EnglishGreek

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida, με έδρα το Miami
The Greek News and Greek Radio in  FL

Σε εκείνους που σκέπτονται πως η Ελλάδα σήμερα δεν έχει καμία σημασία ας μου επιτραπεί να πω ότι δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Η σημερινή, όπως και η παλιά Ελλάδα, έχει υψίστη σημασία για οποιονδήποτε ψάχνει να βρει τον εαυτό του.

Χένρυ Μίλλερ, 1891-1980, Αμερικανός συγγραφέας

Η Ελληνική εφημερίδα και το Ελληνικό Ραδιόφωνο της Florida, με έδρα το Miami
The Greek News and Greek Radio in  FL

Subscribe to our newspaper
EnglishGreek
ΙΑΤΡΟΣ - Ετυμολογία από τη Λέξη Ιός, που Σημαίνει Βέλος

ΙΑΤΡΟΣ – Ετυμολογία από τη Λέξη Ιός, που Σημαίνει Βέλος

6 Jun, 2024

Το πρώτο όπλο ήταν το τόξο και τα τραύματα από τα βέλη τα θεραπεύανε οι θεραπευτές μάγοι της φυλής που κατείχαν κάποιες θεραπευτικές ικανότητες

 

ἰός[ῑ], πληθ. ἰοί, επίσης ἰά· I. βέλος, σε Ομήρ. Ιλ., Τραγ. II. 1. σκουριά, ιδίως του σιδήρου ή του χαλκού, σε Θέογν., Πλάτ. 2. δηλητήριο, λέγεται για τα φίδια, σε Τραγ.

ἴοςἴα, Επικ. αντί εἷςμία, βλ. εἷς.

ἰο-στέφᾰνος-ον, αυτός που φορά στεφάνι από μενεξέδες, σε Ομηρ. Ύμν., Σόλωνα κ.λπ.

 

Οϊστός

ίημι (δασ.) [II προστακτική ί-ει και υποτακ. i-ω (ωσάν από ρήμα ίω) δείχνουν ρίζα ι-. Το απαρέμφ. ιέ-ναι και η (ΐετοχ. ιε-ίς δείχνουν ρίζα ιε- (ωσάν από ρήμα ιέ-ω). Το φωνήεν ι προφέρεται με σφιγμένες φωνητικές χορδές και απ’ όλα τα (ύλα φωνήεντα εκφωνείται με την μικρότερη ένταση αλλά και με την μεγαλύτερη ταυτοχρόνως εμβέλεια. Πιθανόν να ήταν σύνθημα πρωτογόνων κυνηγών’ προς έφοδο επί θηραμάτων ή προς ρίψη βελών- ή ακοντίων (ίημι = θέτω σε κίνηση, εξακοντίζω).

 

Greek (Liddell-Scott)

τόξον: τό, (ἴδε ἐν τέλει)· – ὡς καὶ νῦν, τόξον, χυδ. «δοξάρι», τὰ δὲ βέλη καλοῦνται ὀϊστοί, ἰοί, Ὁμηρ., ὅστις ἀγαπᾷ νὰ μεταχειρίζηται τὸ πληθ. τόξα ἀντὶ τοῦ ἑνικοῦ· οὕτω καὶ παρὰ Πινδ., Τραγικ., ἐνίοτε δὲ καὶ ἐν τῷ πεζῷ λόγῳ, ἴδε Ἡρόδ. 2. 106., 3. 78· – τὸ Ὁμηρικὸν τόξον ἀποτελεῖται ἐκ δύο τμημάτων ἐξεσμένων ἐκ κέρατος καὶ συνημένων κατὰ τὸ μέσον διὰ τοῦ πήχεως (πρβλ. ἴξαλος), Ἰλ. Λ. 365· ἡ νευρὰ κατεσκευάζετο ἐκ συνεστραμμένων τενόντων (νεῦρα βόεια), ἐπὶ δὲ τῶν ἄκρων τοῦ τόξου ὑπῆρχον αἱ κορῶναι, ἐφ’ ὧν προσεδένετο ἡ νευρά· – περιγραφὴ ἀνδρὸς σύροντος τὸ τόξον ὑπάρχει ἐν Ἰλ. Δ. 123 κἑξ.· τόξα τιταίνωτανύω τὸ τόξον, Ε. 97· οὕτω, τόξον ἕλκειν Λ. 582· ἀνέλκειν Ν. 583· ὕστερον, τόξον τείνειν, ἐντείνειν, τανύειν, ἴδε τὰς λέξεις· ἂν καὶ ταῦτα πολλάκις σημαίνουσι μόνον τὸ ἐφοδιάζειν τὸ τόξον διὰ νευρᾶς, πρβλ. παλίντονος· ἦτο ὀλίγον καμπύλον (καμπύλα τόξα) καὶ ὅτε ἐνετείνετο ἰσχυρῶς ἐγίνετο κυκλοτερές, πρβλ. Εὐρ. Βάκχ. 1066· ἐφυλάσσετο δὲ ἐντὸς τοξοθήκης (γωρυτός), πρβλ. γυμνόςγυμνόω

