Το τουρκικό ΥΠΕΞ κατηγορεί την Ελλάδα για παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης, αποσιωπώντας ότι η αναστολή αφορά συνολικά 47 σχολικές μονάδες και βασίζεται στον αριθμό των μαθητών
Νέα παρέμβαση στα ζητήματα της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη πραγματοποίησε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, αντιδρώντας στην απόφαση του ελληνικού Υπουργείου Παιδείας για την αναστολή λειτουργίας οκτώ μειονοτικών δημοτικών σχολείων κατά το σχολικό έτος 2026–2027.
Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει την απόφαση ως στοχευμένη ενέργεια εναντίον της μειονότητας, κάνοντας λόγο για «καταπιεστικές πρακτικές» και παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης. Δεν αναφέρει, ωστόσο, ότι το μέτρο αφορά συνολικά 47 σχολικές μονάδες –δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία– στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, από τις οποίες μόνο οι οκτώ είναι μειονοτικές.
Η απόφαση, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, ελήφθη με βάση τα επίσημα στοιχεία των νέων εγγραφών και τη γεωγραφική κατανομή του μαθητικού πληθυσμού. Πρόκειται για διαδικασία που εφαρμόζεται σε ολόκληρη τη χώρα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η υπογεννητικότητα και η δημογραφική συρρίκνωση έχουν οδηγήσει σε δραματική μείωση του αριθμού των μαθητών.
Αναστολή λειτουργίας, όχι οριστικό κλείσιμο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διευκρίνιση του Υπουργείου Παιδείας ότι οι συγκεκριμένες σχολικές μονάδες δεν καταργούνται οριστικά. Η λειτουργία τους αναστέλλεται λόγω ανεπαρκούς αριθμού μαθητών και μπορεί να αποκατασταθεί, εφόσον κατά την επόμενη σχολική περίοδο καταγραφούν αρκετές εγγραφές.
Η Άγκυρα επιλέγει, αντίθετα, να χρησιμοποιήσει τον όρο «κλείσιμο», δημιουργώντας την εντύπωση μιας μη αναστρέψιμης πολιτικής απόφασης. Με τον τρόπο αυτό, ένα υπαρκτό δημογραφικό και εκπαιδευτικό ζήτημα μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Εάν η αναστολή των οκτώ μειονοτικών σχολείων αποτελούσε στοχευμένη πρακτική, θα έπρεπε να εξηγηθεί για ποιον λόγο την ίδια απόφαση υφίστανται ακόμη 39 δημόσιες σχολικές μονάδες της ευρύτερης περιφέρειας. Αυτό το στοιχείο απουσιάζει πλήρως από την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Τι υποστηρίζει το τουρκικό ΥΠΕΞ
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, καταδίκασε την απόφαση της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι η ανεπάρκεια του αριθμού των μαθητών χρησιμοποιείται ως «πρόσχημα». Όπως ανέφερε, μετά τη νέα αναστολή, ο αριθμός των μειονοτικών δημοτικών σχολείων στη Θράκη μειώνεται σε 76.
Παράλληλα, κατηγόρησε την ελληνική πλευρά ότι θέτει εμπόδια στις εγγραφές της πρώτης τάξης στο 1ο Μειονοτικό Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης, κάνοντας λόγο για «συστηματικές πρακτικές» που αποσκοπούν στη διάβρωση των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων της μειονότητας.
«Αυτή η καταπιεστική απόφαση και οι πρακτικές συνιστούν παραβίαση των διατάξεων της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης», υποστήριξε ο Κετσελί, καλώντας την Ελλάδα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς και συμβατικές της υποχρεώσεις.
Ο Τούρκος εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να υποστηρίζει «τον αγώνα για τα δικαιώματα» της μειονότητας, την οποία η Άγκυρα χαρακτηρίζει συλλήβδην «τουρκική».
