Η αντίληψη ότι η παχυσαρκία αποτελεί απλώς απόρροια μειωμένης θέλησης ή «αδυναμίας χαρακτήρα» καταρρίπτεται πλέον οριστικά από τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα. Σήμερα, η παγκόσμια ιατρική κοινότητα αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως μια σύνθετη, χρόνια και υποτροπιάζουσα νευρο-ορμονική νόσο. Πρόκειται για μια πάθηση που απαιτεί την ίδια σοβαρότητα, επιστημονική τεκμηρίωση και μακροχρόνια στρατηγική διαχείρισης όπως κάθε άλλο χρόνιο νόσημα — από τον σακχαρώδη διαβήτη έως την υπέρταση.
Για την ελληνική ομογένεια παγκοσμίως, η πρόσβαση σε έγκυρη, επιστημονική ενημέρωση γύρω από τις εξελίξεις στην πατρίδα και το διεθνές πεδίο της υγείας αποτελεί σταθερό ζητούμενο. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο διακεκριμένος Παθολόγος με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, Δρ. Ευάγγελος Φουστέρης, Ταμίας της Πανελλήνιας Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας, χαρτογραφεί, μιλώντας στο GreekNews and Radio FL, το νέο θεραπευτικό τοπίο.
Ο κ. Φουστέρης αναλύει τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των νεότερων φαρμακευτικών αγωγών, παρουσιάζει για πρώτη φορά τα πρωτοποριακά ελληνικά δεδομένα πραγματικού κόσμου (real-world data) από πανελλαδική μελέτη και τοποθετείται με παρρησία στο κρίσιμο ζήτημα της κρατικής χρηματοδότησης και της προσβασιμότητας των ασθενών στις νέες θεραπείες.
- Κύριε Φουστέρη, θα θέλαμε να αναφερθούμε στο σύγχρονο επιστημονικό πλαίσιο αναγνώρισης της παχυσαρκίας ως νόσου;
«Τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο η επιστημονική κοινότητα αντιλαμβάνεται την παχυσαρκία. Σήμερα αναγνωρίζεται ως μια χρόνια, πολύπλοκη και υποτροπιάζουσα νευρο-ορμονική νόσος, η οποία δεν οφείλεται απλώς σε «υπερφαγία» λόγω έλλειψης θέλησης ή αδυναμία χαρακτήρα, αλλά προκύπτει από την αλληλεπίδραση γενετικών (σε ποσοστό έως και 70%), βιολογικών, ορμονικών, ψυχολογικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει ισχυρούς βιολογικούς μηχανισμούς που αντιστέκονται στην απώλεια βάρους, γεγονός που εξηγεί γιατί η μακροχρόνια διατήρησή της είναι τόσο δύσκολη χωρίς την κατάλληλη θεραπευτική υποστήριξη.
Παράλληλα, έχει αλλάξει και η θεραπευτική μας προσέγγιση. Δεν αντιμετωπίζουμε πλέον την παχυσαρκία αποκλειστικά ως πρόβλημα αισθητικής ή αριθμών στη ζυγαριά, αλλά ως μια νόσο που συνδέεται με πολλές μεταβολικές επιπλοκές (υπερλιπιδαιμία, προδιαβήτη, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, λιπώδη νόσο του ήπατος, υπερουριχαιμία, υπογονιμότητα κ.ά.), καθώς και μηχανικές επιπλοκές (σύνδρομο υπνικής άπνοιας, οστεοαρθρίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση κ.ά.), αλλά και τουλάχιστον 13 μορφές καρκίνου και πολλές ακόμη επιπλοκές από την ψυχοσυναισθηματική σφαίρα. Επομένως, βασικός στόχος της θεραπείας είναι η βελτίωση της συνολικής υγείας, της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του ασθενούς».
- Ποια η σύγχρονη θεραπευτική παρέμβαση;
«Η σύγχρονη αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και πολυδιάστατη. Περιλαμβάνει διατροφική παρέμβαση, συστάσεις για αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, υποστήριξη αλλαγής της συμπεριφοράς, σύγχρονη φαρμακευτική αγωγή όταν ενδείκνυται και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μεταβολική–βαριατρική χειρουργική.