οϊστός ,ιός ,ιήτηρ,ιατήρ,ιατρός

 

 

Άννα Τζιροπούλου Ευσταθίου

ὁ ἐν τῇ λέξει Λόγος

 

Τῆς ἰατρικῆς τέχνης, σκοπὸς μὲν ἡ ὑγίεια,

τέλος δὲ ἡ κτῆσις αὐτῆς.

 (Γαληνός)

 

 «Ἰητρική, τεχνέων μὲν πασέων ἐστὶν ἐπιφανεστάτη.»

                (Ιπποκράτης, Νόμος 1)

        “

«Ίητρός γάρ άνήρ, πολλών άντάξιος άλλων» (“Ομηρος, Λ 514)

«Μετά τον θεό, ό γιατρός»   (Λαϊκή ρήσις)

ἰατρός, ἰητήρ, ἰήτωρ: Έκ τού ρήμ. Ιάομαι =ίατρεύω, θεραπεύω, ιδίας ρίζης μέ τό ρήμα ίαίνω=θερμαίνω (έξ ού καί ἴασις =θεραπεία).

Ἰασις, Ἰαίνω: “Ἀπὸ τῆς ἰήσεως (=ρίψεως) τῶν βελῶν τοῦ Ἀπόλλωνος Ἠλιου”, ὁ ὁποῖος ὀνομάζεται Ἰήιος, ὡς ἐκ τῆς ἀφέσεως τῶν βελῶν, ἐκ τοῦ ἰημι” (ἰήμι=ρίπτω).Παρατηροῦμε ὅτι τόσο τὸ ἰάομαι ὅσο καὶ τὸ θεραπεύω ἔχουν σχέσι μὲ τὴν θερμότητα (θερμαίνω), ἐξ οὗ καὶ ὁ ἰατρὸς ὀνομάζεται θεράπων καὶ θεραπευτής. Ἰατρὸς τῶν θεῶν: ὁ Ἀπόλλων.

Θεὸς τῆς Ἰατρικῆς: Ἀσκληπιός.

Πατὴρ τῆς Ἰατρικῆς: ὁ Ἱπποκράτης.

ἰατρόμαντις: ὁ Ἀπόλλων.

παιήων ἡ παιάν: ὁ ἰατρός, ἐκ τοῦ παίω (ἀρχ. παίfω), παύω, ὡς καταπαύων τὰς ὀδύνας: “νούσων παύειν”. Ἐκ τῶν κυρίων προσωνυμίων τοῦ Ἀπόλλωνος, ὡς ἰατροῦ τῶν θεῶν (Ἀπόλλων Παιάν).Στην πραγματικότητα ἐκφράζει τὶς ἰαματικὲς ἰδιότητες τοῦ ζωοδότου καὶ ζωογόνου Ἡλίου-’Απόλλωνος.Ο αὐτοκράτωρ Ἰουλιανὸς ὁ φιλόσοφος τονίζει ὅτι ” Τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην, σωτηριώδη τοῖς ἀνθρώποις… ταύτην ἐξ οὐρανοὺ πεφοιτηκέναι.”.

