Ένα άρθρο αγωνίας για τις αγορές γης και ακινήτων σε χωριά, νησιά και πόλεις της Ελλάδας, τη διαμαρτυρία των κατοίκων και το ερώτημα για το μέλλον της ελληνικής παρουσίας στον ίδιο της τον τόπο.
Γράφω σήμερα με βαριά καρδιά. Όχι για να στοχοποιήσω ανθρώπους. Όχι για να κατηγορήσω έναν λαό. Όχι για να σπείρω μίσος. Γράφω γιατί δεν μπορώ άλλο να κάνω πως δεν βλέπω αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας.
Τι δουλειά έχουν οι Ισραηλινοί στα χωριά του Λαγκαδά; Γιατί αγοράζουν τα πάντα πλέον και πέριξ της Θεσσαλονίκης; Ακούστε, και θα πάθετε σοκ με αυτό που άκουσα σήμερα και είδα με τα μάτια μου στο Κολχικό Θεσσαλονίκης. Τι δουλειά έχουν στη Σαντορίνη; Τι δουλειά έχουν στην Εύβοια; Τι δουλειά έχουν στην Αθήνα;
Τι γίνεται, αδέλφια; Βγήκαμε στην “αγορά” για να πουληθούμε. Εντάξει, είπαμε να κάνουμε αντικατάσταση πληθυσμού και να μην κουνηθεί ούτε φρύδι — ποιος να προλάβει, μέσα από τις απέραντες πορείες για την “free Palestine”, τα “woke agenda”, ποιος να προλάβει να σώσει αυτήν την πατρίδα που σας μεγάλωσε στο χώμα της; Υπερασπιστείτε την, ρε αδέλφια.
Και τώρα έχουμε και την παράδοση άνευ όρων — όλων των χωραφιών μας. Τελικά, παιδιά, οι Ισραηλινοί βρήκαν πατρίδα. Γιατί, όπως λένε, ζουν τόσα χρόνια σε μια μικρή χώρα — όσο η Πελοπόννησος — με πολέμους και πολλά άλλα. Ωραία. Δεν θέλατε να σας πουν ρατσιστές; Σεβαστό. Αλλά να δίνετε τα σπίτια σας και τα χωράφια σας να τα αγοράζουν άλλοι — από Κίνα, από Ινδία, από Γερμανία, από Ρωσία — χωρίς να πείτε κουβέντα;
Είκοσι χρόνια σας τα φωνάζω αυτά. Αλλά εσείς φτάσατε πλέον στο σημείο να λέτε “δεν πειράζει, πάρε το — δώσε μου 5 χιλιάδες να δείξω στον γείτονα ότι έχω κούρσα, έχω για ποτό, να δείξω ότι είμαι πλούσιος” — και κοιμόμαστε στο σπίτι της γιαγιάς, αυτό που τα social δεν το ξέρουν.
Σε χωριά γύρω από τη Θεσσαλονίκη, στον Λαγκαδά, στο Κολχικό, στη Σαντορίνη, στην Εύβοια, στην Αθήνα και σε τόσες άλλες περιοχές της Ελλάδας, όλο και περισσότερα σπίτια, χωράφια, εκτάσεις και περιουσίες αλλάζουν χέρια. Τόποι που μέχρι χθες ήταν δεμένοι με οικογένειες, μνήμες, κόπους, παππούδες, εκκλησίες, νεκροταφεία και παιδικές φωνές, σήμερα μοιάζουν να μπαίνουν σε μια μεγάλη βιτρίνα.
Πωλείται.
Πωλείται το χωράφι. Πωλείται το σπίτι. Πωλείται το νησί. Πωλείται το χωριό. Πωλείται η μνήμη. Πωλείται η αξιοπρέπεια. Πωλείται η πατρίδα κομμάτι κομμάτι, και εμείς κάνουμε πως δεν βλέπουμε.
