«Ο Πατήρ μου έως άρτι εργάζεται… καγώ εργάζομαι…» (Ιωάν. 5, 17)!
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ο Πατέρας Μου εργάζεται εντατικά και ασταμάτητα, για την σωτηρία του κόσμου, έως αυτή την στιγμή… όπως κι’ Εγώ μαζί Του!
Κάθε χρόνο τέτοιον καιρό, με τους πρώτους θερινούς καύσωνες (άλλοτε και νωρίτερα: με τις πρώτες εαρινές καλοκαιρίες) οι άνθρωποι στις κοινωνικές τους αναστροφές αναφέρονται με έκδηλο ενθουσιασμό στις “διακοπές” που θα πάνε… κατά την εργασιακή παύση του καλοκαιριού! Ένα πνεύμα φυγό-κεντρης τάσης προς κάθε σημείο της από-κεντρης περιφέρειας, της ενδοχώρας ή των νήσων, ακόμα και ταξιδιωτικών προορισμών του εγγύς ή μακράν εξωτερικού, ελαύνει τους “φυλακισμένους” των πόλεων (μάλλον τους “δεσμίους” των υποχρεώσεων) σε δραπέτευση, από την αδιέξοδη “φυλακή” μιας συσσωρευτικά επιβαρυντικής και αμετάβλητα αποπνικτικής καθημερινότητας!
Πραγματικά, το αδιέξοδο αυτό “κάτεργο” του κοπιώδους, ανιαρού και άχαρου (χωρίς Χριστό) βίου μας, μπορεί να γίνει υποφερτό… μόνο με την προσδοκία μιας “απόδρασης” από τα “δεσμά” των (αναποδράστων) υποχρεώσεων, που υπέχει η (ενήλικη) ζωή μας! Αυτό, όμως, συνιστά πρόβλημα… μόνον όταν ο βίος μας, από κακή “διαχείριση” [ 1 ] της ελευθερίας μας, δεν περιλαμβάνει τον Θεό…! Καθώς, μην έχοντας καμμία “αναγωγή” στο υπερκόσμιο “ξέφωτο” του Θεού, η ψυχή δεν μπορεί… παρά να εκπέσει βαθμιαία σε αυτή την μιζέρια! Και τότε, μια διαφυγή της καταπονημένης ψυχής μας, προς “οπουδήποτε αλλού… εκτός από μέσα μας”, φαντάζει απατηλά στο “μεταπτωτικό” μυαλό μας… ως “φάρμακο” της ανίας μας!Εδώ, όμως, ο υπαινικτικός στίχος του ποιητή καταγγέλει σε α΄ πρόσωπο, αυτήν την κρίσιμη παράλειψη: «Ταξίδεψα παντού στον κόσμο… εκτός από μέσα μου!».
Όλοι οι άνθρωποι… όσοι εργάζονται ολοχρονικά, φιλόπονα και καταπονητικά -καθένας στο μετερίζι που ο Θεός τον έταξε- δικαιούνται αναμφίλεκτα αυτή την ονειρική “κατάπαυση”! Μια εργασιακή παύση και δραστική ανάπαυση που τους περιμένει, για να τους ξεκουράσει σε έναν ήρεμο προορισμό θερινών διακοπών. Γιατί, έχοντας επισσωρευθεί εντός κι’ επάνω τους, σωρεία κόπων, μόχθων και εντάσεων…, καθίσταται απολύτως αναγκαία και ζωτικά χρειώδης μια σωματική χαλάρωση… μια ψυχική αποσυμπίεση… και μια συλλογιστική/συναισθηματική ανανέωση (εκκένωση… και αναπλήρωσή) τους, για να δυνηθούν να συνεχίσουν!