Ὁ δέ Ὀρφικὸς Ὑμνος εἰς Ἀπόλλωνα καθορίζει:  «Ἐκ δὲ νὺ Φοίβου ἰητροί δεδάασιν ἀνάβλησιν θανάτοιο» -ἀπὸ τὸν Φοῖβο οἱ ἰατροὶ ἐδιδάχθησαν τὴν ἀναβολὴν τοῦ θανάτου.

Ἄρα ἡ θεραπεία, ἡ ἴασις, δὲν εἶναι παρὰ μία, ἁπλῶς, ἀναβολὴ τοῦ θανάτου τῶν θνητῶν ἀνθρώπων

Ἀντικειμενικὴ ἐπιδίωξις: ἡ ἴασις τῶν νόσων, ὁ ὑγιὴς βίος, ἡ παράτασις τοῦ χρόνου τῆς ζωῆς..

«Οἱ νοσοῦντες ἀπαλλάσσονται τῶν μεγίστων κακῶν, νούσων, πόνων, λύπης..” (Ἴπποκρ. Περὶ Φυσῶν). Διευκρίνησις: Ὑασις καὶ ἄρηξις διαφέρει- τῶν γὰρ νοσημάτων τα μὲν θεραπεύεται προσκαίροις θεραπείαις, ὅπερ ἐστὶν ἄρηξις, τὰ δὲ θεραπεύεται παντελῶς, ὅπερ ἐστὶν ἴασις ».

«  Ἰατρὸς δ’ὁ   ἐπιστήμων, οὐχ  ὁ ἰώμενος μόνον, ἀλλά ὁ καὶ τὴν αἰτίαν, καθ’ ἥν ἰᾶται γνωρίζων.»

 

 

Ευάγγελος Μαντουλίδης

Ετυμολογικό Λεξικό Αρχαίας Ελληνικής

Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη

Ἰατρός. Ἀπ’ τό ἰάομαι-ῶμαι, ὅπου δές γιά

περισσότερα παράγωγα

Ἰάομαι-ῶμαι (=γιατρεύω). Ἀμφίβολη ἡ ρίζα του. Ἴσως ἀπό ρίζα FιŠ Θέμα ἰά + ομαι-ἰῶμαι. Ἴσως νά ἔχει σχέση μέ τό ἰός (=δηλητήριο). Παράγωγα: ἴαμα (=γιατρικό), ἰαματικός, ἰάσιμος, ἴασις, Ἰασώοῦς (=θεά τῆς θεραπείας καί τῆς ὑγείας), ἰατήρ, ἰάτειρα, ἰατήριον (=γιατρειά), ἰατής, ἰατικός, ἰατορία (=γιατρική), ἰατός, εὐίατος, δυσίατος, ἀνίατος (=ἀγιάτρευτος), ἰατρεία (=γιατρειά), ἰατρεῖον, ἰάτρευμα, ἰάτρευσις, ἰατρευτέον, ἰατρεύω, ἰατρός, ἰατρικός, ἰατρίσκος (ὑποκορ.), ἰάτωρ (=γιατρός).

Το λεξικό του Μαντουλίδη μας λέει ότι η λέξη Ιατρός και Ιάωμαι είναι αμφίβολη η ρίζα του. Πως είναι δυνατόν να διδάσκει στους μαθητές ότι η ρίζα είναι άγνωστη. Σημαίνει ότι αντιγράφει  άλλα λεξικά και δεν κάνει σωστή έρευνα

 

 

Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη : Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Δεύτερη Έκδοση

