Η θνησιμότητα από ασθένειες που θα μπορούσαν είτε να έχουν προληφθεί μέσω έγκαιρων παρεμβάσεων δημόσιας υγείας είτε να έχουν αντιμετωπιστεί επιτυχώς με το κατάλληλο θεραπευτικό σχήμα, παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα για το ελληνικό σύστημα υγείας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα (με βάση δεδομένα του 2023), η Ελλάδα κατατάσσεται στη 14η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρουσιάζοντας μια εικόνα που προσεγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά αφήνει μεγάλα περιθώρια βελτίωσης.
Η «ακτινογραφία» της θνησιμότητας στην Ελλάδα
Στη χώρα μας, το τυποποιημένο ποσοστό θνησιμότητας ανέρχεται σε 221,07 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους. Σε απόλυτους αριθμούς, αυτό μεταφράζεται σε περισσότερους από 22.000 πολίτες κάτω των 75 ετών που χάνονται κάθε χρόνο πρόωρα.
Η ανάλυση των δεδομένων αναδεικνύει δύο κρίσιμους τομείς παρέμβασης:
- Δημόσια Υγεία και Πρόληψη: Περίπου 13.700 θάνατοι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν υπήρχαν αποτελεσματικότερες πολιτικές πρόληψης (π.χ. έλεγχος καπνίσματος, διατροφή, εμβολιασμοί).
- Θεραπευτική Αντιμετώπιση: Επιπλέον 8.400 θάνατοι αποδίδονται σε ελλείψεις ή καθυστερήσεις στην παροχή υψηλής ποιότητας υγειονομικής περίθαλψης και έγκαιρης θεραπείας.
Η ευρωπαϊκή κατάταξη και οι ακραίες αποκλίσεις
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση, την ώρα που οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ παραμένουν χαοτικές. Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνεται η θέση της χώρας μας σε σύγκριση με τους εταίρους μας:
Αποφεύξιμοι θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους (ΕΕ-27)
Κατάταξη | Χώρα | Θάνατοι
1 | Κύπρος | 152,63
2 | Λουξεμβούργο | 157,63
3 | Ιταλία | 160,29
… | … | …
14 | Ελλάδα | 221,07
… | … | …
25 | Ρουμανία | 463,74
26 | Ουγγαρία | 472,67
27 | Λετονία | 498,47
– | Ευρωπαϊκή Ένωση (Μ.Ο.) | 237,66
Σημείωση: Τα χαμηλότερα ποσοστά (άρα και οι καλύτερες επιδόσεις) καταγράφονται στην Κύπρο, το Λουξεμβούργο και την Ιταλία, ενώ η Λετονία παρουσιάζει τη χειρότερη εικόνα με σχεδόν 500 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού.
Οι κύριες αιτίες: Καρδιοπάθειες και καρκίνος στο επίκεντρο
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η έκθεση της Eurostat κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για συγκεκριμένες παθήσεις. Συνολικά, 1 εκατομμύριο άτομα κάτω των 75 ετών κατέληξαν από αίτια που χαρακτηρίζονται ως «αποφεύξιμα».
- Θεραπεύσιμες παθήσεις (376.434 θάνατοι στην ΕΕ):
Η ισχαιμική καρδιοπάθεια αποτελεί τον νούμερο ένα κίνδυνο (16,6 ανά 100.000 κατοίκους). Ακολουθούν ο καρκίνος του παχέος εντέρου και ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες, αναδεικνύοντας την τεράστια σημασία των προληπτικών ελέγχων (screening).
- Προλήψιμες παθήσεις (655.321 θάνατοι στην ΕΕ):
Εδώ κυριαρχεί ο καρκίνος του πνεύμονα (30,8 ανά 100.000 κατοίκους), γεγονός που συνδέεται άμεσα με το κάπνισμα. Σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνουν επίσης οι διαταραχές από τη χρήση αλκοόλ και οι δηλητηριάσεις, με πάνω από 50.000 απώλειες ετησίως.
Πολιτική υγείας: Το στοίχημα της επόμενης μέρας
Τα στοιχεία της Eurostat υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια πιο επιθετική πολιτική δημόσιας υγείας στην Ελλάδα. Ενώ η χώρα μας βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο θνησιμότητας (221,07 έναντι 237,66), η απόσταση από την πρωτοπόρο Κύπρο (152,63) δείχνει ότι η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου μπορεί να σώσει χιλιάδες ζωές που σήμερα χάνονται άδικα.
photo Greek Radio FL