Ατυχώς, όμως, στο μυαλό πολλών ανθρώπων, η “ζωτική” αυτή ανάγκη για εργασιακή κατάπαυση προς ανάπαυση ψυχοσωματική, παραπέμπει αλλού. Όχι στην αναζήτηση γαλήνης, σε μια ήσυχη ατμόσφαιρα απόμερης φυσικής ομορφιάς, που θα βοηθούσε στον ήρεμο ανασυντονισμό… του αποσυντονισμένου ανθρώπου! Αλλά σε μια διψαλέα επιδίωξη μιας σφοδρής επιθυμίας για… ένταση και φασαρία (επιπλέον των ήδη υπαρχουσών στην ψυχή “θορύβων”), σε ένα “κοσμοπολίτικο” και θορυβώδες περιβάλλον. Ένα “αντικαταθλιπτικό” υποκατάστατο “ζωής” που προσφέρει ό,τι υπόσχεται: μια δια-σκεδαστική [ 2 ] κατασπατάληση κάθε ίχνους νοητικής ειρήνης και καρδιακής ησυχίας… που είχε απομείνει μέσα τους!…
Ωστόσο, αυτό το προνόμιο των διακοπών δεν είναι για όλους “αυτονοήτως” εφικτό κι’ απροϋπόθετα προσβάσιμο! Αν βγαίναμε για λίγο από την προσωπική μας αυτάρκεια… και διενεργούσαμε μια μικρή “στατιστική” έρευνα γύρω μας, θα διαπιστώναμε ότι υπάρχουν συνάνθρωποί μας που δεν μπορούν (αντικειμενικά) να χαρούν το αγαθό αυτό, καθώς αποκλείονται… λόγω ανυπέρβλητων εμποδίων! Αγεφύρωτα “βάραθρα” ασθένειας ή ανέχειας… καθηλώνουν συχνά μεγάλο πλήθος συνανθρώπων μας, σε μια… “τηλεσκοπική” προσέγγιση αυτού του αγαθού, που δεν μπορούν να το απολαύσουν εκ του σύνεγγυς. Άραγε, όλοι αυτοί βρίσκονται… έξω από την Πατρική Πρόνοια του Πλαστουργού για τα λογικά Του πλάσματα…;!
Για πολλούς από τους ανθρώπους, η εν λόγω “συναρπαστική” εμπειρία των “διακοπών” βρίσκεται έξω από τις αναμνήσεις του παρελθόντος (δηλ. δεν έχουν να θυμούνται διακοπές…) αλλά και πέρα από τις προσδοκίες του μέλλοντος (δηλ. δεν έχουν να ελπίζουν σε διακοπές…)! Ένα “όνειρο θερινής νυκτός” που το “ζουν” μόνο… καθ’ ύπνον, για να ξυπνήσουν το άλλο πρωί μέσα σε ρεαλιστικές συνθήκες (ασθένειας ή ανέχειας) όπου, σαν σε αυστηρά καθορισμένο δεοντολογικό πλαίσιο, οι προσωπικές ή οικογενειακές αναγκαιότητες και προτεραιότητες της ζωής τους, ιεραρχούνται διαφορετικά: τελείως συμβιβαστικά κι’ εντελώς προβλέψιμα!
Υπάρχει, όμως, και μια κατηγορία ανθρώπων [ 3 ] που επιλέγουν συνειδητά και αυτοπροαίρετα -από αγάπη για τον Χριστό- να ζήσουν έξω από κάθε έννοια “δικαιωματικής” εργασιακής ανάπαυλας και ανάπαυσης “διακοπών”…! Για τους “εραστές του Θεού”, το εύλογο τούτο και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα (να παρεμβάλλεται δηλ. αναλογική ξεκούραση ανάμεσα στους καμάτους εργασίας) είναι, εξ ορισμού, εκούσια… ακυρωμένο! Αυτές οι ψυχές βρίσκουν Αγιογραφική “τεκμηρίωση” της αδιάκοπης αυτής ψυχοσωματικής φιλοπονίας που επέλεξαν να μετέρχονται, στο Ευαγγέλιο του Χριστού: «Ο Πατήρ μου έως άρτι εργάζεται… καγώ εργάζομαι» (Ιωάν. 5, 17)! Είναι η Θεία Χάρη, που εμπνέει και ελκύει σε αυτή την επιλογή…. αλλ’ είναι και η “πείρα” ενός άρρητου καρδιακού γλυκασμού και μιας βαθειάς ψυχοσωματικής γαλήνης… αμέσως μετά από την καταβολή των θεοφιλών κόπων, για την Αγάπη του Χριστού!
Αλλ’ άραγε μόνο… ΜΕΤΑ από την “προκαταβολή” των θεοφιλών του κόπων, ξεκουράζεται η ψυχή και το σώμα του (άμισθου) “εργάτου της αγάπης” από την προηγηθείσα κόπωση…;! Αν ήταν έτσι… δεν θα διέφερε καθόλου και σε τίποτα η επαινούμενη εδώ, Χριστο-κεντρική φιλοπονία! Αν ο “Αφέντης της καρδιάς” μας, άφηνε την “αμοιβή” της θείας Του Χάρης, για ΜΕΤΑ τους εργασιακούς κόπους μας στον “μυστικό αμπελώνα” Του… κανείς -και πρώτος εγώ!- δεν θα έστεργε να εργάζεται έναντι… μελλοντικής αμοιβής! Αλήθεια… Αν μου έλεγε ο Χριστός: Θα… “τραβάς κουπί” (πνευματικού αγώνα) ισοβίως αδιάκοπα… και στο τέλος του βίου (μετα-βιολογικά) θα ανταμείψω τους κόπους σου με έναν Παράδεισο τρυφής… θα του απαντούσα απορριπτικά: “Ευχαριστώ, μεγάλε, δεν θα πάρω…”!
