Διάβασα τη διακήρυξη του Προέδρου Τραμπ για τον Μήνα της Ιστορίας της Γυναίκας, που εκδόθηκε στις 12 Μαρτίου 2026, και αντί να νιώσω υπερηφάνεια, ένιωσα ένα σφίξιμο στο στομάχι. Γιατί την ώρα που ο κόσμος μιλά για τη συμβολή της γυναίκας, για τη δύναμή της, για την προσφορά της στην κοινωνία, στα μάτια μου δεν ήρθαν πανηγυρικές εικόνες. Ήρθαν άλλες. Σκληρές. Άγριες. Αφόρητες. Εικόνες με κορμιά πεταμένα, στοιβαγμένα σε χώματα και ομαδικούς τάφους. Εικόνες από πολέμους, ξεριζωμό, πείνα, βιασμό, ορφάνια. Εικόνες από το Ιράν, το Ισραήλ, το Αφγανιστάν, την Ουκρανία και από τόσα άλλα μέρη όπου γυναίκες και παιδιά πληρώνουν κάθε μέρα τον λογαριασμό της εξουσίας.
Και τότε γεννήθηκε μέσα μου μια απορία που δεν λέει να φύγει: γιατί γιορτάζουμε τη γυναίκα, αλλά δεν μιλάμε με την ίδια ένταση για τον καθημερινό θάνατό της; Γιατί υπάρχουν μήνες, επέτειοι, διακηρύξεις και όμορφες λέξεις, αλλά δεν υπάρχει η ίδια παγκόσμια κραυγή όταν γυναίκες θάβονται κάτω από ερείπια, όταν μανάδες χάνουν τα παιδιά τους, όταν μικρά κορίτσια μεγαλώνουν μέσα στον τρόμο και γίνονται αριθμοί σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών;
Ας μιλήσουμε καθαρά. Οι πόλεμοι δεν γίνονται για την ανθρωπιά. Δεν γίνονται για τη σωτηρία των λαών. Δεν γίνονται επειδή ξαφνικά οι ισχυροί του κόσμου πόνεσαν για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πάντα υπάρχει μια επίσημη δικαιολογία. Πυρηνικά. Ασφάλεια. Σταθερότητα. Ειρήνη. Δημοκρατία. Πάντα η ίδια καραμέλα. Πάντα η ίδια γλώσσα. Και στο τέλος τι μένει; Καμένες πόλεις, διαλυμένες οικογένειες, προσφυγιά, trafficking, βιασμένες γυναίκες, νεκρά παιδιά. Ποιος κυβερνά μια περιοχή. Ποιος ελέγχει τα πετρέλαια. Ποιος κρατά τους δρόμους μεταφοράς, τις αγορές, τα λιμάνια, τις σφαίρες επιρροής. Κι ο λαός; Ο λαός θάβει τους νεκρούς του.
Και ρωτώ: πόσες φορές ακόμη θα δεχόμαστε το ίδιο αφήγημα; Πόσες φορές θα μας πουν ότι “πρέπει να χτυπηθεί μια χώρα για να σωθεί η περιοχή”; Πόσες φορές θα δούμε τις ίδιες εικόνες και θα κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε; Πόσες φορές θα χειροκροτήσουμε λόγους για αξίες, την ώρα που οι ίδιες αυτές αξίες λιώνουν μέσα στις λάσπες των πολέμων;
Τα ίδια τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Η UNICEF προειδοποίησε ότι το 2024 ήταν ένα από τα χειρότερα χρόνια που έχει καταγράψει για τα παιδιά σε ένοπλες συγκρούσεις, με τα επίπεδα θανάτων, τραυματισμών, εκτοπισμών και άλλων βαριών παραβιάσεων να κινούνται σε ιστορικά ή σχεδόν ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η ετήσια σύνοψη του ΟΗΕ για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις κατέγραψε 22.495 παιδιά που επηρεάστηκαν από σοβαρές παραβιάσεις μέσα στο 2024. Στην Ουκρανία, σύμφωνα με την Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, το 2025 ήταν το πιο θανατηφόρο έτος για αμάχους από το 2022, με 2.514 νεκρούς και 12.142 τραυματίες αμάχους. Και στη σημερινή κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, η UNICEF ανέφερε στις 11 Μαρτίου 2026 ότι μέσα σε μόλις δέκα ημέρες πάνω από 1.100 παιδιά είχαν αναφερθεί ως νεκρά ή τραυματισμένα.
Και οι γυναίκες; Μήπως είναι πιο προστατευμένες; Το αντίθετο. Ο ΟΗΕ και η UN Women καταγράφουν διαρκή αύξηση της σύγκρουσης πάνω στα σώματα των γυναικών. Η Γραμματεία του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε συνθήκες σύγκρουσης κατέγραψε για το 2024 περισσότερες από 4.600 επαληθευμένες περιπτώσεις σύγκρουσης-σχετιζόμενης σεξουαλικής βίας, ενώ η UN Women σημειώνει ότι γυναίκες και κορίτσια συνεχίζουν να στοχοποιούνται συστηματικά σε πολέμους και ανθρωπιστικές κρίσεις.