Δεν γράφω από φαντασία. Δεν γράφω επειδή άκουσα μια φήμη και την υιοθέτησα. Γράφω γιατί άνθρωποι από τα χωριά, από περιοχές γύρω από τη Θεσσαλονίκη, από τον Λαγκαδά, από το Κολχικό, από τη Σαντορίνη, την Εύβοια και την Αθήνα, μιλούν πλέον ανοιχτά για αυτό που βλέπουν να συμβαίνει μπροστά τους.
Αγοράζονται σπίτια. Αγοράζονται χωράφια. Αγοράζονται εκτάσεις. Αγοράζονται κομμάτια μιας Ελλάδας που μέχρι χθες ανήκαν σε οικογένειες, σε παππούδες, σε παιδιά, σε ανθρώπους που είχαν ρίζα σε αυτόν τον τόπο.
Και ναι, μέσα σε αυτές τις αγορές αναφέρονται καθημερινά Ισραηλινοί αγοραστές και επενδυτικά σχήματα, όπως αναφέρονται και αγοραστές από άλλες χώρες. Από την Κίνα, την Ινδία, τη Γερμανία, τη Ρωσία, την Τουρκία και αλλού. Αυτό δεν είναι κατηγορία εναντίον ενός λαού. Είναι μια πραγματικότητα που πολλοί κάτοικοι καταγγέλλουν, συζητούν και φοβούνται. Και όταν ένας λαός φοβάται ότι χάνει τη γη του, δεν μπορείς να του λες απλώς να σωπάσει για να μη χαλάσει η εικόνα.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος αγοράζει.
Το ερώτημα είναι γιατί πουλάμε.
Το ερώτημα είναι γιατί η Ελλάδα επιτρέπει να αλλάζουν χέρια ολόκληρες περιοχές χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση. Γιατί δεν υπάρχει διαφάνεια. Γιατί δεν υπάρχει εθνικός σχεδιασμός. Γιατί οι Έλληνες νέοι δεν μπορούν να αγοράσουν σπίτι στον τόπο τους, ενώ ξένοι αγοραστές εμφανίζονται με οικονομική δύναμη που ο μέσος Έλληνας δεν μπορεί να ανταγωνιστεί.
Ο κόσμος διαμαρτύρεται καθημερινά. Οι άνθρωποι στα χωριά δεν είναι τυφλοί. Βλέπουν ποιος έρχεται. Βλέπουν ποιος αγοράζει. Βλέπουν ποια σπίτια αλλάζουν χέρια. Βλέπουν ποια χωράφια πουλήθηκαν. Βλέπουν τη γειτονιά τους να αλλάζει χωρίς να τους ρωτάει κανείς.
Και τότε γεννιέται ο μεγάλος φόβος. Μήπως δεν χάνουμε απλώς περιουσίες, αλλά χάνουμε παρουσία; Μήπως η Ελλάδα μετατρέπεται σιγά σιγά σε έναν τόπο όπου οι Έλληνες θα υπάρχουν μόνο ως εργαζόμενοι, ενοικιαστές ή θεατές μέσα στην ίδια τους την πατρίδα;
Αυτό πρέπει να ειπωθεί χωρίς φόβο και χωρίς μίσος.
Δεν είναι μίσος να ζητάς διαφάνεια.
Δεν είναι ρατσισμός να ρωτάς ποιοι αγοράζουν τη γη σου.
Δεν είναι ακρότητα να ανησυχείς όταν χωριά, νησιά και γειτονιές αλλάζουν πρόσωπο με ρυθμούς που η κοινωνία δεν προλαβαίνει να καταλάβει.
Είναι καθήκον.
Γιατί η Ελλάδα δεν είναι απλώς ακίνητη περιουσία. Είναι πατρίδα. Και μια πατρίδα δεν μπορεί να αλλάζει χέρια σιωπηλά, χωρίς ερώτηση, χωρίς έλεγχο, χωρίς αντίσταση, χωρίς τουλάχιστον να ακουστεί η κραυγή αυτών που πονάνε.
