Είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι έχουμε χάσει κάθε έννοια ανθρωπιάς, ενσυναίσθησης, ευγένειας και κυρίως καλών τρόπων.
Δυστυχώς η κατάσταση εκτροχιάζεται όσο περνούν τα χρόνια.
Αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις αντιδράσεις των νέων της εποχής, στον τρόπο συμπεριφοράς τους, στον τρόπο ομιλίας τους, στον τρόπο ένδυσης, στην κοινωνική τους στάση…
Χρησιμοποιούνται εκφράσεις και λέξεις που αν, σε εκείνα τα χρόνια, τολμούσαμε να ξεστομίσουμε, η ξανάστροφη και η παντόφλα από τα 5 μέτρα μας έβρισκε στο Δόξα Πατρί χωρίς αστοχία…
Εμείς, της ηλικιακής δεκαετίας 40-50, ζήσαμε το «δολοφονικό» βλέμμα της μάνας ή του πατέρα αν δεν είχαμε τρόπους, αν δεν απαντούσαμε ευγενικά, αν δεν συμπεριφερόμασταν κόσμια…
Μας έγινε βίωμα να μην ενοχλούμε τους γύρω μας, να ζητάμε τα πάντα με ευγένεια, να τηρούμε αυστηρά τους κοινωνικούς κανόνες…
Τώρα πια, αυτά, αποτελούν παρελθόν μαζί με το φιλότιμο…
Μια λέξη που χαρακτήριζε τόσο την γενιά μας όσο και τις προηγούμενες γενιές.
Παλιότερα οι άνθρωποι για να πάνε μια βόλτα έβαζαν τα καλά τους, οι γυναίκες ήταν σικ, κομψές και φινετσάτες, οι, δε, άνδρες θα κυκλοφορούσαν με το κουστούμι τους ακόμη και στα πιο in clubs της γενιάς τους.
Τις Κυριακές στο οικογενειακό τραπέζι κανείς δεν ξεκινούσε να γευματίζει αν δεν είχαν καθίσει όλοι και κάποιος αναλάμβανε να πει την προσευχή ή έστω να κάνουν το σταυρό τους .
Στις επισκέψεις κανείς δεν πήγαινε με άδεια χέρια, κανείς δεν τηλεφωνούσε σε ώρες κοινής ησυχίας, και, κανείς δεν ενοχλούσε τον γείτονα ή τον συγγενή όταν είχε επισκέπτες.
Η μητέρα μου, θυμάμαι, να μου λέει ως παιδί «δεν θα πας τώρα στην φίλη σου, είναι μεσημέρι. Δεν θα πας τώρα στην γειτόνισα, έχει κόσμο σπίτι. Δεν θα πας, δεν σε κάλεσαν.»
Τις Κυριακές στην εκκλησία τα παιδιά έπρεπε να είναι καθαρά και καλοντυμένα και να περιμενουν υπομονετικά την σειρά τους για την Αγία Κοινωνία.
Στο λεωφορείο οι γονείς μας τσίμπαγαν το πόδι, με τσιμπιά χειρότερη της μέλισσας, να σηκωθούμε για να καθίσει ηλικιωμένος άνθρωπος.
Μάθαμε τι θα πει προτεραιότητα για τις εγκύους, τις μητέρες με καρότσι και τους ανήμπορους ανθρώπους.
Μάθαμε να μην πιάνουμε ολόκληρη θέση στο πλοίο ή στο λεωφορείο με τα πράγματα μας.
Μάθαμε να μαζεύουμε τις ακαθαρσίες του σκύλου μας στην βόλτα και να περπατάμε δεξιά στο πεζοδρόμιο.
Μάθαμε να ζητάμε τα πάντα ευγενικά ή να μην τα ζητάμε καθόλου.
Μάθαμε να μην διακόπτουμε όταν κάποιος μιλά, να μην καταστρέφουμε ξένες περιουσίες, να μην κοροϊδεύουμε ή σχολιάζουμε αρνητικά τους άλλους.
Μάθαμε να ντρεπόμαστε και να χαμηλώνουμε το βλέμμα.
Μάθαμε να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον χωρίς να κάνουμε μεγάλη προσπάθεια.
Να πετάμε τα σκουπίδια μας στους κάδους, να σεβόμαστε το περιβάλλον.
Ήταν λόγος αυστηρής παρατήρησης ή αποβολής το να μιλάμε εν ώρα μαθήματος στο σχολείο.
Ήταν λόγος να μην βγούμε βόλτα αν δεν είχαμε διαβάσει για το σχολείο.
Όχι πως δεν κάναμε τις μικρές μας ατασθαλίες με φόβο μην μας κάνουν τσακωτούς οι δάσκαλοι ή μην το μάθουν οι γονείς μας, αλλά ήταν τόσο ασήμαντες, συγκριτικά, με όσα συμβαίνουν σημερα.
