Με αυτή την μέθοδο- μια στα καρφί και μια στο πέταλο- διοικούν και αποκοιμίζουν τις μάζες.
Οι δύο Πωλήσεις
Το Πρώτο Στάδιο
1.Η «Πώληση» του Φόβου: Ο φόβος είναι ένα αρχέγονο συναίσθημα που προκαλεί άμεση αντίδραση και αναζήτηση ασφάλειας. Οι ελίτ ή οι ηγέτες συχνά μεγεθύνουν πραγματικές ή φανταστικές απειλές (π.χ. οικονομική κατάρρευση, εξωτερικοί εχθροί, κρίσεις) για να δημιουργήσουν μια κατάσταση επείγοντος. Ο φόβος αυτός παραλύει την κριτική σκέψη και καθιστά τους ανθρώπους πιο πρόθυμους να δεχτούν περιορισμούς ή σκληρά μέτρα.
Η μεταδοτική φύση του φόβου συνοδεύεται από σημαντικά μειονεκτήματα. Καθώς εξαπλώνεται, ο φόβος μπορεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα άγχους, καχυποψίας και θυμού. Με την πάροδο του χρόνου, το περιβάλλον που δημιουργείται από τον παρατεταμένο φόβο διαβρώνει την εμπιστοσύνη, καταπνίγει τη συνεργασία και δημιουργεί διαπροσωπικές και ενδοομαδικές συγκρούσεις. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας κουλτούρας φόβου μπορούν να οδηγήσουν σε επαγγελματική εξουθένωση, απελπισία και έλλειψη πολιτισμικής συνοχής.
Ο φόβος μπορεί να πυροδοτήσει άμεση δράση, αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε συναισθήματα άγχους, θυμού και σύγκρουσης.
- .Η «Πώληση» της Ελπίδας: Αφού εδραιωθεί ο φόβος, παρουσιάζεται η ελπίδα ως το «αντίδοτο». Η ελπίδα προσφέρεται μέσω μιας συγκεκριμένης λύσης ή ενός προσώπου που υπόσχεται τη σωτηρία. Ενώ ο φόβος κινητοποιεί βραχυπρόθεσμα, η ελπίδα λειτουργεί ως ο μακροπρόθεσμος συνεκτικός δεσμός που εξασφαλίζει την υποστήριξη και την αφοσίωση του πλήθους
Η ελπίδα ενώνει και ενεργοποιεί τους ανθρώπους, εμπνέοντας τη συνεργασία για την επίτευξη κοινών στόχων.
Στο δεύτερο στάδιο οι ηγέτες καλλιεργούν την ελπίδα ως κάτι ενθαρρυντικό
Τώρα με το παιχνίδι της ελπίδας που είναι ένα συναίσθημα που κοιτάζει πέρα από τις άμεσες προκλήσεις στις δυνατότητες ενός καλύτερου μέλλοντος. Όταν ένας ηγέτης ενσταλάζει ελπίδα, εμπνέει τους άλλους να πιστέψουν ότι τα θετικά αποτελέσματα είναι εφικτά, ακόμη και απέναντι στις αντιξοότητες. Η μεταδοτική δύναμη της ελπίδας έγκειται στην ικανότητά της να ενώνει και να ενεργοποιεί. Όταν η ελπίδα εξαπλώνεται μέσα σε μια ομάδα ή οργανισμό, καλλιεργεί μια αίσθηση κοινού σκοπού. Οι άνθρωποι γίνονται πιο ανθεκτικοί και πρόθυμοι να αντιμετωπίσουν δύσκολες προκλήσεις επειδή αισθάνονται ότι βρίσκονται μαζί σε αυτό, μοιράζοντας το ταξίδι προς ένα καλύτερο μέλλον. Οι επιχειρηματίες συνήθως εκπέμπουν ελπίδα, για παράδειγμα, η οποία τους επιτρέπει να δημιουργήσουν ομάδες νεοσύστατων επιχειρήσεων με υψηλό κίνητρο.
Ενώ τόσο ο φόβος όσο και η ελπίδα μπορούν να κινητοποιήσουν τους ανθρώπους, η ελπίδα είναι η πιο ισχυρή δύναμη για τη δημιουργία διαρκούς, θετικής αλλαγής. Ο φόβος μπορεί αρχικά να κινητοποιήσει τους ανθρώπους, αλλά συχνά είναι αντίδραση σε αυτό που θέλουν να αποφύγουν παρά σε αυτό που θέλουν να επιτύχουν. Η ελπίδα, από την άλλη πλευρά, αφορά την φιλοδοξία – την εργασία προς ένα όραμα που ενθουσιάζει και παρακινεί.
Με αυτό τον τρόπο ελέγχονται οι μάζες γιατί με αυτή τη διαδοχή, η ελίτ καταφέρνει να κατευθύνει την κοινή γνώμη. Ο φόβος δημιουργεί την ανάγκη για προστασία και η ελπίδα παρέχει την κατεύθυνση προς την οποία οι κυρίαρχες ομάδες παραπλανούν την κοινωνία.
Παραδείγματα από την Ιστορία
Το Δόγμα του Σοκ (Disaster Capitalism): Η δημοσιογράφος Naomi Klein περιγράφει στο βιβλίο της The Shock Doctrine πώς οι ελίτ εκμεταλλεύονται μεγάλες καταστροφές (πολέμους, πραξικοπήματα, φυσικές καταστροφές) για να επιβάλουν ακραίες οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Παράδειγμα: Μετά το πραξικόπημα του Πινοσέτ στη Χιλή (1973), ο λαός βρισκόταν σε κατάσταση απόλυτου τρόμου. Μέσα σε αυτό το κλίμα, εφαρμόστηκαν βίαιες ιδιωτικοποιήσεις και περικοπές, παρουσιαζόμενες ως η μόνη «ελπίδα» για οικονομική ανάρρωση.
Η Άνοδος του Ολοκληρωτισμού: Οι ναζιστικές και σταλινικές αρχές χρησιμοποίησαν κατά κόρον τον «εσωτερικό και εξωτερικό εχθρό».
Παράδειγμα: Το Ναζιστικό Κόμμα καλλιέργησε τον φόβο για την «επερχόμενη κομμουνιστική απειλή» και την οικονομική εξαθλίωση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Στη συνέχεια, πρόσφερε την ελπίδα της «εθνικής αναγέννησης» και της τάξης, οδηγώντας σε απόλυτη συσπείρωση γύρω από έναν ηγέτη.
Πολιτικές Καμπάνιες και «Phantom Enemies»: Πολλοί ηγέτες χρησιμοποιούν φανταστικές ή μεγεθυμένες απειλές για να ελέγξουν τις μάζες.
Παράδειγμα: Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ο φόβος για την πυρηνική καταστροφή χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες και περιορισμό ελευθεριών, ενώ η «ελπίδα» για την προστασία της δημοκρατίας ήταν το μόνιμο επιχείρημα.
Σύγχρονη Πολιτική και Κρίσεις:
9/11 και ο Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας: Ο φόβος μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου επέτρεψε την ψήφιση νόμων (όπως ο Patriot Act στις ΗΠΑ) που περιόριζαν την ιδιωτικότητα. Η «ελπίδα» ήταν η ασφάλεια που θα παρείχε το κράτος μέσω του ελέγχου.
Η Πανδημία COVID-19: Έχει αναλυθεί πώς ο φόβος για τον ιό χρησιμοποιήθηκε από κυβερνήσεις παγκοσμίως για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση στα μέτρα, με την ελπίδα της «επιστροφής στην κανονικότητα» να αποτελεί το κύριο κίνητρο αποδοχής τους
Ποίημα για τον Φόβο και την Ελπίδα
Του Δημήτρη Συμεωνίδη JP
«Κύριε, γιατί μες στις καρδιές σκοτάδι σπέρνουμε βαρύ;»
ρώτησε ο ακόλουθος, με θολή, τρεμάμενη φωνή.
«Γιατί υψώνουμε τείχη ψηλά και δείχνουμε εχθρούς,
σε ανθρώπους που πλανώνται σαν θλιμμένους λυγμούς;
Γιατί το φόβο εμπορευόμαστε, σαν μαύρο δηλητήριο,
κι έχουμε κάνει τη ζωή ένα σφαγείο, ένα μαρτύριο;»
Το αφεντικό χαμογέλασε, με βλέμμα κρύο σαν γυαλί,
κι άφησε τον καπνό του να χαθεί μες στη σιωπή την απαλή.
«Ανόητε», του αποκρίθηκε , «της μηχανής δεν ξέρεις τον ρυθμό,
ο φόβος είναι το θεμέλιο, το πρώτο μας σκαλί στον γκρεμό.
Γιατί αν η φρίκη δεν ριζώσει βαθιά μες στο μεδούλι,
κανείς δεν θα ζητήσει τη δική μας τη νίκη, σαν πιστό σκυλί.
Πουλάμε τον τρόμο για να σβήσουμε της ψυχής το φως,
να μείνει ο άνθρωπος ερείπιο, βουβός και μοναχός.
Κι όταν θα σέρνεται στη γη, ψάχνοντας μια χαραμάδα, μια αχτίδα,
τότε θα έρθουμε εμείς, ηλίθιε, να του πουλήσουμε την ελπίδα.»
photo creatifrankenstein, https://pixabay.com
