Παραστρατήματα
Ακόμα ένα περιστατικό βίας με ανήλικους δράστες, θύτες και θύματα. Ακόμα μια γυναίκα νεκρή, ακόμη ένα παιδί βιασμένο στο σώμα και στην ψυχή του, ακόμα ένας ενήλικας που χρήζει εαυτόν τιμωρό και εκδικητή, υπερασπιστή ενός αρρωστημένου «ήθους» και μιας ακόμα πιο νοσηρής «λογικής».
Και το μέτρημα χάνεται. Και μαζί με τον αριθμό χάνεται και η ουσία του. Και η επίθεση γίνεται άμυνα. Και η πρόληψη επίθεση. Και η δράση υποταγή. Και φόβος. Και ανασφάλεια. Και αδυναμία συγκέντρωσης … της προσοχής και συνάμα της μνήμης. Διάσπαση και απόσπαση. Απουσία και άγνοια κινδύνου… ορατού και αοράτου.
Πόσα άραγε περιστατικά βίας και μάλιστα άγριας και ανελέητης πρέπει ακόμα να συμβούν; Το σύστημα προφανώς πάσχει συθέμελα και οι ρωγμές του προκαλούν ακραία κοινωνικά φαινόμενα.
Η βία και η εκτός ορίων επιθετικότητα ανάμεσα σε ανήλικα παιδιά που θα έπρεπε, λογικά (!) να παίζουν σε πλατείες, να χτυπούν τα γόνατά τους, να λερώνουν τα ρούχα τους, να φλερτάρουν, έχουν λάβει διαστάσεις μάστιγας. Τούτη η πανδημία έχει κοινωνικά χαρακτηριστικά και έχει δυστυχώς μια γνησίως αύξουσα τάση και μάλιστα με συνέπειες ιδιαίτερα επώδυνες. Μα η κοινωνία μας δεν αντέχει άλλες ωδίνες, Ούτε και άλλους πρόωρους τοκετούς…
Ανήλικα πλέον παιδιά εντάσσονται σε συμμορίες. Τα ηλικιακά όρια αυτής της ένταξης κατεβαίνουν επικίνδυνα. Η έκπτωση των αξιών οδηγεί σε κατάφωρη πτώση του ανθρώπου, ως όντος με λογική και κυρίως με συν-αίσθημα. Και τούτο το «συν» είναι που κάνει τη διαφορά ειδοποιό. Αλλιώς η έλλειψή του οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στα «πλην» που καθιστούν κάθε ειδοποίηση διαφορετική ως …προειδοποίηση.
Πώς συμβαίνουν τόσες επιθέσεις, με προκλητική αδιαφορία και κυρίως με παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης; Όταν ο Αριστοτέλης χιλιάδες χρόνια πριν δίδασκε τη συναισθηματική νοημοσύνη των ανθρώπων (για να έχει χρόνια μετά ο συγγραφέας Daniel Goleman την πολυτέλεια να την αναπαραγάγει με απόλυτη πιστότητα!), σίγουρα θα αισθανόταν κατάπληξη σήμερα αν διαπίστωνε την απουσία της από ένα παιδί που «λογικά» θα πρέπει να διέπεται από την ευαισθησία και τη αθωότητα της ηλικίας του. Πού πήγε η ταραχή της ψυχής μπροστά στη θέα ενός ανθρώπου που υποφέρει ανήμπορος, εκλιπαρώντας για βοήθεια; Και πώς, αλήθεια, γίνεται ακόμα και να ηδονίζεται κάποιος από τον πόνο στα αθώα μάτια ενός ανυπεράσπιστου πλάσματος; Όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος Αλλά… και αν ο άνεμος τα παρασύρει, πού άραγε να καταλήγουν;
Όσα ο άνεμος παίρνει
Όσα η ώρα φέρνει
Και όσα ο χρόνος παρασύρει στο διάβα του.
Και παρακολουθούμε εναλλαγές προσωπείων
καλλωπισμούς αγουροξυπνημένων προσώπων,
προσπαθώντας να συλλάβουμε το νόημα
μιας ομορφιάς που έχει εθιστεί να πλανεύει (Γ.Γ.)
Και άρθρα δημοσιεύονται ειδικών και επιχειρήματα επιστρατεύονται, για να αναδείξουν τα αίτια και να προβούν σε παυσίπονες ενέργειες. Μα… τα παυσίπονα θεραπεύουν το σύμπτωμα. Έτσι, η αιτία παραμένει εκεί, στου νου το άφατο και στα ψυχής το άβατο, γιατί απλώς το σύμπτωμα ξέρει, έτοιμο από καιρό, να καμουφλάρεται με τέχνη. Τόσα χρόνια, βλέπεις, έχει μάθει τα πιο αποτελεσματικά προϊόντα κάλυψης της επιδερμίδας… Μόνο που αυτά είναι ακριβά, για αυτό και κάποιες φορές αγοράζονται σε περιόδους …εκ-πτώσεων. Και η αναφορά ετούτη δεν είναι μόνο για τις τιμές…
Έχουμε λοιπόν και λέμε:
Πάνω από δέκα χρόνια μια οικονομική κρίση που οδήγησε οικογένειες στον οικονομικό μαρασμό.