Δεν με ενδιαφέρει να πω ότι φταίει μόνο ο ξένος που αγοράζει. Ο ξένος αγοράζει επειδή βρίσκει. Επειδή μπορεί. Επειδή του ανοίγουμε την πόρτα. Επειδή η ίδια η χώρα μας, με τους νόμους της, την εγκατάλειψη της υπαίθρου, τη φτώχεια των ανθρώπων, τους φόρους, την απελπισία και την έλλειψη εθνικού σχεδίου, έχει μετατρέψει τη γη της σε εμπόρευμα.
Αλλά κάποια στιγμή πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Όταν ένας λαός πουλά συνεχώς τα σπίτια του, τα χωράφια του, τα νησιά του και τις γειτονιές του, κάποια στιγμή δεν χάνει μόνο περιουσία. Χάνει παρουσία. Χάνει ρίζα. Χάνει συνέχεια. Χάνει το δικαίωμα των παιδιών του να σταθούν αύριο στον ίδιο τόπο όπου μεγάλωσαν οι παππούδες τους.
Δεν είναι φυσιολογικό να φεύγουν οι νέοι μας γιατί δεν μπορούν να ζήσουν στον τόπο τους. Δεν είναι φυσιολογικό να πουλούν οι οικογένειες τη γη τους για λίγα χρήματα επειδή δεν αντέχουν τα έξοδα, τους φόρους, την πίεση, την εγκατάλειψη. Δεν είναι φυσιολογικό να γίνονται τα χωριά μας επενδυτικά σχέδια και τα νησιά μας προϊόντα πολυτελείας για ανθρώπους που δεν έχουν καμία ρίζα εκεί.
Δεν είναι φυσιολογικό να ντρέπεται ο Έλληνας να μιλήσει για την πατρίδα του από φόβο μήπως τον πουν υπερβολικό, παλιό, εθνικιστή ή οπισθοδρομικό.
Όχι. Δεν είναι οπισθοδρόμηση να αγαπάς τον τόπο σου.
Δεν είναι μίσος να φοβάσαι ότι η γη σου χάνεται.
Δεν είναι ακρότητα να ρωτάς ποιοι αγοράζουν, πού αγοράζουν, με ποια χρήματα αγοράζουν, με ποιο σχέδιο αγοράζουν και τι μένει τελικά στους ανθρώπους αυτού του τόπου.
Αυτό που ζούμε δεν είναι απλώς οικονομικό φαινόμενο. Είναι κοινωνικό, εθνικό και δημογραφικό ζήτημα. Όταν οι νέοι Έλληνες δεν μπορούν να αγοράσουν σπίτι. Όταν οι οικογένειες δεν μπορούν να κρατήσουν τα χωράφια τους. Όταν τα χωριά αδειάζουν. Όταν τα νησιά γίνονται απλησίαστα για τους ίδιους τους κατοίκους τους. Όταν οι ξένοι μπορούν να αγοράζουν αυτό που ο Έλληνας δεν μπορεί πια ούτε να νοικιάσει, τότε κάτι πολύ βαθύτερο συμβαίνει.
Και ναι, υπάρχει φόβος για αντικατάσταση. Όχι ως σύνθημα μίσους. Όχι ως τυφλή κατηγορία εναντίον ανθρώπων. Αλλά ως αγωνία ενός λαού που βλέπει ότι η φυσική του παρουσία στον τόπο του μικραίνει, ενώ η ιδιοκτησία, η οικονομική δύναμη και ο έλεγχος περνούν σταδιακά αλλού.
Αν αυτό δεν μας ανησυχεί, τι θα μας ανησυχήσει;
Μας έμαθαν να σωπαίνουμε για να μη μας πουν ακραίους. Μας έμαθαν να φοβόμαστε τη λέξη πατρίδα. Μας έμαθαν να κοιτάμε αλλού όταν χάνεται κάτι ιερό. Μας έμαθαν να ασχολούμαστε με όλα, εκτός από αυτό που βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας. Τη γη μας.