Κέντρο Λεξικολογίας.2002

ιατός, -ή. -ό (λόγ.) ιάσιμος (βλ.λ.). Ιετυμ. αρχ. < ΐάομαι «θεραπεύω», βλ. κ. ϊαμα\. ιατρεία (η) Ιαρχ.) η γιατρειά. ιατρείο (το) Ιαρχ.Ι ο χώρος όπου ο γιατρός δέχεται και εξετάζει τους ασθενείς: ιδιωτικό / σύγχρονο / αγροτικό! περιφερειακό ~· ΦΡ. (α) εξωτερικά ιατρεία βλ. λ. εξωτερικός (β) έχω ιατρείο (για γιατρό) έχω / εκτελώ υπηρεσία σε ιδιωτικό ιατρείο ή σε νοσοκομείο, ιατρεύω ρ. -* γιατρεύω ιατρική (η) Ιαρχ.] 1. η επιστήμη πυυ έχει ως αντικείμενο τη διατήρηση τής υγείας και την πρόληψη και αντιμετώπιση των ασθενειών τού ανθρώπου: διαγνωστική / προ/.ηπτική / παραδοσιακή ~ || ασκώ την ~ 2. οι αντίστυιχες με την παραπάνω επιστήμη σπυυδές ανωτάτου επιπέδου: στην Ε).λάδα η – είναι εξαετούς φοιτήσεως 3. (συνεκδ.) η αντίστοιχη ανώτατη σχολή: πέρασε I είναι στην – ]] τελείωσε την~ με άριστα. ιατρικός, -ή. -ό ]αρχ.] 1. αυτός που σχετίζεται με γιατ ρούς ή και με την επιστήμη τους: – ανακοινωθέν / εξέταση ι παρακολούθηση / σύλλογος/ συνέδριο / συνταγή/ μέθοδος / πείραμα / περίθαλψη/ μονάδα / κέντρο· φρ. ιατρικά συμβούλιο το ιατροσυμβούλιο (βλ.λ.) 2. ιατρική (η) βλ.λ. 3. (λόγ.) ιατρικό (τυ) το γιατ ρικό (βλ.λ.). — ιατρικ-ά / -ώς {.μτγν.) επίρρ. ιατροδικαστής (υ/η) 11886] {-ή κ. (λόγ.) -ού] γιατρό ς που ορίζεται από την πολιτεία, για να θέσει τις επιστημονικές του γνώσεις στην υπηρεσία τής δικαιοσύνης, προκειμένου να εξακριβώσει τα ακριβή αίτια και τις συνθήκες τραυματισμών ή θ ανάτων, που ενδεχομένως δεν οφείλονται σε φυσικά αίτια. Ιετυμ. Απόδ. ξέν. όρυυ, πβ. γαλλ. mcdccin legiste[. ιατροδικαστική (η) [1837] ο κλάδος τής ιατ ρικής, που ερευνά ζητήματα. τα οποία απασχολούν τη δικαιοσύνη. [ετυμ. Απόδ. ξέν. όρου, πβ. γαλλ. medccine legale], ιατροδικαστικός, -ή, -ό [ 1833] 1. αυτός που σχετίζετ αι με. τυν ιατρο δικαστή ή και την ιατροδικαστική: ~ εξέταση / έκθεση 2. ιατροδικαστική (η) βλ.λ. ιατρός (ο) -♦ γιατρός -ίατρος β’ συνθετικό για τον σχηματισμό αρσενικών και θηλυκών ουσιαστικών που δηλώνουν: 1. γιατρό με συγκεκριμένη ειδικότητα: παιδ-ίατρος, ψυχ-ίατρος, οδοντίατρος 2. τη θέση γιατρού σε ιεραρχία: αρχ-ίατρος, υπ-ίατρος. [ετυμ. Β’ συνθ. τής Μτγν. και Ν. Ελληνικής (πβ. μτγν. ίππ-ίατρος, κτην-ίατρος). που προέρχεται από το αρχ. ιατρός και απαντά επίσης σε ελληνογενή ξένα σύνθ. (λ.χ. γαλλ. ped-iarre > παιδ-ίατρος)]. ιατροσόφιο (το) > γιατροσόφι ιατροσυμβούλιο (τυ) 11837] [ιατροσυμβουλί-ου [ -ων] 1. θεσμός των πρώτων δεκαετιών τού ελληνικού κράτους για τη ρύθμιση των σημαντικότερων υγειυνομικών και ιατρικών προ βλημάτ ων 2. συμβούλιο γιατρο’ίν, που συγκαλείται σε περιπτ ώσεις δυσχερούς διάγνωσης ή δυσάρεστης εξέλιξης μιας νόσου ΣΥΝ. ιατρικό συμβούλιο, ιατροφαρμακευτικός, -ή, -ό [1844] αυτός που σχετίζεται με την ιατρική και φαρμακευτική αγωγή: ~ περίθαλψη. ιατροφιλόσοφος (ο) Ιμτγν.] [ιατροφιλυσόφ-ου | -ων, -ους] (παλαιότ.) ο γιατρός που ασχολείται με τη φιλυσοφία και τα γράμματα. Ι.Α.Χ. Ιδίφς Λυτού/- ής Χερσί: πάνω στον φάκε/.ο έγραφε: Ϊ.Λ.Χ. (δηλ. να παραδοθεί στα ίδια τ α χέρια τού παραλήπτη), ιαχή (η) (λόγ.) η ενθυυσιώδης κραυγή: ιαχές θριάμβου]] ενθουσιώδεις ~ Ι) αντηχούν οι – τού πολέμου ΣΥΝ. ίκ-αθημ.) βουητό. Ιετυμ. αρχ. < ίάχω < *Fi-Γάχω (με ενεστ. Αναδιπλ

