Αναζωπυρώνεται η ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με φόντο τη δημοσιοποίηση του Χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού από την Ελλάδα στις 16 Απριλίου. Η Άγκυρα αντέδρασε μέσω της εφημερίδας Hurriyet, κάνοντας λόγο για «μαξιμαλιστικές φιλοδοξίες» της Αθήνας τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης, απηύθυνε έκκληση για διάλογο και αυτοσυγκράτηση, καλώντας την Τουρκία να μην εντείνει τη δημόσια ρητορική της.
Ωστόσο, οι αντιδράσεις στην Αθήνα δεν είναι καθόλου ενιαίες. Αναλυτές και στρατηγικοί παρατηρητές εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό, με κοινό ερώτημα:
❝Έχει αποκομίσει η Ελλάδα συγκεκριμένα οφέλη από την επί σειρά ετών διαρκή, και εν πολλοίς μονομερή, πολιτική διαλόγου με την Τουρκία;❞
Οι χάρτες και η πραγματικότητα «επί του πεδίου»
Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Οι θαλάσσιοι χάρτες που εκδόθηκαν από την ελληνική πλευρά επικυρώνουν τη θέση της Αθήνας για κυριαρχικά δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ιδιαίτερα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, όμως, η Άγκυρα αντέδρασε με απειλές και διπλωματικές διαρροές, θεωρώντας τους χάρτες ως μονομερή επιβολή της ελληνικής άποψης.
Η πραγματικότητα όμως διαμορφώνεται όχι στους χάρτες, αλλά επί του πεδίου: με έρευνες, πλοία, συμμαχίες, στρατιωτική αποτροπή και διαπραγματευτική σταθερότητα.
Η πολιτική της «καλής πρόθεσης» και τα εθνικά όρια
Όποιος παρακολουθεί αντικειμενικά την ελληνική εξωτερική πολιτική των τελευταίων 23 μηνών, διαπιστώνει, σύμφωνα με αναλυτές, μια σταθερή προσήλωση σε μια γραμμή «καλής πρόθεσης», με υπερβολική ευελιξία, διαρκείς υποχωρήσεις και μια ιδιότυπη καλλιέργεια αυταπατών.
Το τρίπτυχο «αυτοτροφοδοτούμενη φοβία – προχειρότητα – ατολμία» φαίνεται να χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της διπλωματικής στρατηγικής έναντι της Τουρκίας. Όμως, στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου — όπου η γεωστρατηγική αξία και η ενεργειακή διάσταση είναι κομβικές — οι επιφυλάξεις πληρώνονται ακριβά.
Τι αναμένεται τον επόμενο μήνα – «Κινητικότητα» με άγνωστο πρόσημο
Οι επόμενες εβδομάδες χαρακτηρίζονται από έντονη κινητικότητα, τόσο σε επίπεδο διπλωματικών διεργασιών όσο και σε παρασκηνιακές επαφές.
Η Άγκυρα φέρεται να ετοιμάζει νέα επικοινωνιακή αντεπίθεση, ενδεχομένως συνοδευόμενη από κινήσεις σε επίπεδο NAVTEX ή παραβιάσεων, ενώ η Αθήνα επιμένει στον δρόμο της «ψύχραιμης αντιμετώπισης».
Το ερώτημα είναι πλέον εάν αυτή η «ψυχραιμία» αποτελεί στρατηγική νηφαλιότητας ή σημάδι εθνικής αδράνειας.
Συμπεράσματα
Η γεωπολιτική σκακιέρα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου δεν συγχωρεί παρανοήσεις. Οι δηλώσεις, οι χάρτες και οι καλοπροαίρετες εκκλήσεις έχουν αξία, αλλά τα συμφέροντα κρίνονται από την πράξη.
Η Ελλάδα καλείται να επιλέξει: θα συνεχίσει τη διπλωματία χαμηλών τόνων, ή θα επενδύσει σε μια σοβαρή, διαχρονική εθνική στρατηγική με συνέπεια και αποτροπή;
Ο χάρτης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της Ελλάδας, που δημοσιεύθηκε στις 16 Απριλίου 2025, απεικονίζει τις ελληνικές θέσεις σχετικά με τα χωρικά ύδατα, την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η δημοσίευσή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την Τουρκία, η οποία τον χαρακτήρισε ως έκφραση «μαξιμαλιστικών φιλοδοξιών» της Ελλάδας.
Ο χάρτης αυτός αποτελεί μέρος της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο και αποτυπώνει τις ελληνικές θέσεις βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των εθνικών νόμων. Συμπεριλαμβάνει τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020, καθώς και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020. Σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν συμφωνίες οριοθέτησης, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τη σύναψη συμφωνιών με γειτονικά κράτη.
Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, απηύθυνε έκκληση για διάλογο και αυτοσυγκράτηση, επισημαίνοντας ότι η κατάρτιση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού αποτελεί υποχρέωση της χώρας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν συνιστά άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, η Τουρκία αντέδρασε έντονα, θεωρώντας τον χάρτη ως μονομερή επιβολή της ελληνικής άποψης.
Η δημοσίευση του χάρτη αναδεικνύει τις δομικές διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας όσον αφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και επαναφέρει στο προσκήνιο τις εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη συνέχιση μιας διπλωματίας χαμηλών τόνων και στην υιοθέτηση μιας συνεπούς εθνικής στρατηγικής με έμφαση στην αποτροπή και την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
πηγη χαρτη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Από την δημοσιογραφική ομάδα του Greek News and Radio FL
photo naiklon1, Image license by freepik.com
