Ο Καναδάς είναι η δεύτερη πατρίδα μου και δεν γίνεται να προσπεράσω το γεγονός ότι αυτό που συμβαίνει σήμερα ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά δεν είναι μια συνηθισμένη εμπορική διαφωνία. Είναι η βίαιη αποδόμηση μιας σχέσης που οικοδομήθηκε επί δεκαετίες πάνω στη γεωγραφική εγγύτητα, στην οικονομική αλληλεξάρτηση και στην πολιτική εμπιστοσύνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αντιμετωπίζει πλέον τον Καναδά ως ισότιμο σύμμαχο, αλλά ως οικονομικά εξαρτημένο γείτονα που πρέπει να υποταχθεί στη δύναμη της αμερικανικής αγοράς. Οι δασμοί, οι απειλές περί “51ης πολιτείας” και η επιδεικτική μετονομασία της λίμνης Οντάριο δεν αποτελούν απλώς ιδιορρυθμίες ενός προέδρου. Συνθέτουν μια πολιτική οικονομικού εξαναγκασμού, περιφρόνησης της εθνικής κυριαρχίας και ταπείνωσης ενός ιστορικού συμμάχου.
Η απάντηση του Καναδά έχει οικονομικό κόστος και πιθανότατα βαρύ αλλά υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ένα κράτος καλείται να αποφασίσει αν θα προστατεύσει μόνο το εμπόριό του ή και την αξιοπρέπειά του. Η γλώσσα και ο πολιτισμός του Κεμπέκ δεν είναι “εμπορικά εμπόδια” που μπορούν να αφαιρεθούν από ένα διαπραγματευτικό τραπέζι σαν ανεπιθύμητοι δασμοί. Αποτελούν συστατικά στοιχεία της καναδικής ταυτότητας και της ιστορικής φυσιογνωμίας της χώρας.
Ο Κάρνεϊ ορθώς για μένα χάραξε κόκκινη γραμμή. Διότι, αν μια οικονομική συμφωνία απαιτεί από έναν λαό να αποδυναμώσει τη γλώσσα, τον πολιτισμό και την κυριαρχία του, τότε δεν πρόκειται για συμφωνία, πρόκειται για επιβολή.
Οι Καναδοί θα δοκιμαστούν. Η οικονομία τους είναι βαθιά συνδεδεμένη με την αμερικανική και κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να υποτιμήσει τις συνέπειες ενός εμπορικού πολέμου. Η κρίση, όμως, μπορεί να γίνει αφορμή για μια αναγκαία αφύπνιση. Διαφοροποίηση των αγορών, στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη και την Ασία, ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και απεξάρτηση από τη βεβαιότητα ότι ο ισχυρός γείτονας θα παραμένει πάντοτε φίλος.
Για εμένα, που έζησα επί σαράντα χρόνια στον Καναδά και γνώρισα από κοντά τη δημοκρατική του παράδοση, αυτή η επίθεση δεν είναι μια μακρινή οικονομική είδηση. Με πονά να βλέπω έναν ειρηνικό και αξιοπρεπή λαό να αντιμετωπίζεται με τη γλώσσα του εκφοβισμού. Ο Καναδάς δεν πρέπει να λυγίσει. Όχι από τυφλό αντιαμερικανισμό, αλλά επειδή η φιλία μεταξύ κρατών προϋποθέτει σεβασμό και όπου αρχίζει η απειλή, τελειώνει η συμμαχία.
Το βαθύτερο μήνυμα αυτής της σύγκρουσης αφορά ολόκληρο τον κόσμο: όταν η οικονομική ισχύς χρησιμοποιείται ως όπλο υποταγής, κανένας σύμμαχος δεν είναι πραγματικά ασφαλής. Και όταν ακόμη και ο στενότερος φίλος αντιμετωπίζεται σαν υποψήφιο λάφυρο, τότε το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο ο Τραμπ ή ο Καναδάς. Είναι το είδος της Αμερικής που διαμορφώνεται μπροστά στα μάτια μας.
photo blazejosh, https://pixabay.com