Άρα, ποιον ακριβώς τιμούμε όταν λέμε “γιορτάζουμε τη γυναίκα”; Τη γυναίκα της φωτογραφίας; Τη γυναίκα της αφίσας; Τη γυναίκα της βράβευσης; Ή τη γυναίκα που θάβεται σιωπηλά και δεν χωρά σε καμία τελετή; Τη μητέρα που κρατά στην αγκαλιά της νεκρό παιδί; Την πρόσφυγα που περπατά έγκυος μέσα στα χαλάσματα; Το κορίτσι που βιάστηκε και μετά έμαθε ότι ο κόσμος το λέει “παράπλευρη απώλεια”;
Και κάτι ακόμη. Ζούμε σε μια εποχή που καθημερινά ξεπηδούν σκάνδαλα, αρχεία, διασυνδέσεις, ονόματα, δίκτυα, υποθέσεις που κάνουν τον απλό άνθρωπο να νιώθει ότι δεν κυβερνάται από υγιείς συνειδήσεις αλλά από ένα σύστημα άρρωστο, διεστραμμένο, αδίστακτο. Κι όμως, οι ίδιοι αυτοί μηχανισμοί ζητούν από τον κόσμο εμπιστοσύνη. Να τους πιστέψει. Να τους ακολουθήσει. Να αποδεχθεί ότι ξέρουν τι κάνουν. Ποιος να εμπιστευτεί ποιον; Αυτός που βομβαρδίζει; Αυτός που συγκαλύπτει; Αυτός που βαφτίζει την καταστροφή “αναγκαία επέμβαση”; Αυτός που μιλά για πολιτισμό ενώ η γη ακόμα μυρίζει αίμα;
Απολογούμαι για τη σκληρότητα αυτού του κειμένου. Αλλά καμιά φορά η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή από τις λέξεις. Και ίσως το πραγματικό ερώτημα να μην είναι γιατί υπάρχει Μήνας της Ιστορίας της Γυναίκας. Ίσως το πραγματικό ερώτημα να είναι το εξής:
Γιατί δεν υπάρχει παγκόσμιος συναγερμός για την καθημερινή εξόντωση της γυναίκας και του παιδιού;
Γιατί μας ζητούν να συγκινούμαστε επιλεκτικά;
Γιατί μας μαθαίνουν να γιορτάζουμε σύμβολα, αλλά να αντέχουμε σιωπηλά τα πτώματα;
Και τελικά, ποιοι είναι αυτοί που αποφασίζουν για τη ζωή των λαών, ενώ οι ίδιοι δεν πληρώνουν ποτέ το τίμημα;
Γιατί όσο διαβάζω διακηρύξεις, τόσο περισσότερο νιώθω ότι ο κόσμος δεν χρειάζεται άλλα μεγάλα λόγια. Χρειάζεται αλήθεια. Χρειάζεται μνήμη. Χρειάζεται συνείδηση. Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να σταματήσει να θεωρεί φυσιολογικό το να πεθαίνουν γυναίκες και παιδιά κάθε μέρα, ενώ εμείς συνεχίζουμε να μιλάμε για πρόοδο, αξίες και πολιτισμό.
Και μέσα σε όλα αυτά, ο κόσμος παρακολουθεί καθημερινά αποκαλύψεις, αρχεία, σκάνδαλα και σκοτεινές υποθέσεις που έρχονται στην επιφάνεια. Οι λεγόμενοι φάκελοι της υπόθεσης Epstein, που επανέρχονται συνεχώς στη δημόσια συζήτηση, έχουν ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση για τα δίκτυα εξουσίας, για τη διαφθορά και για το πώς λειτουργεί πραγματικά το παγκόσμιο σύστημα επιρροής. Δεν είναι λίγοι οι πολίτες που νιώθουν ότι πίσω από τις κυβερνήσεις, τα λόμπι και τα κέντρα ισχύος κρύβονται μηχανισμοί που δεν υπηρετούν την κοινωνία αλλά τα δικά τους συμφέροντα.
Και τότε γεννιέται ένα ακόμη ερώτημα:
Πώς ζητείται από τους λαούς να εμπιστευτούν την εξουσία, όταν οι ίδιες οι αποκαλύψεις δημιουργούν αμφιβολίες για την ηθική και την αξιοπιστία όσων παίρνουν αποφάσεις για τον κόσμο;
Μια φωνη απογνωσης
Ιωάννα Λαζάρου
Η εικονογράφηση είναι προσφορά της εικαστικού κ. Σοφίας Μητράκη, την οποία ευχαριστούμε θερμά για τη συμβολή της στην εφημερίδα μας και για τη συνεχή στήριξή της μέσα από τα έργα της. Η καλλιτεχνική της παρουσία προσθέτει ιδιαίτερη αξία και ευαισθησία στο περιεχόμενό μας.