Ποιος ή ποια θα τολμούσε να κυκλοφορεί με φαλτσέτα στο σχολείο ή άλλο αιχμηρό αντικείμενο; Ποια θα τολμούσε να φορέσει τοπ με έξω την κοιλιά και το στήθος; Ποιος ή ποια θα τολμούσε να μιλήσει με απρέπεια σε δάσκαλο ή καθηγητή;
Ζούσαμε αναχρονιστικά εμείς ή τώρα απλά επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας;
Διαβάζω κι ακούω επιστήμονες, ψυχολόγους και ψυχιάτρους να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στους γονείς για τις παραβατικές συμπεριφορές των παιδιών τους στην κοινωνία και να προειδοποιούν για την θέσπιση των ορίων.
Εμείς ξέραμε από την ημέρα που γεννηθήκαμε τα όρια μας κι αυτό δεν είχε να κάνει με την υπερπληθώρα υλικών, που συχνά ακούμε πώς είναι η βάση της ανικανοποίησης των σημερινών νέων, αλλά με ένα βλέμμα ενός αυστηρού γονιού που δεν μας έκανε όλα τα χατήρια.
«Αυτό δεν μπορείς να το έχεις τώρα. Θα στο αγοράσω όταν θα μπορώ»
Τώρα τα παιδιά, ακόμη κι αν ακούν κάτι τέτοιο, βουτάνε μόνα τους το χέρι στο μέλι παραβατικά κι ανεξέλεγκτα. Και οι γονείς δικαιολογούν αντί να θέσουν σαφείς κανόνες ή να επικοινωνήσουν συναισθηματικά με τα παιδιά τους.
Είναι άξιο απορίας πως οι έφηβοι, σήμερα, κυκλοφορούν με μαχαίρια σε αγέλες, επιτίθενται, τρομοκρατούν, εκφοβίζουν, συγκρούονται…
Η έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο των social, τα οικογενειακά προβλήματα, η δύσκολη καθημερινότητα, τα οικονομικά προβλήματα, η έλλειψη επικοινωνίας ή η αδιαφορία κι η έλλειψη σωστών προτύπων οδηγούν, μαθηματικά, σε κατάρρευση αξιών.
Όμως κατάρρευση στις αξίες βλέπουμε και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Χάνονται μαθήματα ζωής απλά και χωρίς δικαιολογία. Τα νεύρα, ο θυμός και η οργή έχουν εξαπλώσει ένα άυλο δίχτυ πάνω από την κοινωνία που λειτουργεί ως προστασία ανάμεσα στην θετική προσέγγιση και την αρνητική λειτουργώντας υπέρ της δεύτερης.
Η λεκτική βία στους δρόμους ανάμεσα στους οδηγούς, η μη τήρηση κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς, η μη τήρηση των νόμων του κράτους βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από ποτέ.
Ο καθένας, μπορεί, να ξεφύγει, να σκοτώσει, να χτυπήσει, να ποδοπατήσει, να κλέψει, να πληγώσει, χωρίς συνέπειες ή με τις ελάχιστες.
Και τελικά καταλήγουμε στο ίδιο συμπέρασμα.
Με τα χρόνια χάνεται η ισορροπία, χάνεται το θεμέλιο της οικογένειας, εξαϋλώνεται η συμβουλή, καταρρέει η βάση της κοινωνικής συνείδησης. Όλα γίνονται ένας σύνθετος καμβάς αρνητικών επιρροών κατά της ψυχής του ανθρώπου και των θετικών συναισθημάτων.
Δεν ξέρει κανείς πού θα καταλήξει όλη αυτή η κοινωνική αναταραχή κι αν εξελιχθεί σε κάτι χειρότερο.
Αυτό που έχει την μεγαλύτερη σημασία όμως είναι να είμαστε δίπλα στα παιδιά, ανακαλώντας στην μνήμη μας τις βασικές αρχές που μάθαμε, τους καλούς τρόπους, ενισχύοντας την ευγένεια, θεμελιώνοντας τις αξίες.
Είναι σίγουρο πως, έτσι, θα περιμένουμε στροφή προς μια καλύτερα δομημένη κοινωνία….
Δεν συζητάμε για επιστροφή σε εποχές σκότους αλλά για επιστροφή στην σύνθεση της ψυχής μας.
Εκεί που υπερτερούν τα ευγενή συναισθήματα, εκεί που κατοικεί η συναισθηματική λογική.
Εκεί που δεν υπάρχει χώρος για κακία, εκδίκηση, μοχθηρία….
photo gr8effect, https://pixabay.com
