Κάθε Σεπτέμβρη, οι αυλές των σχολείων γεμίζουν ξανά παιδικές φωνές, γέλια, αγκαλιές και ανυπομονησία. Νέα τετράδια ανοίγουν, καινούριες σελίδες γεμίζουν, και μια ακόμη σχολική χρονιά ξεκινά.
Μαζί με τα μαθήματα, τους βαθμούς και τις υποχρεώσεις, υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό που αξίζει να μάθουμε στα παιδιά μας: να μην αφήνουν κανένα παιδί μόνο του.
Γιατί μέσα σε κάθε σχολική αυλή μπορεί να υπάρχει ένα παιδί που στέκεται λίγο πιο μακριά. Ένα παιδί που δεν ξέρει πώς να πλησιάσει τους άλλους, που ίσως ντρέπεται ή φοβάται μήπως το απορρίψουν. Ένα παιδί που απλώς περιμένει κάποιος να του πει: «Έλα, κάτσε μαζί μας».
Και κάποιες φορές, αυτό που χρειάζεται δεν είναι κάτι μεγάλο.Μπορεί να είναι ένα χαμόγελο.
Μια πρόσκληση να παίξει μαζί τους.
Η αποδοχή ξεκινά από το σπίτι.
Τα παιδιά παρατηρούν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Ακούν τον τρόπο που μιλάμε για τους ανθρώπους, βλέπουν τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε σε εκείνον που είναι διαφορετικός και μαθαίνουν από τις δικές μας πράξεις.
Γι’ αυτό μπορούμε να τους μιλάμε από μικρή ηλικία για τη διαφορετικότητα, την ευγένεια και τον σεβασμό. Να τους εξηγούμε πως δεν είναι σωστό να αποκλείουμε κάποιον επειδή είναι διαφορετικός, επειδή δεν έχει τα ίδια πράγματα, επειδή δυσκολεύεται ή επειδή δεν μοιάζει με εμάς.
Να τα ενθαρρύνουμε να μην γελούν όταν κάποιος πληγώνεται. Να μη συμμετέχουν σε πειράγματα που ξεπερνούν τα όρια. Να έχουν το θάρρος να πλησιάσουν ένα παιδί που μένει μόνο.
Και κυρίως, να τους δείχνουμε με το δικό μας παράδειγμα πως η καλοσύνη δεν χρειάζεται ανταπόδοση για να έχει αξία.
Και μέσα στο σχολείο, ο εκπαιδευτικός έχει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο.
Δεν είναι μόνο εκείνος που μεταδίδει γνώσεις. Είναι και ο άνθρωπος που μπορεί να παρατηρήσει ένα βλέμμα, μια σιωπή, ένα παιδί που απομονώνεται, ένα παιδί που δυσκολεύεται να ενταχθεί στην ομάδα.
Μια τάξη όπου υπάρχει σεβασμός και αποδοχή μπορεί να γίνει ένας ασφαλής χώρος για όλα τα παιδιά.
Μέσα από συζητήσεις, συνεργατικές δραστηριότητες και μικρές καθημερινές πράξεις, τα παιδιά μπορούν να μάθουν να ακούν το ένα το άλλο, να συνεργάζονται και να καταλαβαίνουν πως η διαφορετικότητα δεν είναι λόγος για απόσταση.
Και όταν ένα παιδί αισθάνεται πως δεν ανήκει, η διακριτική προσοχή ενός εκπαιδευτικού μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Γιατί πολλές φορές ένα παιδί δεν θα πει «είμαι μόνο».
Μπορεί απλώς να σωπάσει.
Και κάποιος πρέπει να προσέξει αυτή τη σιωπή.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται μόνο γνώσεις για να μεγαλώσουν όμορφα. Χρειάζονται και χώρο για να μάθουν την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία, τον σεβασμό και την αγάπη.
Γονείς και εκπαιδευτικοί, ο καθένας από τη δική του θέση, μπορούν να τους δείξουν τον δρόμο.
Να τους μάθουν πως δεν έχει σημασία το χρώμα, η καταγωγή, η εμφάνιση, οι δυσκολίες ή ο τρόπος με τον οποίο ένα παιδί εκφράζεται.
Κάθε παιδί έχει ανάγκη να νιώθει ότι ανήκει.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα μιας σχολικής χρονιάς.
Να μάθουν τα παιδιά μας πως η καλοσύνη είναι δύναμη. Πως το να υπερασπίζεσαι κάποιον που είναι μόνος δεν σε κάνει λιγότερο δυνατό, αλλά περισσότερο άνθρωπο.
Και ίσως, αν κάθε παιδί μάθει να κοιτάζει λίγο περισσότερο γύρω του, να παρατηρεί εκείνον που μένει πίσω και να κάνει ένα μικρό βήμα προς το μέρος του, οι σχολικές αυλές να γίνουν πιο όμορφες.
Γιατί ένα παιδί μπορεί να ξεχάσει έναν βαθμό, μια άσκηση ή ακόμη και ένα μάθημα.
Δεν θα ξεχάσει όμως εύκολα εκείνον που κάποτε το έκανε να νιώσει πως δεν ήταν μόνο.
Ας ευχηθούμε, λοιπόν, αυτή η σχολική χρονιά να γεμίσει όχι μόνο γνώσεις, αλλά και μικρές πράξεις αγάπης.
Να μάθουμε στα παιδιά μας να ανοίγουν χώρο στις παρέες τους, χώρο στις καρδιές τους, χώρο για κάθε παιδί που ψάχνει μια θέση.
Γιατί ίσως το πιο όμορφο μάθημα που μπορεί να πάρει ένα παιδί από το σχολείο να μάθει να αγαπά χωρίς διακρίσεις.
photo Nuffer, https://pixabay.com