 

Ο Μπαμπινιώτης στο Λεξικό του δεν μας λέει την ετυμολογία της λέξης Ιατρός

 

 

 

Αρχαίες Πηγές

 

Etymologicum Magnum, Etymologicum magnum
Kallierges page 620, line 12

       Εἴρηται δὲ <τόξον>, ὅταν τείνηται ἐν τῇ
νευρᾷ· παρὰ τὸ τάζω, τὸ τανύω· <ὀϊστὸς> δὲ, ὅταν
φέρηται καὶ βαστάζηται, ἐκ τοῦ οἴω, τὸ κομίζω.

 

Platonis Dialogi graece et latine: Timneus. Critias. De legibus, lib. I-VI

By Plato

“Ιατρική έστιν απούσης υγείας,οιστική, γυμνανστική παρούσης υγείας φυλακτική”

 


Orphica, Hymni (0579: 001)
Orphei hymni, 3rd edn.”, Ed. Quandt, W.
Berlin: Weidmann, 1962, Repr. 1973.
Hymn 67, line 1
  

<Ἀσκληπιοῦ>, θυμίαμα μάνναν.

Ἰητὴρ πάντων, Ἀσκληπιέ, δέσποτα Παιάν,
θέλγων ἀνθρώπων πολυαλγέα πήματα νούσων,
ἠπιόδωρε, κραταιέ, μόλοις κατάγων ὑγίειαν
καὶ παύων νούσους, χαλεπὰς κῆρας θανάτοιο,
αὐξιθαλής, ἐπίκουρ’, ἀπαλεξίκακ’, ὀλβιόμοιρε,
Φοίβου Ἀπόλλωνος κρατερὸν θάλος ἀγλαότιμον,
ἐχθρὲ νόσων, Ὑγίειαν ἔχων σύλλεκτρον ἀμεμφῆ,
ἐλθέ, μάκαρ, σωτήρ, βιοτῆς τέλος ἐσθλὸν ὀπάζων

 