Και όσο εμείς μαλώνουμε για τις ατζέντες της κάθε εποχής, η Ελλάδα αλλάζει χέρια.
Ποιος μιλά για τα χωριά που αδειάζουν; Ποιος μιλά για τα σπίτια που χάνονται; Ποιος μιλά για τα νησιά που γίνονται απλησίαστα; Ποιος μιλά για τη γη που κάποτε έτρεφε οικογένειες και σήμερα γίνεται αντικείμενο συναλλαγής σε γραφεία και συμβόλαια;
Ποιος μιλά για τον Έλληνα που έφτασε να πουλά για λίγα χρήματα το χωράφι του πατέρα του, το σπίτι του παππού του, το κομμάτι γης που κάποτε θεωρούσε ιερό, μόνο και μόνο για να αντέξει λίγο ακόμη;
Και ποιος μιλά για την κοινωνία που έφτασε να λέει «δεν πειράζει» για όλα;
Δεν πειράζει που έφυγαν τα παιδιά μας. Δεν πειράζει που έκλεισαν τα σχολεία στα χωριά. Δεν πειράζει που τα σπίτια μένουν άδεια. Δεν πειράζει που αγοράζονται ολόκληρες περιοχές. Δεν πειράζει που σε λίγο δεν θα μπορούμε να σταθούμε στον ίδιο μας τον τόπο.
Και όμως, πειράζει.
Πειράζει πολύ.
Πειράζει όταν η πατρίδα γίνεται αριθμός σε συμβόλαιο. Πειράζει όταν το σπίτι του παππού γίνεται επενδυτικό ακίνητο. Πειράζει όταν το χωράφι που έθρεψε οικογένειες γίνεται κομμάτι ενός σχεδίου που κανείς από τους ανθρώπους του τόπου δεν γνωρίζει. Πειράζει όταν οι Έλληνες νιώθουν φιλοξενούμενοι μέσα στην ίδια τους τη χώρα.
Και το πιο οδυνηρό είναι ότι όλο αυτό δεν έγινε ξαφνικά.
Χρόνια τώρα το βλέπουμε. Χρόνια τώρα προειδοποιούμε. Χρόνια τώρα φωνάζουμε ότι ένας λαός που δεν κρατά τη γη του, τη γλώσσα του, την ιστορία του και την οικογένειά του, κάποια στιγμή θα ξυπνήσει και δεν θα αναγνωρίζει τον τόπο του.
Αλλά ποιος ακούει;
Ποιος έχει χρόνο να ακούσει μέσα στον θόρυβο; Μέσα στις οθόνες; Μέσα στις μόδες της κάθε εποχής; Μέσα στις πορείες, στις φωνές, στα συνθήματα, στις αντιπαραθέσεις που μας χωρίζουν κάθε μέρα και περισσότερο;
Και η πατρίδα;
Η πατρίδα μένει πίσω. Σιωπηλή. Κουρασμένη. Πληγωμένη.
Δεν γράφω αυτά τα λόγια με χαρά. Τα γράφω με βαριά καρδιά.
Γιατί δεν θέλω να μισήσω κανέναν. Δεν θέλω να δείξω με το δάχτυλο κανέναν λαό, καμία θρησκεία, καμία φυλή. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος αγοράζει. Το πρόβλημα είναι γιατί εμείς φτάσαμε στο σημείο να πουλάμε τόσο εύκολα ό,τι κάποτε θεωρούσαμε ιερό.
Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα έχασε την αυτοπεποίθησή της. Έχασε την πίστη της στον εαυτό της. Έχασε το αίσθημα ότι αυτή η γη είναι ευθύνη, όχι απλώς περιουσία.
Και όταν ένας λαός πάψει να βλέπει την πατρίδα του ως ευθύνη, τότε όλα μπαίνουν στο παζάρι.
Τα χωριά. Τα σπίτια. Τα νησιά. Οι ακτές. Οι μνήμες. Οι νεκροί. Οι αγώνες. Τα πάντα.