Αν ο Χριστός, ο “Αφέντης της καρδιάς” μας, δεν μας “πλήρωνε” με την θεία Του Χάρη, ΚΑΤΑ την ίδια την στιγμή (όχι ΜΕΤΑ…) που “τραβάμε κουπί” στον πνευματικό αγώνα, και επικολλούμε τα ευλογημένα “ένσημα της υπομονής” ή κάθε άλλης ψυχοσωματικής φιλοπονίας, για την Αγάπη Του, κανείς -και πρώτος εγώ!- δεν θα έμενε ούτε στιγμή στην “δούλεψή” Του! Αλλ’ ο Χριστός μας, είναι ο “μακράν καλύτερος εργοδότης” που υπήρξε ή θα υπάρξει ποτέ! Γιατί δεν μας αφήνει “απλήρωτους” μέχρι το τέλος της εργασιακής ημέρας (το πέρας του βίου). Αλλά, την ίδια ακριβώς στιγμή που μοχθούμε υπομονητικά στην καλλιέργεια του “μυστικού αμπελώνα” της καρδιάς μας… πληρώνει (με την διπλή έννοια: ανταμείβει πλουσιοπάροχα και γεμίζει ξεχειλιστικά…) όλη την ύπαρξή μας, ψυχή και σώμα, με τα ανέκφραστα Ενεργήματα της Χάρης του Παναγίου Πνεύματός Του… που ανακαινίζουν “αυτο-τροχιστικά” [ 4 ] την υπαρξιακή μας φιλοπονία!
Χωρίς να είναι “παράδειγμα προς μίμηση” -λόγω της δυσκολίας που ενέχει- η συνεχής και αδιάκοπη (χωρίς διακοπές…) εργασιακή συνέχεια των δούλων του Χριστού, είναι άξια απορίας. Απηχεί τις άγνωστες λειτουργικές προδιαγραφές της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως αυτή κατανοείται στην Ορθόδοξη Ανθρωπολογία, και “διδάσκεται” εμπειρικά από τους Αγίους μας, με την αξιοθαύμαστη ζωή τους. Ότι δηλ. ο άνθρωπος ενέχει από τον Θεό μέσα στις εγγενείς δυνατότητές του, το “θεοπρεπές” Χάρισμα να μην… κουράζεται ποτέ! Να μην έχει ανάγκη από ειδική “ξεκούραση” μετά την εργασιακή καταπόνησή του… γιατί η ισχύς και η διάθεσή του ανακαινίζονται από την Χάρη του Θεού [ 5 ] τόσο κατά την διάρκεια των κόπων του, όσο και μετά την προσφορά τους… για την αγάπη του Χριστού!
Ό,τι προσφέρουμε στον Θεό από αγάπη γι’ Αυτόν (Θεο-κεντρικά), αναπαύει αμέσως κι’ εντελώς και την ψυχή και το σώμα μας, όσο κοπιαστικό κι’ αν είναι! Ό,τι προσφέρουμε στον άνθρωπο από αγάπη για τον Θεό (ομοίως Θεο-κεντρικά), επίσης ανακουφίζει ευθύς και τελείως κάθε κόπο και μόχθο ψυχοσωματικό! Ό,τι προσφέρουμε στον άνθρωπο… από αγάπη για τον άνθρωπο (ανθρωπο-κεντρικά), εκπίπτει από την “ειδική Χάρη” της ένθεης προσφοράς, εμπίπτοντας στον νόμο της μεταπτωτικής φύσης. Καθιστά δηλ. κατάκοπο και το σώμα και την ψυχή… αφήνοντάς τα “ανέγγιχτα” από την αναζωογονητική δροσιά και παρηγορητική ανάπαυση της Θείας Χάρης. Έτσι, αναγκαζόμαστε να ψάξουμε αλλού… (σε πιο… μεταπτωτικές επιλογές!) την ξεκούραση που χρειαζόμαστε για ν’ αντέξουμε…!