Η Συνθήκη μιλά για μουσουλμανική μειονότητα
Η ορολογία δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Η Συνθήκη της Λωζάνης αναφέρεται ρητώς σε μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα και όχι σε «τουρκική μειονότητα». Αντίστοιχα, για την Τουρκία χρησιμοποιεί τον όρο «μη μουσουλμανικές μειονότητες».
Η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης περιλαμβάνει πληθυσμούς τουρκικής καταγωγής, Πομάκους και Ρομά. Κάθε πολίτης έχει δικαίωμα ατομικού αυτοπροσδιορισμού, η Άγκυρα όμως δεν μπορεί να επιβάλλει συλλογικά σε ολόκληρη τη μειονότητα μια ενιαία εθνική ταυτότητα ούτε να τροποποιεί μονομερώς το γράμμα της Συνθήκης της Λωζάνης.
Η συστηματική χρήση του όρου «τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης» αποτελεί πάγια επιλογή της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Μέσω αυτής, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίζεται ως προστάτιδα δύναμη Ελλήνων πολιτών και να αποκτήσει ρόλο σε ένα ζήτημα που αφορά πρωτίστως την ελληνική έννομη τάξη, την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Η δημογραφική συρρίκνωση δεν αποτελεί μειονοτική πολιτική
Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού δεν αφορά μόνο τη Θράκη ούτε μόνο τα μειονοτικά σχολεία. Εκατοντάδες σχολικές μονάδες σε ορεινές, νησιωτικές και αγροτικές περιοχές της Ελλάδας έχουν τεθεί κατά καιρούς σε αναστολή, επειδή δεν διαθέτουν τον ελάχιστο αριθμό μαθητών που απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνική πολιτεία δεν οφείλει να αντιμετωπίζει τα μειονοτικά σχολεία με ιδιαίτερη προσοχή. Η πρόσβαση των παιδιών σε ποιοτική εκπαίδευση, η επαρκής στελέχωση, η μεταφορά των μαθητών και η διατήρηση του δίγλωσσου χαρακτήρα που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο αποτελούν υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται απαρέγκλιτα.
Η προστασία των πραγματικών εκπαιδευτικών δικαιωμάτων, όμως, δεν προϋποθέτει τη διατήρηση σχολικών μονάδων χωρίς τον απαιτούμενο μαθητικό πληθυσμό. Προϋποθέτει ότι κανένα παιδί δεν θα στερηθεί την εκπαίδευση και ότι οι εναλλακτικές λύσεις θα διασφαλίζουν ίση πρόσβαση και υψηλό επίπεδο διδασκαλίας.
Πολιτική εκμετάλλευση ενός εκπαιδευτικού ζητήματος
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με σαφή στοιχεία: πόσοι μαθητές φοιτούσαν σε κάθε σχολείο, ποια ήταν τα όρια λειτουργίας, πού θα μεταφερθούν τα παιδιά και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί κάθε μονάδα να επαναλειτουργήσει. Η πλήρης διαφάνεια αποτελεί την καλύτερη απάντηση στην τουρκική προπαγάνδα.
Ταυτόχρονα, η Αθήνα δεν πρέπει να αφήνει αναπάντητη την προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάζεται ως κηδεμόνας της μουσουλμανικής μειονότητας. Οι πολίτες της Θράκης είναι Έλληνες πολίτες, με δικαιώματα και υποχρεώσεις που προστατεύονται από το Σύνταγμα και την ευρωπαϊκή έννομη τάξη.
Η Τουρκία επιχειρεί για ακόμη μία φορά να μετατρέψει ένα διοικητικό και δημογραφικό ζήτημα σε διπλωματικό επεισόδιο. Αποσιωπά ότι η απόφαση αφορά δεκάδες δημόσια σχολεία και χρησιμοποιεί τον όρο «κλείσιμο», ενώ πρόκειται για αναστολή με δυνατότητα επαναλειτουργίας.
Η προστασία της μειονότητας αποτελεί υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας. Η εργαλειοποίησή της, όμως, δεν αποτελεί δικαίωμα της Τουρκίας.
GEOPOLITICO.GR