Πάνω από τρία χρόνια μια υγειονομική κρίση που ξέθαψε συνήθειες που μύριζαν ναφθαλίνη και ανέπνεαν θάνατο.
Πάνω από ένα χρόνο μια κοινωνική κρίση, με έναν πόλεμο που μαίνεται και με έναν ακόμα που ξέσπασε δίπλα μας και με συνέπειες που δεν τολμούμε πια να φανταστούμε. Απόκαμε και η φαντασία και πώς να τα βάλει με τη δύναμη μιας αρρωστημένης λογικής. Ο θάνατος της φαντασίας και του συναισθήματος οδηγεί σε έναν αργό και βασανιστικό θάνατο τον άνθρωπο… Λόγια του Ντόριαν Γκρέυ, αλλά… ποιος έχει σήμερα τη δύναμη και την περισσή γενναιότητα να αντικρίσει με παρρησία το είδωλό του στον καθρέφτη;
Μια οικογένεια που πάσχει, ένα σύστημα του οποίου οι συνεκτικοί δεσμοί έχουν χαλαρώσει επικίνδυνα, μια κοινωνία που ακροβατεί αναζητώντας στηρίγματα και πρότυπα και μια αισθητική που αναζητείται σε φθηνά παζάρια δουλεμπόρων ελπίδων. Και ένα εγώ τραυματισμένο βαριά που δεν έχει χρόνο και διάθεση να επουλώσει τις πληγές του. Παρά μόνο τις γλύφει, μήπως και επιτύχει μια ανέξοδη αυτοϊαση. Το καβούκι μας έχει βρει, ως φαίνεται, το σκοπό της βαρετής του ζωής… να επουλώνει με γάζες αδιάβροχες ένα τραυματισμένο εγώ…
Εγώ!
Ο άσωτος που αναζητά επιστροφής διέξοδο
σε μια κατάσταση αθώα και ασφαλή
πριν η τέταρτη σάλπιγγα ηχήσει. (Γ.Γ.).
Από την άλλη, γονείς που αγνοούν τη δύναμη των ενοχών τους, αβοήθητοι κάνουν ό,τι μπορούν, για να μη νιώσει το παιδί αρνητικό συναίσθημα, να νιώθει μόνο πρόσκαιρη ικανοποίηση και αυτό το αίσθημα μιας επίπλαστης πληρότητας, η οποία αγοράζεται ενίοτε πολύ ακριβά και με δάνεια υψηλότοκα. Μόνο που το κεφάλαιο εξοφλείται μεν από τους γονείς, αλλά ο τόκος από το σύνολο της κοινωνίας. «Ο άνθρωπος όταν νιώθει πόνο είναι ζωντανός. Όταν όμως νιώθει τον πόνο του άλλου, τότε ναι, είναι Άνθρωπος». Άμα μιλά ο Καζαντζάκης, τι να πει κανείς…
Και βέβαια, προσοχή στην απονεύρωση. Προκαλεί πλήρη απευαισθητοποίηση. Γιατί υπάρχουν απονευρώσεις που δεν απέχουν και πολύ από το να μας κάνουν να γυρίσουμε πίσω. Ο άνθρωπος κάποτε περπατούσε με τα τέσσερα. Μέχρι να λύσει ο Οιδίποδας το αίνιγμα. Ευτυχώς που η Σφίγγα φυλάσσεται πια σε μουσείο του οποίου οι πόρτες σφραγίζουν το βράδυ ερμητικά…
Όμως δεν βολεί να καταθέσουμε αμαχητί την ελπίδα. Αν ετούτος ο κόσμος επιμένει ακόμα να σηκώνει το βλέμμα ψηλά, είναι γιατί ανάμεσα στα σύννεφα διακρίνει ακόμα κάποιες ηλιαχτίδες που εξακολουθούν να αγνοούν επιδεικτικά νόμους λογικής και φύσης. Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας…. Και τα θάματά του.
Όσο ζω ελπίζω
Όσο ζω απορώ
Και αντιδρώ
Και αντιμάχομαι
με πείσμα παιδιάστικο
ό,τι το λευκό μολύνει με γκρίζο
και το ρίχνει στων υπονόμων
τις δυσώδεις ρωγμές
και στα ανυπεράσπιστα ανήλιαγα υπόγεια. (Γ.Γ.)
Ο κύβος (πια) ερρίφθη. Εύδαιμον το ελπιδοφόρον. Και συνάμα το εύψυχον. Αμήν!