Ώστε, επιλέγοντας κανείς συνειδητά την “διάθεση” με την οποία προσφέρει τους κόπους του… μπορεί εκ των προτέρων να γνωρίζει κάλλιστα: α) ΑΝ οι καταβαλλόμενοι κόποι του ευαρεστούν πλήρως τον Θεό, για να του αντιχαρισθεί η θεϊκή ανάπαυση… που καθιστά αχρείαστες τις “διακοπές” του! β) ΑΝ οι κόποι του μισο-ευαρεστούν τον Θεό… ώστε να χρειάζεται συνδυαστικά και “διακοπές” για να ξεκουραστεί, αφού δεν κατάφερε να ενεργοποιήσει μέσα του τους θεοειδείς μηχανισμούς της αυτοΐασης και αυτοανάπαυσης… ή γ) ΑΝ οι κόποι τους οποίους καταβάλλει κανείς στην ζωή του, με κριτήριο συμπεριφοράς του μια συνειδητή ή ασυνείδητη “ανθρωπαρέσκεια” [ 6 ] που είναι ένα από τα πιο θεομισή πάθη…, έχουν τελικά κάποιο νόημα ή απλά κουράζουν ανόητα τον άνθρωπο, κρατώντας τον “αθεράπευτα κουρασμένον” ψυχοσωματικά, στο τέλος των μακρών… και ίσως πολυδάπανων “διακοπών” του!…
Είθε, η παντουργός Θεία Χάρη να στείλει από τον Ουρανό ένα υπερκόσμιο «διασυρίζον πνεύμα δρόσου…» (Δανιήλ 3, 50) για να αλλάξει την “φλογισμένη κάμινο” των ψυχών μας, σε δροσιστικό μελτέμι ανάπαυλας και ανάπαυσης… από τις κοπιώδεις και ταραχώδεις “ενασχολήσεις” μας με τις αμαρτίες και τα πάθη…!
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] Το ψυχονοητικό μας “κεφάλαιο”, όντας “θεοειδές”… αξίζει ευφυέστερη προνοιακή διαχείριση και ασφαλέστερη “επενδυτική” φροντίδα από εμάς – τους “οικονόμους” της δικής μας ζωής! Αν δεν σεβαστούμε… εμείς (όχι οι άλλοι!) την “θεοσυγγενική” μας καταγωγή… κι’ αν δεν τιμήσουμε-τηρήσουμε, επίσης εμείς (όχι οι άλλοι) τις “θεοπρεπείς” κατασκευαστικές προδιαγραφές της ύπαρξής μας, δεν θα γευθούμε ποτέ τις αδιανόητες “ποιότητες” εγκόσμιας και υπερκόσμιας “θεοπρεπούς” ζωής… για την οποία μας έκτισε η Πλαστουργική Παναγάπη!
«Οφθαλμός ουκ είδε και ους ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη… α ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν Αυτόν!…» (Α’ Κορ. 2, 9)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Τα υπερκόσμια Αγαθά που έχει ετοιμάσει ο Θεός γι’ αυτούς που Τον αγαπούν και τηρούν τις άγιες Εντολές Του σε αυτό τον κόσμο, δεν τα έχουν δει ποτέ μάτια σαρκικά… ούτε τα έχουν ακούσει ποτέ αυτιά σαρκικά… ούτε τα έχει διανοηθεί επιθυμητικά ποτέ ανθρώπινη καρδιά, κυριαρχημένη από σαρκικό φρόνημα…
[ 2 ] Σκεδάννυμι = σκορπίζω… / διά + σκεδάννυμι = διασκορπίζω… / διασκέδαση = διασκορπισμός… σε διαμετρική αντίθεση με την ψυχαγωγία = ψυχή + αγωγή = αγωγή της ψυχής!