Philo Judaeus Phil., De plantatione
Section 152, line 2

                                              ἄλλαι δ’ εἰσὶ προσρήσεις
διάφοροι κατὰ σημαινομένου ἑνὸς ὡς ἰός, ὀϊστός, βέλος – τὸ γὰρ διὰ τῆς
τόξου νευρᾶς ἐπὶ τὸν σκοπὸν ἀφιέμενον πάντα ταῦτα λέγεται – · καὶ πάλιν  
εἰρεσία, κώπη, πλάτη, τὸ πρὸς πλοῦν ἰσοδυναμοῦν ἱστίοις· ὁπότε γὰρ
μὴ δύναιτο χρῆσθαι ναῦς κατὰ νηνεμίας ἢ ἀντιπνοίας ἱστίοις, πρόσκωποι
καθίσαντες οἷς ἐπιμελὲς καὶ οἷα ταρσοὺς ἑκατέρωθεν ἀποτείναντες ὑπό-
πτερον αὐτὴν φέρεσθαι βιάζονται, ἡ δὲ ἐξαιρομένη πρὸς ὕψος, ἐπιτρέ-
χουσα τοῖς κύμασι μᾶλλον ἢ ἐντέμνουσα ταῦτα, τροχάζουσα ταχυναυτεῖ
καὶ ναυλοχωτάτοις ὑποδρόμοις ἐνορμίζεται.

 

 

Πηγές:

1.(Platonis Opera Graece et Latine: Argumenta dialogorum cum indice …, Volume 3 σελ 291)

2.(Platonis Opera Graece et Latine: Argumenta dialogorum cum indice …, Volume 3 σελ 291)

3.Λεξικό Βασδέκη

3.Άννα- Τζιροπούλου  Ευσταθίου -Ο εν τη λέξει Λόγος

5.Θησαυρός Ελληνικής Γλώσσας (TLG)

6.Πάνος .Δ.Αποστολίδης : Ερμηνευτικό Λεξικό Πασών των Λέξεων του Ιπποκράτους .Εκδόσεις ΓαβριηλίδηςΑθήνα,1997.

7.Ευάγγελος Μαντουλίδης:Ετυμολογικό Λεξικό Αρχαίας Ελληνικής.Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη

8.Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη : Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Δεύτερη Έκδοση

Κέντρο Λεξικολογίας.2002

 

Έρευνα  Δημήτρη Συμεωνίδη JP

Δημοσιογράφου/Ανταποκριτού Ε.Σ.Ε.Μ.Ε.( Ένωση Συντακτών Ευρωπαϊκών Μέσων Ενημέρωσης)

photo https://www.greece-is.com/ 

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.

Ακολουθήστε μας στο Facebook @grnewsradiofl

Ακολουθήστε μας στο Twitter @grnewsradiofl

 

Copyright 2021 Businessrise Group.  All rights reserved. Απαγορεύται ρητώς η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή ή αναδιανομή μέρους ή όλου του υλικού του ιστοχώρου χωρίς τις κάτωθι προυποθέσεις: Θα υπάρχει ενεργός σύνδεσμος προς το άρθρο ή την σελίδα. Ο ενεργός σύνδεσμος θα πρέπει να είναι do follow Όταν τα κείμενα υπογράφονται από συντάκτες, τότε θα πρέπει να περιλαμβάνεται το όνομα του συντάκτη και ο ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί στο προφίλ του Το κείμενο δεν πρέπει να αλλοιώνεται σε καμία περίπτωση ή αν αυτό κρίνεται απαραίτητο να συμβεί, τότε θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον αναγνώστη ποιο είναι το πρωτότυπο κείμενο και ποιες είναι οι προσθήκες ή οι αλλαγές. αν δεν πληρούνται αυτές οι προυποθέσεις, τότε το νομικό τμήμα μας θα προβεί σε καταγγελία DMCA, χωρίς ειδοποίηση, και θα προβεί σε όλες τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες.

Άλλα Άρθρα

Τελευταία Άρθρα

Σχολιασμός Επικαιρότητας

Ενδιαφέροντα Θέματα

Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων


Συμβουλές Μαγειρικής

Estiatorio Milos Miami
Estiatorio Milos Miami
Estiatorio Milos Miami
International sounds DJ Entertainment

Pin It on Pinterest

Share This