Πως αξιολογείται η κατάσταση στη Μέση Ανατολή λαμβανομένων υπ’ όψη των δηλώσεων του αμερικανού προέδρου και των Ιρανών;
Εκτιμώ ότι οι πρόσφατες δηλώσεις του Donald Trump περί πιθανής συμφωνίας με το Ιράν, σε συνδυασμό με τη δημόσια επιφυλακτικότητα της Τεχεράνης απέναντι σε διαπραγματεύσεις, δημιουργούν την εικόνα μιας αντίφασης. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται εξ όσων γνωρίζω, για μια γνώριμη διπλωματική τακτική δύο πλευρών που συνομιλούν χωρίς να το παραδέχονται ανοιχτά.. Θα πρέπει να επισημανθεί εδώ ότι η διεθνής πολιτική δεν εξελίσσεται με όρους δημόσιων δηλώσεων, αλλά με όρους ισορροπιών ισχύος. Και σε αυτή τη φάση, αυτό που παρατηρούμε δεν είναι σύγκρουση ή συμφωνία είναι διαπραγμάτευση υπό πίεση. Ας δούμε λοιπόν τα πράγματα λίγο πιο αναλυτικά.
Η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών
Οι δηλώσεις Τραμπ περί πιθανής συμφωνίας δεν αποτελούν ένδειξη ότι υπάρχει ήδη αποτέλεσμα. Αντίθετα, αποτελούν εργαλείο διαπραγμάτευσης. Με αυτές τις δηλώσεις:
ενισχύεται η εικόνα της αμερικανικής διαπραγματευτικής πρωτοβουλίας, ασκείται πολιτική πίεση προς την Τεχεράνη,
αποστέλλεται μήνυμα αποτροπής στρατιωτικής κλιμάκωσης,
καλλιεργείται η εντύπωση ότι υπάρχει διπλωματική διέξοδος χωρίς υποχωρήσεις Η στρατηγική αυτή δεν είναι καινούργια. Αντίθετα, αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής όταν επιδιώκεται συμφωνία χωρίς άμεση παραχώρηση ισχύος.
Η στάση του Ιράν
Η επιφυλακτικότητα του Ιράν απέναντι σε διαπραγματεύσεις δεν σημαίνει άρνηση ειρήνης. Σημαίνει άρνηση διαπραγμάτευσης χωρίς όρους. Η Τεχεράνη επιδιώκει: άρση οικονομικών κυρώσεων εγγυήσεις αξιοπιστίας μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από προηγούμενη συμφωνία, αναγνώριση του γεωπολιτικού της ρόλου στη Μέση Ανατολή Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία δεν μπορεί πολιτικά να εμφανιστεί ότι συνομιλεί υπό πίεση. Για τον λόγο αυτό διατηρεί δημόσια σκληρή στάση, ενώ αφήνει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας.
Τι συμβαίνει πραγματικά στο παρασκήνιο
Η ταυτόχρονη ύπαρξη αισιοδοξίας από τη μία πλευρά και επιφυλακτικότητας από την άλλη αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχουν έμμεσες επαφές μέσω τρίτων χωρών, εξετάζονται πιθανά πλαίσια συμφωνίας, δοκιμάζονται αντιδράσεις διεθνών παικτών, αποφεύγεται η δημόσια δέσμευση πριν διαμορφωθούν όροι
Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει συμφωνία, αλλά υπάρχει διαδικασία.
Ο ρόλος της περιφερειακής αστάθειας
Καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της κατάστασης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή και ειδικά η στάση του Ισραήλ. Η πιθανότητα στρατιωτικής εμπλοκής αυξάνεται σημαντικά εάν υπάρξει πλήγμα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, περιφερειακή κλιμάκωση μέσω συμμάχων του Ιράν, νέα κρίση ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο
Ωστόσο, καμία από τις μεγάλες δυνάμεις δεν φαίνεται αυτή τη στιγμή να επιδιώκει γενικευμένο πόλεμο.
Πού οδηγούμαστε
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η διεθνής συγκυρία δεν ευνοεί ούτε άμεση σύγκρουση ούτε πλήρη ειρήνη. Το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια περιορισμένη συμφωνία αποκλιμάκωσης ή μια παρατεταμένη ισορροπία έντασης. Η λεγόμενη «συμφωνία» που προαναγγέλλεται δεν θα σημάνει το τέλος της αντιπαράθεσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Θα σημάνει απλώς μια προσωρινή σταθεροποίηση. Στην πραγματικότητα, αυτό που εξελίσσεται σήμερα δεν είναι το τέλος ενός πολέμου, αλλά η διαχείριση μιας σύγκρουσης που κανείς δεν θέλει να γίνει πραγματικός πόλεμος, όπως το βλέπω και το αντιλαμβάνομα;ι εγώ.
Photo By [null Courtesy] – This image was released by the United States Department of Defense with the ID 022726-D-DO477-1018 (next).This tag does not indicate the copyright status of the attached work. A normal copyright tag is still required. See Commons:Licensing.العربية ∙ বাংলা ∙Bahaso Jambi ∙Deutsch ∙ Deutsch (Sie-Form) ∙ English ∙ español ∙ euskara ∙ فارسی ∙ français ∙ italiano ∙ 日本語 ∙ 한국어 ∙ македонски ∙ മലയാളം ∙ Plattdüütsch ∙ Nederlands ∙ polski ∙ پښتو ∙ português ∙ русский ∙ slovenščina ∙ svenska ∙ Türkçe ∙ українська ∙ 简体中文 ∙ 繁體中文 ∙ +/−, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=185298604, https://en.wikipedia.org/
