Ήταν πριν λίγες εβδομάδες, όταν έκλεισα θέση στην τρίτη προβολή, των 9.10 μ.μ. “Ακόμα sold out μετά από τόσες μέρες;”, αναρωτήθηκα…
Η αίθουσα κατάμεστη, γεμάτη ποικιλία ηλικιών. Το ταξίδι στο πανί ξεκίνησε με το ονειρικό πλάνο μιας άμαξας εποχής, να διασχίζει ένα απέραντο χιονισμένο τοπίο. Το παρουσιαστικό του ηθοποιού καταλυτικά ιδανικό!
Όσο παρακολουθούσα, στο παρασκήνιο του νου, έκαναν παρέλαση τα σπιλωτικά κείμενα και σχόλια, με τα οποία υπερχείλισε τελευταία το διαδίκτυο. Μου ήρθε ξανά εκείνη η απαίσια οσμή δυσφήμισης και αρνητισμού. Αυτόματα, μου τριβέλισε το μυαλό η απορία:
“Γιατί τόσο μένος ορισμένων, ειδικών και μη, να καταποντίσουν την ταινία, όταν χρηματοδοτούνται και υποστηρίζονται τόσες αθλιότητες;”
Και μόνο που βάζει τον θεατή να συγκρίνει έναν ιδανικό ηγέτη-πρότυπο, με τη σημερινή πολιτική δυσωδία, είναι άξιος χειροκροτήματος!
Το μεγάλο έργο του Καποδίστρια, άφησε εποχή για τον τολμηρό και πρωτοπόρο χαρακτήρα του, σε σχέση με τις συνθήκες και την κατάσταση μιας απόλυτα τραυματισμένης χώρας, μιας Ελλάδας ερείπιο. Καλό θα ήταν, η μερίδα των ανιστόρητων να το μελετήσει.
Στο ερώτημα “Ποιος άλλος ασχολήθηκε στην ελληνική μεγάλη οθόνη με σημαντικά πρόσωπα του τόπου;” και δεδομένης της αρνητικής κριτικής που πλήττει τον Γ. Σμαραγδή, ίσως να αφήσουμε πίσω το δηλητήριο που χύθηκε απλόχερα εναντίον του…
Αυτή η παλαιόθεν εμμονή του διχασμού που κατατρέχει τον Έλληνα, θα πρέπει κάποτε να ξεπεραστεί. Έχει καταλήξει σε μάστιγα, που θα τολμούσα να χαρακτηρίσω ως εναντιωματική διαταραχή!
Λες και, η σημερινή διαβρωμένη μας ηθική, δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος ενός τόσο φωτεινού ηγέτη, ο οποίος δε χρησιμοποίησε τίποτα προς ίδιον όφελος. Ενός πολιτικού που έπραξε όπως έπραξε, γιατί έτσι πρόσταζαν οι συνθήκες της εποχής και μιας κατακερματισμένης χώρας. Ψάχνουμε, λοιπόν, να βρούμε ψεγάδια, να καταγγείλουμε την ταινία για απλοϊκά σκηνικά και εκλαϊκευμένη οπτική, κρίνοντας εύκολα κι επιφανειακά, ενώ παραγκωνίζουμε την ουσία και τον σκοπό. Κάτι που, θεωρώ, ο Σμαραγδής το κατέθεσε, έστω και συνοπτικά, στον περιορισμένο χωροχρόνο μιας ταινίας.
Κάποιοι μηρυκάζουν για “αγιογραφία του κυβερνήτη”. Φαίνεται ξεχνούν ότι πρόκειται για μια σπουδαία και παγκόσμιας, τότε, εμβέλειας προσωπικότητα, που υπήρξε διαμορφωτής της ευρωπαϊκής κατάστασης. Έναν ικανότατο πολιτικό, που όρθωσε ανάστημα σε φλέγοντα ζητήματα της εποχής. Έναν Άνθρωπο, που παραμέρισε κάθε ανάγκη του εαυτού του για την Ελλάδα. Μήπως ο σκηνοθέτης πρέπει να ζητήσει και συγγνώμη που έδειξε τη θετική εικόνα του Καποδίστρια ή μήπως να φέρει και ενοχές που προσέλκυσε τόσο νεανικό κοινό, να γνωρίσει καλύτερα τον πρώτο και σημαντικότερο ηγέτη αυτής της χώρας;
Κοντολογίς, ας αφήσουμε την κακόπιστη κριτική, κι ας θυμηθούμε ότι πρόκειται για ταινία, επομένως, για τέχνη -την έβδομη των τεχνών- και όχι για ιστορικό ντοκιμαντέρ. Η τέχνη, λοιπόν, ενέχει πρωτίστως την οπτική του δημιουργού.
Ναι, ατέλειες, παραλείψεις και σκηνοθετικά ελλείμματα μπορεί να υπάρχουν… Ομολογώ, θα την ήθελα σχεδόν τρίωρη, ώστε να καλύψει κι άλλες ιστορικές λεπτομέρειες. Θα προτιμούσα, ας πούμε, το κομμάτι της δραστηριότητάς του στην Ελλάδα, να είναι πιο εμπλουτισμένο. Μα, αν το σκεφτεί κανείς, καμία πηγή ιστορικών πληροφοριών δεν είναι άρτια και ακέραιη. Αυτός που θέλει να προβεί σε βαθύτερη ιστορική μελέτη, επιβάλλεται να κάνει πολυπρισματική και συνδυαστική έρευνα των πηγών για ορθότερη γνώση.
Ποιος, όμως, μπορεί να αμφισβητήσει στην ταινία την τόλμη και τις αλήθειες-καρφιά, που πονάνε και θίγουν έξωθεν και έσωθεν παράγοντες;
Ήρθε, εν τέλει, να προβληθεί ένα κομμάτι ιστορικής παιδείας, που πλέον εκλείπει από την εκπαίδευση και οι υπεύθυνοι αδιαφορούν.
Όσο για το θρησκευτικό στοιχείο, που μοιάζει να ενόχλησε πολλούς, μάλλον ξεχνούν ότι, και ο Καποδίστριας και ο ελληνισμός, ήταν διαποτισμένοι μ’ αυτό, πράγμα που δεν μπορεί να παραμεριστεί, καθότι αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι τους.
Όταν, σε συνέντευξη, ρώτησαν τον Γ. Σμαραγδή “Πόσα εισιτήρια προσδοκάτε να κόψει η ταινία σας;”, εκείνος απάντησε: “Να το πω εγώ αλλιώς…Πόσες ψυχές μπορούν να πάρουν φως απ’ αυτή την ταινία; Φως ιλαρό, καθαρό φως, γιατί η ταινία είναι συμφιλιωτική, δε χωρίζει.”
Αγαπητέ κ. Σμαραγδή, βγαίνοντας από την αίθουσα προβολής, δηλώνω υπεύθυνα ότι το φως αυτό το πήρα. Κι ακόμα ηχεί στ’ αυτιά μου το χειροκρότημα του κοινού… Ως εκ τούτου και όσων προανέφερα, δεν θα επέτρεπα σε κανέναν -και δη πολιτικά ορμώμενο- να μου κουνήσει το δάχτυλο, επειδή παρακολούθησα την ταινία και, ναι, της βάζω θετικό πρόσημο! Δεν είναι τυχαίο πως η ταινία παίζεται ακόμα, κατακτώντας μια σαρωτική άνοδο στον αριθμό εισιτηρίων.
Τουλάχιστον, επιτελεί την ανάγκη του κοινού να θυμηθεί το μεγαλείο ενός πραγματικού ηγέτη…
photo Greek Radio Fl
