Υπάρχουν εποχές που ο άνθρωπος δεν φοβάται το μέλλον επειδή είναι αδύναμος, το φοβάται επειδή βλέπει καθαρά. Δεν είναι η διάθεση που σκοτεινιάζει τον ορίζοντα, είναι ο ορίζοντας που αλλάζει χρώμα.
Ζούμε σε μια περίοδο όπου πολλά δεν καταρρέουν θορυβωδώς. Φθείρονται αθόρυβα. Η εμπιστοσύνη δεν σπάει απότομα, λεπταίνει. Οι αξίες δεν ανατρέπονται, ξεθωριάζουν. Οι θεσμοί δεν πέφτουν, απομακρύνονται από τον άνθρωπο μέχρι να πάψουν να τον αγγίζουν. Κι έτσι η κοινωνία δεν αντιλαμβάνεται τη στιγμή της απώλειας, μόνο το αποτέλεσμα της.
Η παρακμή σπάνια εμφανίζεται ως γεγονός. Εμφανίζεται ως συνήθεια. Σιγά σιγά, το άδικο παύει να σοκάρει. Το παράλογο παύει να εκπλήσσει. Η ευθύνη παύει να έχει πρόσωπο. Και τότε γεννιέται μια επικίνδυνη ηρεμία, όχι η ηρεμία της ισορροπίας, αλλά η ηρεμία της εξοικείωσης με το λάθος.
Δεν είναι απαισιοδοξία να το βλέπει κανείς αυτό. Είναι μνήμη της ιστορίας.
Γιατί κάθε εποχή που πίστεψε ότι η φθορά είναι προσωρινή, ξύπνησε αργά μέσα στην πραγματικότητα της. Και κάθε κοινωνία που συνήθισε να δικαιολογεί το μικρό λάθος, κάποτε βρέθηκε μπροστά στο μεγάλο που δεν μπορούσε πια να διορθώσει.
Ο πραγματισμός δεν είναι άρνηση της ελπίδας. Είναι άρνηση της αυταπάτης. Ελπίδα χωρίς επίγνωση μοιάζει με φως ζωγραφισμένο σε τοίχο, φαίνεται από μακριά, αλλά δεν φωτίζει δρόμο. Αντίθετα, η επίγνωση, ακόμη κι όταν πονά, είναι το πρώτο σημάδι ότι ο άνθρωπος δεν έχει παραδοθεί.
Γιατί ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι να βλέπουμε το σκοτάδι.
Είναι να μάθουμε να ζούμε μέσα του χωρίς να το αναγνωρίζουμε.
Και ίσως γι’ αυτό όσοι ανησυχούν σήμερα δεν είναι οι πιο αδύναμοι άνθρωποι της εποχής μας. Είναι οι πιο ξύπνιοι.
Εκείνοι που καταλαβαίνουν ότι το μέλλον δεν χαλάει ξαφνικά, χαλάει λίγο λίγο, κάθε φορά που συνηθίζουμε κάτι που κάποτε δεν θα ανεχόμασταν.
photo Greek Radio FL