Δεν ξέρω αν προλαβαίνουμε ακόμη. Θέλω να πιστεύω πως προλαβαίνουμε. Θέλω να πιστεύω πως υπάρχει ακόμη μέσα στον Έλληνα εκείνη η σπίθα που δεν σβήνει. Εκείνη η αγάπη για το χώμα, για το σπίτι, για την εκκλησία του χωριού, για τη γλώσσα, για τη μάνα, για τον πατέρα, για τους νεκρούς μας, για τα παιδιά που πρέπει να έχουν μια πατρίδα να επιστρέψουν.
Αλλά πρέπει να ξυπνήσουμε.
Όχι με μίσος. Όχι με φανατισμό. Όχι με κραυγές εναντίον ανθρώπων.
Με ευθύνη.
Με σοβαρότητα.
Με εθνική αξιοπρέπεια.
Με αγάπη για αυτό που παραλάβαμε και δεν έχουμε δικαίωμα να παραδώσουμε διαλυμένο.
Χρειαζόμαστε δημόσια συζήτηση. Χρειαζόμαστε στοιχεία. Χρειαζόμαστε διαφάνεια στις μαζικές αγορές γης και ακινήτων. Χρειαζόμαστε εθνική πολιτική για την κατοικία. Χρειαζόμαστε προστασία της πρώτης κατοικίας, των χωριών, των νησιών και των παραμεθόριων περιοχών. Χρειαζόμαστε κίνητρα για να μείνουν οι Έλληνες στον τόπο τους. Χρειαζόμαστε έλεγχο στο ποιος αγοράζει, πού αγοράζει, γιατί αγοράζει και με ποιο σχέδιο.
Πάνω απ’ όλα, χρειαζόμαστε να ξαναθυμηθούμε ότι η πατρίδα δεν είναι ντροπή.
Η πατρίδα είναι ευθύνη.
Και αυτή την ευθύνη δεν έχουμε δικαίωμα να την πουλήσουμε για λίγες χιλιάδες ευρώ, για μια ψεύτικη εικόνα ευμάρειας, για μια στιγμή επιβίωσης, για μια φωτογραφία στα κοινωνικά δίκτυα που δείχνει πως δήθεν όλα πάνε καλά, ενώ μέσα μας ξέρουμε ότι κάτι βαθύ έχει χαθεί.
Γιατί η Ελλάδα δεν είναι μόνο τουριστικός προορισμός. Δεν είναι μόνο ακίνητη περιουσία. Δεν είναι μόνο παραλίες, ξενοδοχεία, επενδύσεις και τίτλοι ιδιοκτησίας.
Η Ελλάδα είναι μνήμη. Είναι αίμα. Είναι γλώσσα. Είναι φως. Είναι πόνος. Είναι προσευχή. Είναι τάφος και κούνια μαζί.
Και αν δεν την υπερασπιστούμε εμείς, ποιος θα το κάνει;
Λυπάμαι που μιλώ σκληρά.
Αλλά μερικές φορές η αγάπη για την πατρίδα δεν βγαίνει γλυκά. Βγαίνει σαν κραυγή. Σαν πόνος. Σαν προειδοποίηση. Σαν δάκρυ που δεν μπορείς άλλο να κρατήσεις.
Γιατί αν δεν ρωτήσουμε σήμερα ποιος αγοράζει την Ελλάδα, αύριο μπορεί να ξυπνήσουμε και να αναρωτιόμαστε ποια Ελλάδα μας απέμεινε.
Με βαριά καρδιά,
μια Ελληνιδα
Ιωαννα Λαζαρου
Με αυτή την επιστολή, δεν απευθύνομαι μόνο στον Πρόεδρο Trump ως πολιτικό ηγέτη, αλλά προσπαθώ να αγγίξω το φιλότιμό του, εκείνη την ανθρώπινη πλευρά που μπορεί να ακούσει τον πόνο, τη δικαιοσύνη και την αλήθεια πέρα από την πολιτική.
photo analogicus, https://pixabay.com
