Τις προάλλες, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επανέφερε στο προσκήνιο την εισήγησή της για αλλαγή στη λήψη αποφάσεων στην ΕΕ γύρω από ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Σήμερα, το κορυφαίο όργανο λήψης αποφάσεων στην ΕΕ είναι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου συμμετέχουν οι αρχηγοί των κρατών-μελών και οι πλείστες αποφάσεις, που περιλαμβάνουν θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, απαιτούν ομοφωνία. Δηλαδή, κάθε κράτος-μέλος έχει δικαίωμα βέτο (δικαίωμα αρνησικυρίας) κι έτσι ένα κράτος αρκεί για να «μπλοκάρει» την λήψη απόφασης. Τα τελευταία χρόνια, η Πρόεδρος της Κομισιόν προτείνει, με πρωτοστάτη τη Γερμανία, όπως η λήψη των αποφάσεων για θέματα εξωτερικής πολιτικής (π.χ. άμυνα, Ρωσία, Τουρκία, ένταξη άλλων χωρών κ.ά.), να γίνεται με ειδική πλειοψηφία, αντί με ομοφωνία που ισχύει τώρα. Συγκεκριμένα, ο κανόνας της ειδικής πλειοψηφίας (Qualified Majority Voting), προβλέπει ότι μια απόφαση εγκρίνεται εφόσον στηρίζεται από τουλάχιστον 15 από τα 27 κράτη-μέλη τα οποία εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ.
Ο κανόνας της ειδικής πλειοψηφίας θα δώσει περαιτέρω πλεονέκτημα στα μεγάλα κράτη-μέλη και θα εκμηδενίσει τη δυνατότητα ενός κράτους κι ειδικά μικρού, να προστατέψει τα ζωτικά του συμφέροντα. Ουσιαστικά, ένα κράτος από μόνο του δεν θα μπορεί να προστατεύσει τα ζωτικά του συμφέροντα και σε ένα τέτοιο σενάριο η όλη πολιτική στην ΕΕ θα αλλάξει δραστικά. Η μόνιμη επωδός της Γερμανίδας Προέδρου της Κομισιόν και όσων πρωτοστατούν υπέρ της ειδικής πλειοψηφίας, είναι ότι έτσι αναμένεται να περιοριστούν τα αδιέξοδα στην λήψη αποφάσεων! Αλλά ποιος διασφαλίζει ότι θα προστατεύονται τα ζωτικά συμφέροντα ενός μικρού κράτους, όπως η Κύπρος ειδικά όταν άλλα κράτη-μέλη έχουν συμφέροντα εις βάρος της Κύπρου; Δεδομένων των ισχυρών συμφερόντων της Γερμανίας, Ισπανίας και άλλων με την Τουρκία, ποιος θα προστατέψει την Κύπρο και Ελλάδα όταν θα θέλουν να εντάξουν την Τουρκία στην Ευρωάμυνα ή να αναβαθμίσουν τις εμπορικές σχέσεις, παρακάμπτοντας τις υποχρεώσεις της Τουρκίας προς την ΕΕ για την Κυπριακή Δημοκρατία; Ακόμη και τώρα που τα κράτη-μέλη διαθέτουν δικαίωμα βέτο, υπάρχουν τεράστιες πιέσεις και ενίοτε μαχαιριές από εταίρους στην ΕΕ κι είναι προβλεπτό τι θα συμβεί εάν καταργηθεί το βέτο. Χαρακτηριστικά, η Πρόεδρος της Κομισιόν, για να εντάξει την Τουρκία στην Ευρωάμυνα επικαλέστηκε προσχηματικά μια διαδικασία διά της οποίας παρέκαμψε το βέτο των κρατών κι υπήρξε μια απίστευτη μάχη παρασκηνίων για να περιοριστεί η επιδίωξή της. Χωρίς πρώτα πραγματική διασφάλιση των ζωτικών συμφερόντων μας μέσω της εμβάθυνσης της ΕΕ όπως είναι η κοινή άμυνα και άλλα, δεν μπορεί να υπάρξει τέτοια αλλαγή.
Για να γίνει η όποια αλλαγή, απαιτείται να συμφωνήσουν όλα τα κράτη-μέλη και για αυτό η αλλαγή είναι δύσκολη. Ωστόσο, η στάση της Κυπριακής Κυβέρνησης, κομμάτων και Ευρωβουλευτών -και ανάλογα στην Ελλάδα- είναι εξαιρετικά σημαντική και πρέπει να γίνει βάσει του ορθολογισμού για προστασία των ζωτικών εθνικών συμφερόντων και όχι με συναισθηματισμούς, θεωρίες και κομματικές σχέσεις. Κι ενώ το βέτο είναι κορυφαίο ζήτημα στην ΕΕ, στην Κύπρο αποφεύγεται η συζήτηση αφού θα αποκαλύψει τις πραγματικές θέσεις πολλών οι οποίοι τώρα «κρύβονται» εντέχνως.
Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ – S&D
photo betexion, https://pixabay.com
