Η ιστοσελίδα μας εντόπισε άρθρα από σουηδικές ημερήσιες εφημερίδες που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1955. Τα δημοσιεύματα αναφέρονται στις βίαιες ταραχές στην Κωνσταντινούπολη, στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες άνθρωποι και κατά τις οποίες καταστράφηκαν ελληνικές εκκλησίες, σχολεία και κατοικίες.
Ανάμεσα στις ξένες διπλωματικές αποστολές που επλήγησαν ήταν και το σουηδικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το ιστορικό κτίριο Palais de Suède στον Βόσπορο. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των εφημερίδων, το κτίριο λεηλατήθηκε και υπέστη ζημιές, χωρίς ωστόσο να τραυματιστεί κανένας Σουηδός πολίτης. Το σουηδικό Υπουργείο Εξωτερικών υπέβαλε αργότερα επίσημη διαμαρτυρία για τις επιθέσεις.
«Σύμφωνα με αναφορές από την Κωνσταντινούπολη (TT–Reuter, Arbetet, 7 Σεπτεμβρίου 1955), εκτεταμένες ταραχές ξέσπασαν το βράδυ της Τρίτης. Δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι διαδήλωναν κρατώντας σημαίες και φωτογραφίες του Κεμάλ Ατατούρκ και επιτέθηκαν σε ελληνικές περιουσίες στην πόλη.
Καταστήματα, κατοικίες, εκκλησίες και σχολεία πυρπολήθηκαν ή καταστράφηκαν, ενώ ακούγονταν συνθήματα όπως “Η Κύπρος είναι τουρκική!”.
Αφορμή αποτέλεσε η ένταση γύρω από το Κυπριακό, ύστερα από ψευδείς πληροφορίες που δημοσίευσε τουρκική εφημερίδα, σύμφωνα με τις οποίες το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη είχε δεχθεί επίθεση.
Τα εξαγριωμένα πλήθη εισέβαλαν επίσης σε ξένα προξενεία, ανάμεσά τους και στο σουηδικό προξενείο, Palais de Suède, το οποίο λεηλατήθηκε και πυρπολήθηκε».
Arbetet, 7 Σεπτεμβρίου 1955
Λεηλατήθηκε το σουηδικό προξενείο
(Svenska Dagbladet, 8 Σεπτεμβρίου 1955)
Σύμφωνα με ενημέρωση προς το σουηδικό Υπουργείο Εξωτερικών από τη σουηδική διπλωματική αποστολή στην Άγκυρα, το κτίριο του προξενείου στην Κωνσταντινούπολη λεηλατήθηκε κατά τη διάρκεια των ταραχών.
Το κτίριο υπέστη ορισμένες ζημιές, ωστόσο δεν αναφέρθηκε κανένας τραυματισμός Σουηδού πολίτη.
Ο Σουηδός πρέσβης στην Άγκυρα, Adolf Cronenberg, υπέβαλε έντονη διαμαρτυρία στο τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών και επιφυλάχθηκε του δικαιώματος να υποβάλει αργότερα αίτημα αποζημίωσης για τις ζημιές.
Στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης υπηρετούσε εκείνη την περίοδο μόνο ο πρόξενος Torsten Weman, ο οποίος βρισκόταν μόνος του στο κτίριο.
Επλήγη ιστορικό κτίριο
Το κτίριο του σουηδικού προξενείου στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί ιστορική ιδιοκτησία στον Βόσπορο και είναι γνωστό ως Palais de Suède.
Το κτίριο αποκτήθηκε από το σουηδικό κράτος ήδη από το 1758 και θεωρείται μία από τις ιστορικότερες διπλωματικές ιδιοκτησίες στον κόσμο.
Για αιώνες αποτέλεσε σταθερό σημείο της σουηδικής παρουσίας στην πόλη, όπου υπηρέτησαν πολλοί διακεκριμένοι διπλωμάτες.
Κατά τις ταραχές του Σεπτεμβρίου του 1955, το κτίριο υπέστη σοβαρές ζημιές, λεηλατήθηκε και καταστράφηκε εν μέρει. Το σουηδικό κράτος, μέσω διπλωματικών διαμαρτυριών και διαπραγματεύσεων, μπόρεσε αργότερα να ζητήσει αποζημίωση.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ανάπτυξη στρατού
Οι τουρκικές αρχές αντέδρασαν στις ταραχές επιβάλλοντας κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Κωνσταντινούπολη και στη Σμύρνη.
Στρατιωτικές δυνάμεις και αστυνομία αναπτύχθηκαν για την αποκατάσταση της τάξης.
Ωστόσο, μεγάλος αριθμός ελληνικών κατοικιών και επιχειρήσεων είχε ήδη καταστραφεί και, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, συνολικά 19 ελληνορθόδοξες εκκλησίες παραδόθηκαν στις φλόγες.
Svenska Dagbladet, 8 Σεπτεμβρίου 1955
Εφημερίδα Arbetet, 7 Σεπτεμβρίου 1955