[ 3 ] Εκπροσωπώ, άτυπα έστω, μια “κατηγορία” ανθρώπων (Μοναχών) που είναι… “κοινωνικά απείθαρχοι” (εννοώντας ότι δεν σκέφτονται και δεν ενεργούν “όπως ο κόσμος”), και γι’ αυτό παραιτούνται συνειδητά από κάθε “διεκδίκηση δικαιωμάτων” που αφορά σε εγκόσμια αγαθά… γιατί δεν τα έχουν σε υπόληψη! Κι’ αυτό, γιατί «Ρίπτει τα παρόντα, ο των μελλόντων γευσάμενος!» (Φιλοκαλία). Αυτοί, ζώντας απλοϊκά μια αγαπητική σχέση με τον “Αφέντη της καρδιάς” τους (Χριστό) “καυχώνται” ανυπερήφανα, μέσα από την αισχυντηλή σιωπή τους, ότι: με την αδιάλειπτη ανατροφοδότηση της ψυχής από την ζείδωρη Χάρη του Θεού… δεν είναι τόσο τρομακτικό, όσο φαντάζει στο μυαλό, να υστερούνται αγόγγυστα για τον Χριστό… ή να κοπιάζουν αδιάκοπα για τον Χριστό… ή να “σταυρώνονται” αδιαμαρτύρητα για τον Χριστό… Και όποιος θέλει, ας δοκιμάσει! Θα εκπλαγεί…
[ 4 ] Στην Μοναστηριακή μου διακονία χρειάζεται να χρησιμοποιώ κάποια κοπτικά εργαλεία, για ανάγκες βιβλιοδεσίας. Οι συνήθεις κοπτικές λάμες χάνουν γρήγορα την κοπτική τους χάρη, μετά από κάποια χρήση, και πρέπει συχνά να αποστέλλονται στον κόσμο για τρόχισμα, γεγονός που μεταφράζεται σε έξοδα και καθυστέρηση. Αυτό συνέβαινε μέχρι πριν λίγα χρόνια, όταν ξαφνικά ανεκάλυψα στην αγορά λάμες κοπής με ιδιότητα “αυτο-τρόχισης” (auto–sharpening!) που έδωσε τέλος στην ταλαιπωρία! Γιατί, αυτές οι λάμες τροχίζονται… καθώς κόβουν! Κόβουν… και συνάμα τροχίζονται, αφού η γωνία κάθε “συνάντησης” των αιχμών κοπής… λειτουργεί τροχιστικά γι’ αυτές, ώστε να μην χρειάζονται ποτέ τρόχισμα! Ένα “θαύμα” μηχανικής… με προφανείς προεκτάσεις και στην πνευματική ζωή!
[ 5 ] Στην αρχαία Ρώμη, οι πιο ακριβοπληρωμένοι δούλοι στα σκλαβοπάζαρα ήσαν εκείνοι που προορίζονταν για κωπηλάτες στις Ρωμαϊκές τριήρεις. Κάποια “τέρατα” μυϊκής δύναμης… από την Γαλατία, Γοτθία, Σκυθία, Θράκη, Αφρική… και άλλες χώρες υπόδουλες στην Ρωμαϊκή κυριαρχία. Κατά τους πρώτους όμως Χριστιανικούς αιώνες… η “παράδοση” αυτή άλλαξε ριζικά! Με την εμφάνιση του Χριστιανισμού, όμως, τις πιο υψηλές τιμές στα σκλαβοπάζαρα δούλων άρχισαν να τις έχουν κάποιοι Χριστιανοί δούλοι… με σωματική διάπλαση ισχνή, αδύναμη και ασκητική! Γιατί; Διότι αυτοί, έχοντας ως κινητήρια δύναμη της ύπαρξής τους την Χριστιανική τους πίστη και την προσευχή τους στον Χριστό… αντλούσαν ισχύ και αντοχή παραδόξως ανεξάντλητη ώστε να κωπηλατούν ακούραστα επί πολλές ώρες! Τόση αντοχή αντλούσαν από την προσευχητική συνομιλία με τον “αφέντη της καρδιάς τους” (Χριστό), που επαρκούσε για ολοήμερη/ολονύκτια κωπηλασία, με μόνη αναγκαία τροφή ένα μικρό ξεροκόμματο και λίγο νερό, για ολόκληρο το 24ωρο. Σε αντίθεση με τους “γίγαντες” κωπηλάτες από τα ειδωλολατρικά έθνη, που χρειάζονταν μπόλικο κρέας ο καθένας καθημερινά, μαζί με τις βουρδουλιές του επιστάτη, για να κωπηλατούν… αλλά και πάλι με αντοχή παρακμάζουσα!
[ 6 ] Η “ανθρωπαρέσκεια” (δηλ. η εμπαθής επιθυμία μας να γίνεται κανείς “αρεστός” στους ανθρώπους… για να δοξάζεται απ’ αυτούς!) έχει αφοριστεί από τον ταπεινότατο Θεό μας, ως ένα από τα πιο “αισχρά” πάθη… που διώχνουν την Χάρη Του από την ανθρωπάρεσκη ψυχή… και παραδίδουν τον άνθρωπο στην δουλεία του σατανά. Με αυτό το πάθος (ανθρωπαρέσκεια), ο άνθρωπος άθελά του, κατευθύνει όλους τους κόπους του στον διάβολο… στον οποίο και τους χαρίζει!