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας βασίζεται όχι μόνο στον δείκτη μάζας σώματος, αλλά και στην παρουσία επιπλοκών, στη συνολική κατάσταση υγείας και στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η παχυσαρκία είναι μια νόσος που μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα και επιστημονική τεκμηρίωση όπως κάθε άλλη χρόνια νόσος. Σήμερα διαθέτουμε αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο επιπλοκών, να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και να παρατείνουν το προσδόκιμο επιβίωσης. Τα οφέλη, λοιπόν, από τη φαρμακευτική διαχείριση της παχυσαρκίας εκτείνονται πολύ πιο μακριά από το στενό πλαίσιο του αριθμού στη ζυγαριά. Μιλάμε, πλέον, για ανάκτηση της υγείας των πασχόντων».
- Στο πεδίο αυτό των νεότερων φαρμακευτικών αγωγών, τι νεότερο έχουμε;
«Στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας (ECO) στην Κωνσταντινούπολη, ανακοινώθηκαν νέα δεδομένα σχετικά με τις φαρμακευτικές αγωγές που ήδη διαθέτουμε, αλλά και πολλά δεδομένα σχετικά με νέους φαρμακευτικούς παράγοντες που βρίσκονται υπό ανάπτυξη.
α. Υψηλή αποτελεσματικότητα από την υποδορίως εβδομαδιαία χορηγούμενη Σεμαγλουτίδη στα 7.2 mg:
Οι ερευνητές έδειξαν ότι οι ασθενείς που ανταποκρίνονται γρήγορα στη θεραπεία με σεμαγλουτίδη 7,2 mg –δηλαδή επιτυγχάνουν απώλεια τουλάχιστον 15% του σωματικού βάρους μέσα στις πρώτες 24 εβδομάδες– μπορούν να φτάσουν σε μέση συνολική απώλεια βάρους σχεδόν 28% μετά από 72 εβδομάδες θεραπείας. Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της απώλειας προερχόταν από τη λιπώδη μάζα, με σημαντική μείωση και του σπλαχνικού λίπους, που σχετίζεται άμεσα με τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Το σημαντικότερο όμως μήνυμα είναι ότι η πρώιμη ανταπόκριση φαίνεται να αποτελεί ισχυρό προγνωστικό δείκτη της μελλοντικής επιτυχίας της θεραπείας. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την προοπτική μιας πιο εξατομικευμένης προσέγγισης στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ενώ επιβεβαιώνουν ότι οι σύγχρονες φαρμακευτικές θεραπείες μπορούν να επιτύχουν αποτελέσματα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εφικτά μόνο με τη βαριατρική χειρουργική.
β. Εβδομαδιαίως χορηγούμενη Τιρζεπατίδη: Υψηλότατη αποτελεσματικότητα που διαρκεί:
Η τιρζεπατίδη είναι αυτή τη στιγμή το πιο αποτελεσματικό διαθέσιμο φάρμακο όσον αφορά στο απόλυτο ποσοστό απώλειας σωματικού βάρους (μελέτη SURMOUNT-1, -22.5%). Εξαιρετικά σημαντικά ήταν και τα αποτελέσματα της μελέτης SURMOUNT-MAINTAIN, που παρουσιάστηκαν στο ECO 2026 και επιβεβαιώνουν ότι η παχυσαρκία είναι μια χρόνια νόσος που απαιτεί μακροχρόνια θεραπεία. Οι ασθενείς που συνέχισαν την Τιρζεπατίδη στη μέγιστη ανεκτή δόση διατήρησαν σχεδόν όλη την απώλεια βάρους που είχαν πετύχει για τα πάνω από 2 έτη που διήρκησε η μελέτη, ενώ ακόμη και όσοι μείωσαν τη δόση στα 5 mg διατήρησαν σημαντικό μέρος του οφέλους. Αντίθετα, η διακοπή της θεραπείας οδήγησε σε σημαντική επαναπρόσληψη βάρους και σε μερική αναστροφή των καρδιομεταβολικών οφελών. Επομένως μιλάμε για δοσοεξαρτώμενο αποτέλεσμα που διαρκεί χωρίς ειδικά σήματα ασφάλειας. Το μήνυμα είναι σαφές: όπως συμβαίνει με την υπέρταση ή τον σακχαρώδη διαβήτη, έτσι και στην παχυσαρκία η θεραπεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια βραχυπρόθεσμη παρέμβαση, αλλά ως μια μακροχρόνια στρατηγική. Η συνέχιση της θεραπείας, στη σωστή δόση και με εξατομικευμένη προσέγγιση, είναι καθοριστική για τη διατήρηση της απώλειας βάρους και των σημαντικών οφελών για την υγεία»._
Ευάγγελος Φουστέρης, M.D., Ph.D.
Παθολόγος με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Ιατρικός Διευθυντής Mediterranean Diabetes & Obesity Clinics
Ταμίας Πανελλήνιας Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας
