Η Ομιλία μου στο Διεθνές Συνέδριο Κορυφής στις 3 Ιουλἰου 2026 στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μέλινα» του Υπουργείου Πολιτισμού που βραβεύτηκα ως Δημοσιογράφος Ανταποκριτής του Ε.Σ.Ε.Μ.Ε.
Δημήτρης Συμεωνίδης JP
Προς την Οργανωτική Επιτροπή της Διεθνούς Συνόδου Κορυφής Global Vision Summit III 2026.
κυρίες και κύριοι σύνεδροι,
φίλες και φίλοι,
3/7/2026
Θα ήθελα καταρχάς να σας εκφράσω τις θερμότερες ευχαριστίες μου για την τιμητική αυτή πρόσκληση. Η παρουσία μου σήμερα εδώ, στο εμβληματικό Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» – δίπλα στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, εκεί όπου η αρχαία σοφία συναντά το σύγχρονο πνεύμα – αποτελεί για μένα βαθιά συγκίνηση και ανείπωτη χαρά.
Η Διεθνής Σύνοδος Κορυφής Global Vision Summit III 2026 φέρει έναν τίτλο που δεν είναι τυχαίος. Global Vision – παγκόσμιο όραμα. Όχι ένα όραμα μακρινό, ουτοπικό, αλλά ένα όραμα που χτίζεται εδώ και τώρα, μέσα από τον διάλογο, τον πολιτισμό, τη λογοτεχνία, την εκπαίδευση και τις πανανθρώπινες αξίες, σε μια εποχή που ο πλανήτης μας φωνάζει δυνατότερα από ποτέ.
Θα κάνω ένα διάλογο μεταξύ πράξης και ψυχής
Που θα είναι η συμφωνία με την Γαία
Στεκόμαστε σήμερα εδώ, σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας. Γύρω μας, η φύση στέλνει μηνύματα που δεν μπορούμε πια να αγνοήσουμε: οι πυρκαγιές που απειλούν τα δάση μας, οι ξηρασίες που ρημάζουν τους κάμπους μας, τα νερά που μολύνονται και ο αέρας που βαραίνει. Η μητέρα μας Γαία δεν φωνάζει πια – βογκάει.
Σήμερα, τα περιβαλλοντικά προβλήματα είναι πιο επίκαιρα και κρίσιμα από ποτέ. Και οφείλονται, το ξέρουμε πια, σε εμάς τους ίδιους. Είναι έξι μεγάλες πληγές:
Πρώτον, η Κλιματική Αλλαγή – το ανθρωπογενές φαινόμενο που ανεβάζει τη θερμοκρασία του πλανήτη και αποσταθεροποιεί κάθε ισορροπία.
Δεύτερον, η Ρύπανση – ιδίως η μόλυνση των υδάτινων πόρων από βαρέα τοξικά μέταλλα, παρασιτοκτόνα και χημικά λιπάσματα, που αποτελεί τον μεγαλύτερο υγειονομικό κίνδυνο για τον άνθρωπο και το ζωικό βασίλειο.
Τρίτον, η Αποψίλωση των Δασών – που μας στερεί οξυγόνο, αυξάνει το διοξείδιο του άνθρακα, απειλεί τα ζώα και μας απογυμνώνει από το φυσικό μας καταφύγιο, ακόμα και σε καιρό πολέμου.
Τέταρτον, η Έλλειψη Νερού – μια ειρωνική τραγωδία, καθώς μόλις το 3% των υδάτινων πόρων είναι πόσιμο, ενώ 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι στερούνται καθαρού νερού, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να καταναλώνει ήδη τεράστιες ποσότητές του.
Πέμπτον, η Απώλεια της Βιοποικιλότητας – η βίαιη παρέμβαση του ανθρώπου στους βιότοπους της άγριας ζωής, που, μαζί με την κλιματική αλλαγή, έχει μειώσει τη βιοποικιλότητα κατά 27% μέσα σε μόλις 35 χρόνια.
Έκτον, η Διάβρωση και Υποβάθμιση των Εδαφών – όπου μη βιώσιμες γεωργικές πρακτικές έχουν ήδη εξαφανίσει το 50% της φυτικής γης του πλανήτη τα τελευταία 150 χρόνια, φέρνοντας ερημοποίηση, πλημμύρες και ρύπανση των υδροφόρων οριζόντων.
Μπροστά σε αυτό το σκοτεινό τοπίο, η απάντησή μας δεν μπορεί να είναι τεχνοκρατική και αποσπασματική. Δεν αρκεί να φυτέψουμε δέντρα ή να βάλουμε φίλτρα στις καμινάδες. Χρειαζόμαστε μια ριζοσπαστική στρατηγική – με την έννοια που πιάνει τις ρίζες του κακού:
Λύσεις:
Αναγεννητική Γεωργία αντί για χημική, που θρέφει το έδαφος αντί να το εξαντλεί.
Αγροδασοπονία που ενώνει δέντρα με καλλιέργειες, κρατώντας νερό και άνθρακα.
Οικονομία Κύκλου που δεν παράγει απόβλητα, αλλά μετατρέπει κάθε υποπροϊόν σε θρεπτικό συστατικό.
Τοπική Αυτάρκεια σε τρόφιμα και ενέργεια, για να μειώσουμε τις μεταφορές και την υπερεκμετάλλευση.
Ηλιακή Ενέργεια και Κυματική Ενέργεια αντί για Αιολική Ενέργεια που είναι καταστροφική για το περιβάλλον.
Και, πάνω απ’ όλα, μια αλλαγή του δείκτη προόδου: να μην μετράμε την επιτυχία μας με το ΑΕΠ, αλλά με την υγεία των εδαφών, την καθαρότητα των νερών, την ευημερία των κοινοτήτων και την ευτυχία όλων των πλασμάτων.
Όμως, όλη αυτή η τεχνική στρατηγική θα παραμείνει κενό γράμμα, αν δεν τη συνοδεύσει εκείνο που δίνει νόημα σε κάθε ανθρώπινη πράξη: ο πολιτισμός, η παιδεία, η τέχνη και οι αξίες μας.
Γιατί η Γαία δεν είναι απλώς ένας «πόρος» προς διαχείριση. Είναι το σπίτι μας, το παρελθόν μας, το μέλλον μας. Και γι’ αυτό:
Ο Διάλογος μάς προσφέρει τη δυνατότητα να συνεννοηθούμε πέρα από σύνορα και συμφέροντα, να ακούσουμε τις φωνές των αδύναμων και να χτίσουμε συναίνεση. Χωρίς διάλογο, οι λύσεις επιβάλλονται· με διάλογο, αγκαλιάζονται.
Ο Πολιτισμός κρατά ζωντανές τις παλιές σοφίες – των ιθαγενών, των αγροτών, των προγόνων – που ήξεραν να σέβονται τον κύκλο του νερού, την εποχή του θερισμού, την ιερότητα του δάσους. Μας θυμίζει ότι η φύση δεν κατακτιέται· τιμάται.
Η Λογοτεχνία κάνει το θαύμα της ενσυναίσθησης. Εκεί όπου οι αριθμοί παγώνουν την καρδιά, ένα ποίημα ή μια ιστορία τη λιώνει. Μας βάζει στη θέση του ζώου που διώκεται, του ποταμού που ξεραίνεται, του παιδιού που διψάει. Και τότε η προστασία του περιβάλλοντος γίνεται προσωπική υπόθεση αγάπης.
Η Εκπαίδευση είναι ο θεμέλιος λίθος. Δεν προστατεύουμε ό,τι αγνοούμε. Όμως η εκπαίδευση δεν είναι απλή μετάδοση γνώσης· είναι καλλιέργεια κριτικής σκέψης, δημιουργικής φαντασίας, οικολογικής συνείδησης. Εκπαιδεύοντας τα παιδιά μας στη βιωσιμότητα και στην πολιτειότητα, φυτεύουμε σπόρους για επτά γενιές μπροστά.
Οι Πανανθρώπινες Αξίες – δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, σεβασμός, υπευθυνότητα, ταπεινότητα – αποτελούν το ηθικό βαρόμετρο. Μας υπενθυμίζουν ότι η κλιματική κρίση πλήττει πρώτα τους φτωχότερους, άρα η προστασία του περιβάλλοντος είναι ταυτόχρονα κοινωνικός αγώνας. Ότι το νερό και ο αέρας ανήκουν σε όλους, άρα η ρύπανση είναι ατομικό και συλλογικό έγκλημα. Ότι η βιοποικιλότητα δεν είναι πολυτέλεια αλλά χρέος μας προς τη ζωή.
Επίλογος
Αγαπητοί σύνεδροι,
Η Γαία δεν σώζεται μόνο με νόμους, τεχνολογία και χρηματοδοτήσεις. Σώζεται με ποίηση. Σώζεται με συζητήσεις σε σχολικές αίθουσες, με μια στάση σεβασμού στον διπλανό μας, με μια κίνηση ταπεινότητας μπροστά στο μυστήριο ενός λουλουδιού. Σώζεται όταν ο ερευνητής και ο ποιητής κάθονται στο ίδιο τραπέζι. Όταν η οικονομία υποκλίνεται στην ηθική. Όταν η πολιτική εμπνέεται από την τέχνη.
Η σημερινή μας συγκέντρωση ας γίνει η αφετηρία μιας πολιτισμικής επανάστασης – ήρεμης, βαθιάς, ανθρώπινης. Μιας επανάστασης όπου κάθε μας πράξη θα είναι ταυτόχρονα επιστήμη και συναίσθημα, ατομική επιλογή και συλλογική δέσμευση, ρίζα στο χώμα και φτερά στο πνεύμα.
Διότι η μητέρα Γαία δεν είναι απλώς ένας πλανήτης που πρέπει να συντηρήσουμε. Είναι η πηγή κάθε ιστορίας μας, κάθε τραγουδιού μας, κάθε αγκαλιάς μας. Και αξίζει όχι μόνο την επιβίωσή μας – αλλά τον ύμνο μας.
Ας προχωρήσουμε λοιπόν μαζί. Με γνώση, με τόλμη, με αγάπη. Για εμάς, για τα παιδιά μας, για όλα τα πλάσματα που μοιράζονται μαζί μας αυτό το σπάνιο, γαλάζιο, πολύτιμο σπίτι στο σύμπαν.
ΝΕΟΣ ΥΜΝΟΣ ΣΤΗ ΓΑΙΑ
(Εμπνευσμένος από τον Ορφικό Ύμνο 26)
Μητέρα Γαία, εσύ που θρέφεις θεούς και ανθρώπους,
εσύ που δίνεις σε όλους, που τα φέρνεις όλα σε καρποφορία,
κι όταν έρθει η ώρα, τα παίρνεις πίσω –
στάσου κοντά μας σήμερα.
Πολύμορφη κόρη, έδρα του κόσμου,
ακλόνητη βάση που κρατάς τ’ αστέρια,
που γύρω σου στροβιλίζονται σε αιώνια δίνη,
άκουσε την προσευχή μας.
Βαθύστερνη, μακαρία, στολισμένη με λουλούδια,
που αγαλλιάζεις με την πνοή του χόρτου,
που χαίρεσαι στη βροχή και τον ήλιο,
το πρόσωπό σου είναι η άνοιξη που πάντα ξαναγυρνά.
Μα εμείς, παιδιά σου, πληγώσαμε τα σπλάχνα σου,
ρίξαμε δηλητήριο στα νερά σου,
κόψαμε τα δάση, τα πνευμόνια σου,
και το τραγούδι σου έγινε κραυγή.
Συγχώρεσέ μας, Γαία,
και χάρισέ μας ξανά τους εύθυμους καρπούς σου.
Στείλε μαζί με τις ωραίες εποχές
τη σοφία να σε αγαπήσουμε ξανά.
Δώσε μας δύναμη να φυτέψουμε δάση,
να καθαρίσουμε τα νερά,
να σπείρουμε σεβασμό στους σπόρους των παιδιών μας,
να μάθουμε πια να ζούμε με μέτρο.
Σας ευχαριστώ.
Δημήτρης Συμεωνίδης JP
Δημοσιογράφος / Ανταποκριτής
