυχολόγοι- έχουν το λόγο, καθώς και κοινωνιολόγοι και πολιτικοί επιστήμονες.
photo tiemaoanh, https://pixabay.com
