Michael Rubin, Middle East Forum
Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση, ο Michael Rubin του Middle East Forum αμφισβητεί ευθέως την εικόνα της Τουρκίας ως μεγάλης περιφερειακής στρατιωτικής δύναμης, υποστηρίζοντας ότι πίσω από τη φαινομενικά εντυπωσιακή στρατιωτική παρουσία της Άγκυρας κρύβονται σημαντικές αδυναμίες.
Ο Rubin εξετάζει τη συμπεριφορά της Τουρκίας σε μια σειρά από περιφερειακά μέτωπα και υποστηρίζει ότι η Άγκυρα έχει συχνά επιλέξει επιχειρήσεις περιορισμένου ρίσκου, αποφεύγοντας τις πραγματικά δύσκολες στρατιωτικές δοκιμασίες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν τα πραγματικά όρια των δυνατοτήτων της.Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία εμφανίζεται ως δύναμη με μεγάλη στρατιωτική αυτοπεποίθηση και έντονη παρουσία στην περιοχή, όμως το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η εικόνα αντιστοιχεί σε πραγματική δυνατότητα διεξαγωγής μιας μεγάλης και απαιτητικής στρατιωτικής επιχείρησης.
Ο Rubin χρησιμοποιεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και των Στενών Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Παρά τη στρατηγική σημασία της περιοχής και την αυξανόμενη δραστηριότητα των Χούθι, η τουρκική στρατιωτική παρουσία δεν έχει μεταφραστεί σε ανάληψη ενός ρόλου αντίστοιχου με αυτόν που θα ανέμενε κανείς από μια χώρα που παρουσιάζεται ως περιφερειακή στρατιωτική υπερδύναμη.
Παράλληλα, η Άγκυρα έχει αναπτύξει στρατιωτικές βάσεις και παρουσία σε χώρες όπως η Σομαλία, επιχειρώντας να διευρύνει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα. Για τον Rubin, όμως, άλλο είναι η δημιουργία βάσεων και η προβολή ισχύος και άλλο η ικανότητα να υποστηριχθεί ένας μεγάλης κλίμακας πόλεμος μακριά από την τουρκική επικράτεια.Το ίδιο ερώτημα τίθεται και σε σχέση με τη Λιβύη, τη Συρία και άλλες περιοχές όπου η Τουρκία έχει επιχειρήσει να εμφανιστεί ως αποφασιστικός στρατιωτικός παράγοντας.
Ο Rubin υποστηρίζει ότι η Άγκυρα έχει επιλέξει σε μεγάλο βαθμό επιχειρήσεις όπου μπορεί να ελέγξει το επίπεδο του κινδύνου, να αξιοποιήσει drones, ειδικές δυνάμεις, τοπικούς συμμάχους και άλλους πολλαπλασιαστές ισχύος, χωρίς να χρειαστεί να εκθέσει το σύνολο των συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων της.Και εδώ βρίσκεται, το βασικό πρόβλημα.
Η πραγματική στρατιωτική ισχύς δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των στρατιωτών, των αεροσκαφών, των αρμάτων ή των βάσεων. Κρίνεται όταν μια χώρα υποχρεώνεται να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο που μπορεί να αντιδράσει αποτελεσματικά, να προκαλέσει σοβαρές απώλειες και να επιβάλει υψηλό κόστος.
Ο Rubin επαναφέρει έτσι το ζήτημα της κατάστασης του τουρκικού στρατεύματος μετά τις μαζικές εκκαθαρίσεις που ακολούθησαν το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Η απομάκρυνση σημαντικού αριθμού έμπειρων αξιωματικών, σύμφωνα με την ανάλυσή του, προκάλεσε σοβαρές επιπτώσεις στη θεσμική συνέχεια και στην επιχειρησιακή εμπειρία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην τουρκική πολεμική αεροπορία, καθώς η διαθεσιμότητα έμπειρων πιλότων και η διατήρηση της επιχειρησιακής επάρκειας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας αεροπορική επιχείρηση.
Ο Rubin συνδέει αυτές τις εξελίξεις με ένα ευρύτερο παράδοξο: η Τουρκία εμφανίζεται ταυτόχρονα ως μια χώρα που θέλει να διαδραματίζει ρόλο μεγάλης στρατιωτικής δύναμης και ως μια δύναμη που, όταν το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης αυξάνεται, έχει κάθε λόγο να είναι προσεκτική.
Με χαρακτηριστική ειρωνεία, ο ίδιος παραπέμπει στην εικόνα της «Τουρκίας του Σρέντιγκερ»: μιας δύναμης που θεωρητικά μπορεί να είναι πανίσχυρη, αλλά η πραγματική της κατάσταση δεν μπορεί να αξιολογηθεί πλήρως χωρίς να περάσει από μια σοβαρή στρατιωτική δοκιμασία.Το ερώτημα που θέτει ο Rubin είναι επομένως απλό αλλά ιδιαίτερα αιχμηρό: πόσο μεγάλη είναι πραγματικά η τουρκική στρατιωτική ισχύς όταν αφαιρεθεί η εικόνα, η ρητορική και η προβολή ισχύος;
Για τον ίδιο, η απάντηση βρίσκεται στις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες και όχι στις εντυπώσεις.
Η Τουρκία μπορεί να διαθέτει σημαντικές ένοπλες δυνάμεις, αμυντική βιομηχανία, drones, πολεμική αεροπορία, ναυτικές δυνατότητες και στρατιωτικές βάσεις εκτός συνόρων. Ωστόσο, ο Rubin υποστηρίζει ότι όλα αυτά δεν αρκούν από μόνα τους για να αποδείξουν ότι η χώρα μπορεί να αντέξει μια παρατεταμένη σύγκρουση υψηλής έντασης απέναντι σε έναν ισχυρό και καλά οργανωμένο αντίπαλο.
Έτσι, η φράση «άδειο κέλυφος» αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην ανάλυσή του: δεν σημαίνει ότι ο τουρκικός στρατός δεν διαθέτει στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά ότι, κατά την εκτίμησή του Rubin, η εικόνα που παρουσιάζεται προς τα έξω μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερη από αυτό που έχει αποδειχθεί στην πράξη. Και όσο η Άγκυρα συνεχίζει να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία από τη Συρία και τη Λιβύη μέχρι τη Σομαλία και την Ανατολική Μεσόγειο, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
Πρόκειται για πραγματική στρατιωτική υπερδύναμη ή για μια δύναμη που δεν έχει ακόμη περάσει την πραγματική δοκιμασία;
Αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που επιχειρεί να θέσει στο επίκεντρο ο Michael Rubin.
photo MIDDLE EAST FORUM
https://www.meforum.org/michael-rubin
https://www.meforum.org/michael-rubin
