Υπάρχουν στιγμές που ένα βίντεο, μια ομιλία, μια φράση ενός καθηγητή, μπορεί να μας θυμίσει κάτι που ίσως έχουμε ξεχάσει μέσα στην καθημερινότητα: ότι η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας. Είναι φορέας σκέψης, μνήμης, πολιτισμού και ήθους.
Η φράση «μάθε, παιδί μου, γράμματα» δεν ήταν ποτέ μια απλή συμβουλή των γονιών προς τα παιδιά τους. Ήταν μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Ήταν η αγωνία μιας γενιάς να δώσει στην επόμενη όχι μόνο επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά και εσωτερικό ανάστημα. Να μάθει το παιδί να σκέφτεται, να ξεχωρίζει, να κρίνει, να σέβεται, να στέκεται όρθιο.
Γιατί τα γράμματα, όταν είναι αληθινά, δεν παράγουν μόνο πτυχία. Παράγουν ανθρώπους.
Η ελληνική γλώσσα έχει μέσα της μια ιδιαίτερη δύναμη. Οι λέξεις της δεν είναι τυχαίες. Κρύβουν ρίζες, έννοιες, σχέσεις, αξίες. Λέξεις όπως «ήθος», «παιδεία», «αλήθεια», «ελευθερία», «ευθύνη», «πατρίδα», «άνθρωπος», δεν είναι απλοί ήχοι. Είναι ολόκληρες πνευματικές διαδρομές.
Γι’ αυτό και όταν ένας καθηγητής εξηγεί την ελληνική γλώσσα, δεν κάνει μόνο γλωσσολογικό μάθημα. Μας ανοίγει ένα παράθυρο στην ίδια την ταυτότητά μας. Μας δείχνει ότι η γλώσσα δεν είναι νεκρό υλικό. Είναι ζωντανή κληρονομιά.
Ο αληθινά εθνικός άνθρωπος είναι πρώτα απ’ όλα ηθικός άνθρωπος. Όχι γιατί υψώνει τη φωνή του περισσότερο από τους άλλους. Όχι γιατί διεκδικεί αποκλειστικότητα στην αγάπη για την πατρίδα. Αλλά γιατί κατανοεί ότι η πατρίδα δεν υπηρετείται με φανατισμό, αλλά με αλήθεια, ευθύνη, γνώση και αξιοπρέπεια.
Εθνικός άνθρωπος δεν είναι εκείνος που μισεί τους άλλους. Είναι εκείνος που γνωρίζει ποιος είναι. Είναι εκείνος που τιμά την ιστορία του χωρίς να τη χρησιμοποιεί ως όπλο κενοδοξίας. Είναι εκείνος που σέβεται τη γλώσσα του, τον πολιτισμό του, τους προγόνους του, αλλά και τον άνθρωπο απέναντί του.
Στον αντίποδα βρίσκεται ο άνθρωπος χωρίς ρίζες, χωρίς μνήμη, χωρίς εσωτερική πυξίδα. Ο άνθρωπος που δεν γνωρίζει τη γλώσσα του, δεν καταλαβαίνει το βάθος των λέξεων, δεν αντιλαμβάνεται ότι η παιδεία δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη. Μια κοινωνία που απομακρύνεται από τη γλώσσα της, απομακρύνεται σταδιακά και από τη συνείδησή της.
Η ελληνική γλώσσα μάς έμαθε να ονομάζουμε τον κόσμο. Μας έδωσε λέξεις για τη φιλοσοφία, την πολιτική, την επιστήμη, τη δημοκρατία, την τραγωδία, την ποίηση, την ψυχή. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσες γλώσσες του κόσμου δανείστηκαν ελληνικές λέξεις για να εκφράσουν έννοιες υψηλές και σύνθετες.
Αλλά το μεγάλο ερώτημα σήμερα δεν είναι μόνο αν οι άλλοι γνωρίζουν την αξία της ελληνικής γλώσσας. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν την γνωρίζουμε εμείς.
Τη διδάσκουμε στα παιδιά μας;
Τη μιλάμε με αγάπη;
Τη γράφουμε με σεβασμό;
Τη συνδέουμε με την ψυχή μας ή την αντιμετωπίζουμε σαν βάρος του παρελθόντος;
Η φράση «μάθε, παιδί μου, γράμματα» επιστρέφει σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Όχι μόνο για τα παιδιά στην Ελλάδα, αλλά και για τα παιδιά της Ομογένειας. Για τα παιδιά που μεγαλώνουν μακριά από την πατρίδα, αλλά μπορούν ακόμη να κρατήσουν μέσα τους την ελληνική φωνή. Για τις οικογένειες που αγωνίζονται να μη χαθεί η γλώσσα στο σπίτι. Για τους δασκάλους που επιμένουν. Για τους γονείς και τους παππούδες που λένε ακόμη ελληνικές λέξεις με συγκίνηση.
Η γλώσσα είναι πατρίδα.
Η παιδεία είναι αντίσταση.
Το ήθος είναι η βαθύτερη μορφή εθνικής συνείδησης.
Αν θέλουμε λοιπόν να μιλήσουμε για Ελληνισμό, δεν αρκεί να μιλάμε μόνο για σημαίες, επετείους και σύμβολα. Πρέπει να μιλήσουμε για γράμματα. Για γλώσσα. Για σκέψη. Για ευθύνη. Για ήθος.
Γιατί ένας λαός δεν χάνεται μόνο όταν χάσει τα εδάφη του. Χάνεται όταν χάσει τη μνήμη του. Όταν πάψει να καταλαβαίνει τις λέξεις του. Όταν πάψει να διδάσκει στα παιδιά του ποιος είναι, από πού έρχεται και τι αξίζει να υπερασπιστεί.
Γι’ αυτό, σήμερα, ας ξαναπούμε με σεβασμό και αγάπη εκείνη τη φράση που μεγάλωσε γενιές Ελλήνων:
Μάθε, παιδί μου, γράμματα.
Όχι μόνο για να προκόψεις.
Όχι μόνο για να εργαστείς.
Όχι μόνο για να αποκτήσεις τίτλους.
Αλλά για να γίνεις άνθρωπος με κρίση, με μνήμη, με ήθος και με ψυχή.
Γιατί ο αληθινά μορφωμένος άνθρωπος δεν είναι απλώς χρήσιμος στην κοινωνία. Είναι φως μέσα στην κοινωνία.
Και ο αληθινά εθνικός άνθρωπος, όταν δεν ξεπέφτει στον φανατισμό, είναι βαθιά ηθικός άνθρωπος.
photo Greek News FL
από την δημοσιογραφική ομάδα
